Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt XII C 272/20/P, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, XII Wydział Cywilny, zasądził od Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu Oddział w Polsce na rzecz Klientki Kancelarii Themi kwotę 69.643,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Sąd zasądził również od banku na rzecz kredytobiorczyni kwotę 8.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał pobrać od banku na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.847,02 zł tytułem niepokrytych wydatków sądowych.

Kredyt Polbank EFG indeksowany do CHF

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego nr 200809HL005755700823, zawartej 9 września 2008 r. z EFG Eurobank Ergasias S.A. Oddział w Polsce, działającym pod marką Polbank EFG. Następcą prawnym tego banku jest Raiffeisen Bank International AG.

Bank udzielił Klientce Kancelarii Themi kredytu w kwocie 210.000 zł, indeksowanego do franka szwajcarskiego. Kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe. Okres kredytowania wynosił 480 miesięcy.

Oprocentowanie kredytu zostało określone jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M CHF oraz marży banku w wysokości 2,25 punktu procentowego. Na dzień sporządzenia umowy oprocentowanie wynosiło 4,98250% w stosunku rocznym.

Kredyt został zawarty w celu mieszkaniowym

Sąd ustalił, że Klientka Kancelarii Themi zawarła umowę w celu zakupu lokalu, w którym zamierzała zaspokajać potrzeby mieszkaniowe swoje i dziecka. Lokal nie był wynajmowany, a w dacie zawarcia umowy kredytobiorczyni nie prowadziła działalności gospodarczej.

Oznaczało to, że kredytobiorczyni występowała w sprawie jako konsumentka, korzystająca z ochrony przewidzianej w przepisach o niedozwolonych postanowieniach umownych.

Kredyt indeksowany przedstawiono jako najlepszy w sytuacji kredytobiorczyni

Z ustaleń Sądu wynikało, że kredyt indeksowany do CHF został przedstawiony kredytobiorczyni jako najlepsza opcja w jej sytuacji finansowej, tj. jako matki samotnie wychowującej dziecko. Rata kredytu indeksowanego była w dacie zawarcia umowy znacznie niższa niż rata kredytu złotowego.

Sąd ustalił jednocześnie, że treść umowy nie była wynikiem negocjacji, a postanowienia umowy nie były rezultatem indywidualnych uzgodnień z konsumentką. Umowę zawarto przy użyciu wzorca stosowanego przez bank.

Mechanizm indeksacji w regulaminie Polbank EFG

Regulamin kredytu hipotecznego udzielanego przez Polbank EFG przewidywał, że przy kredytach indeksowanych do waluty obcej wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z tabelą banku obowiązującą w momencie wypłaty środków.

Raty kredytu były natomiast wyrażone w walucie obcej i pobierane z rachunku kredytobiorcy prowadzonego w złotych według kursu sprzedaży z tabeli banku obowiązującej na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty. Regulamin przewidywał również, że wcześniejsza spłata kredytu indeksowanego następuje według kursu sprzedaży z tabeli banku.

Tabela została zdefiniowana jedynie jako tabela kursów walut obcych obowiązująca w banku, bez wskazania w umowie jasnych zasad ustalania kursów CHF.

Sąd: kredyt nie był kredytem walutowym

Sąd wskazał, że kredyt nie miał charakteru walutowego. Kwota kredytu została określona w złotych, wypłata nastąpiła w złotych, a pierwotna umowa nie przewidywała możliwości oddania kredytobiorczyni do dyspozycji kwoty kredytu we frankach szwajcarskich ani spłaty rat bezpośrednio w CHF.

Była to zatem umowa kredytu złotowego z klauzulą waloryzacyjną, odwołującą się do kursu franka szwajcarskiego.

Sąd: umowa zawierała klauzule abuzywne

Sąd uznał, że umowa była dotknięta abuzywnością w zakresie postanowień regulaminu dotyczących mechanizmu indeksacji, w szczególności § 7 ust. 4, § 9 ust. 2 oraz § 13 ust. 7 regulaminu.

Zdaniem Sądu, umowa odwoływała się do kursów ustalanych przez bank w tabeli kursowej, ale nie przedstawiała w sposób wyraźny, jednoznaczny i możliwy do weryfikacji mechanizmu ustalania tych kursów.

