Wyrokiem z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt VI ACa 479/21, Sąd Apelacyjny w Warszawie, VI Wydział Cywilny, rozpoznał apelacje obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt XXV C 153/20.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok w istotnej części na korzyść Klienta Kancelarii Themi, zasądzając od Raiffeisen Bank International AG w Wiedniu dalsze kwoty 28.647,35 zł oraz 36.095,29 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty.

W konsekwencji, łącznie z kwotami zasądzonymi wcześniej przez Sąd Okręgowy, na rzecz Klienta Kancelarii Themi zasądzono 36.150,58 zł oraz 53.276,25 CHF. Sąd Apelacyjny ustalił również, że kredytobiorca wygrał sprawę w 100%, a od banku zasądzono na jego rzecz 5.050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Kredyt we frankach Raiffeisen Bank Polska

Sprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego nr MG0505400022, zawartej 23 lutego 2005 r. z Raiffeisen Bank Polska S.A. Kredyt został udzielony w kwocie 94.484 CHF, przy czym kwota kredytu określona w CHF miała zostać przeliczona na złote według kursu kupna CHF zgodnie z tabelą kursów dla operacji bezgotówkowych obowiązującą w banku w dniu uruchomienia kredytu.

Kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego oraz udziału w lokalu garażowym w Krakowie. Okres kredytowania ustalono od 23 lutego 2005 r. do 12 lutego 2025 r., a kredyt miał zostać uruchomiony jednorazowo.

Był to produkt określany potocznie jako kredyt we frankach, w którym kwota kredytu była powiązana z CHF, natomiast rozliczenia z kredytobiorcą odbywały się z wykorzystaniem kursów kupna i sprzedaży ustalanych przez bank.

Umowa z 2005 r. i mechanizm tabel kursowych

Zgodnie z umową kwota kredytu wyrażona w CHF miała zostać przeliczona na złote według kursu kupna CHF z tabeli banku obowiązującej w dniu uruchomienia kredytu.

Raty kredytu były wyrażane w CHF, ale spłacane po przeliczeniu na złote według kursu sprzedaży zgodnie z tabelą kursów walut dla operacji bezgotówkowych obowiązującą w dniu spłaty raty.

W umowie przewidziano także zabezpieczenia, m.in. hipotekę kaucyjną do kwoty 122.829,20 CHF, cesję praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości, weksel in blanco oraz ubezpieczenie na życie kredytobiorcy.

Kredyt na własne cele mieszkaniowe

Sąd ustalił, że Klient Kancelarii Themi zawarł umowę w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Kredyt był przeznaczony na zakup mieszkania na rynku pierwotnym w Krakowie.

Z ustaleń Sądu wynikało również, że nie istniała możliwość negocjowania postanowień umowy w zakresie mechanizmu waloryzacji.

Aneksy do umowy

W toku wykonywania umowy strony zawarły kilka aneksów. W 2006 r. zmieniono m.in. numer rachunku do spłaty oraz oznaczenie umowy.

W dniu 6 lipca 2011 r. strony zawarły aneks zmieniający zasady spłaty kredytu, w którym kredytobiorca zobowiązał się do dokonywania spłat rat kapitałowo-odsetkowych oraz innych zobowiązań z tytułu kredytu wyrażonych w CHF.

W dniu 2 października 2014 r. strony zawarły kolejny aneks, w którym określono, że oprocentowanie kredytu jest zmienne i stanowi sumę marży banku oraz stawki referencyjnej 3M LIBOR. Marża banku została określona na 2,40% jako stała w okresie trwania umowy.

Reklamacja i żądanie zwrotu świadczeń

Pismem z dnia 3 grudnia 2019 r. kredytobiorca złożył reklamację dotyczącą umowy kredytu mieszkaniowego z 23 lutego 2005 r. Wskazał, że umowa rażąco narusza jego interesy z uwagi na zawarte w niej niedozwolone klauzule umowne.

Kredytobiorca wezwał bank do zwrotu świadczeń spełnionych w związku z umową, w tym kwoty 37.820,72 zł oraz 53.276,25 CHF, ewentualnie do przeliczenia salda kredytu z uwzględnieniem abuzywności kwestionowanych postanowień. Bank odmówił uwzględnienia reklamacji.

Wyrok Sądu Okręgowego

Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2021 r. zasądził od Raiffeisen Bank International AG na rzecz kredytobiorcy kwotę 7.503,23 zł oraz 17.180,96 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy oddalił powództwo w pozostałym zakresie i ustalił, że kredytobiorca wygrał sprawę w 30,50%.

Sąd Okręgowy: kredyt był złotowy, ale powiązany z CHF

Sąd Okręgowy uznał, że umowa była ważną czynnością prawną, a kredyt hipoteczny udzielony na jej podstawie był kredytem złotowym, jedynie denominowanym do waluty obcej — franka szwajcarskiego.

W ocenie Sądu Okręgowego sama konstrukcja kredytu denominowanego mieściła się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego. Problemem były jednak postanowienia dotyczące mechanizmu denominacji i tabel kursowych banku.

Sąd