Sąd: bank mógł jednostronnie określać wysokość zobowiązania

Sąd podkreślił, że mechanizm ustalania wysokości kredytu oraz rat zakładał prawo banku do faktycznie jednostronnego ustalania wysokości zobowiązań kredytobiorczyni. Kwota kredytu była przeliczana według kursu kupna CHF, natomiast raty według kursu sprzedaży CHF określanego w tabeli banku.

Sąd wskazał, że faktyczna praktyka banku przy tworzeniu tabel kursowych nie miała decydującego znaczenia. Istotna była treść umowy, która nie zawierała dostatecznych ograniczeń i kryteriów weryfikacji kursów stosowanych przez bank.

Sąd: brak ochrony konsumenta przed ryzykiem kursowym

Sąd zwrócił uwagę, że kredyt został zawarty na 40 lat, a umowa nie przewidywała żadnych realnych instrumentów chroniących konsumentkę przed znacznym osłabieniem złotego wobec franka szwajcarskiego.

W ocenie Sądu uczciwie skonstruowana umowa nie może nakładać na konsumenta praktycznie nieograniczonego ryzyka kursowego, zwłaszcza w długoterminowej umowie kredytu hipotecznego. Możliwość korzystania z niższego oprocentowania opartego o LIBOR nie równoważyła negatywnych skutków braku jakiegokolwiek mechanizmu ochronnego.

Sąd: różne kursy kupna i sprzedaży były niedopuszczalne

Sąd wskazał również, że umowa przewidywała dwa różne mierniki waloryzacyjne: kurs kupna CHF przy ustalaniu salda kredytu oraz kurs sprzedaży CHF przy ustalaniu rat.

W ocenie Sądu było to niedopuszczalne, ponieważ bank nie dokonywał na rzecz kredytobiorczyni rzeczywistej sprzedaży franków szwajcarskich. CHF pełnił jedynie funkcję miernika waloryzacyjnego, a nie waluty faktycznie udostępnionej kredytobiorczyni.

Sąd: ustawa antyspreadowa nie naprawiła umowy

Sąd uznał, że wejście w życie tzw. ustawy antyspreadowej nie sanowało wcześniejszych wadliwości umowy. Nowelizacja Prawa bankowego nie skutkowała automatycznym naprawieniem umów zawartych wcześniej z naruszeniem wymogu transparentnego określenia świadczeń stron.

Sąd wskazał również, że nie było podstaw do uzupełniania umowy kursem średnim NBP na podstawie art. 358 § 2 k.c., ponieważ przepis ten nie obowiązywał w chwili zawarcia umowy.

Sąd zasądził nadpłatę po eliminacji klauzul indeksacyjnych

W sprawie sporządzono opinię biegłego, z której wynikało, że przy założeniu eliminacji postanowień indeksacyjnych i traktowaniu umowy jako kredytu złotowego oprocentowanego zgodnie z umową, nadpłata rat kapitałowo-odsetkowych wynosiła 69.643,73 zł.

Sąd zasądził właśnie tę kwotę na rzecz Klientki Kancelarii Themi, z odsetkami:

• od kwoty 64.086,09 zł od dnia 28 lutego 2020 r. do dnia zapłaty,
• od kwoty 5.557,64 zł od dnia 5 października 2021 r. do dnia zapłaty.

Wygrana Klientki Kancelarii Themi

Wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie w sprawie XII C 272/20/P stanowi korzystne rozstrzygnięcie dla Klientki Kancelarii Themi w sporze z Raiffeisen Bank International AG, następcą prawnym dawnego Polbank EFG.

Sąd zasądził na rzecz kredytobiorczyni 69.643,73 zł wraz z odsetkami, a także 8.417 zł kosztów procesu.

Kancelaria Themi – sprawy przeciwko Raiffeisen i Polbank EFG

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach dotyczących dawnych umów Polbank EFG oraz sporach przeciwko Raiffeisen Bank International AG.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• kredyty dawnego Polbank EFG,
• abuzywność klauzul indeksacyjnych,
• dochodzenie zwrotu nadpłat,
• kredyty indeksowane do CHF,
• spory dotyczące tabel kursowych banku,
• rozliczenia kredytów złotowych indeksowanych do franka szwajcarskiego.

Wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie w sprawie XII C 272/20/P jest kolejnym korzystnym rozstrzygnięciem dla Klientki Kancelarii Themi w sprawie kredytu indeksowanego do CHF.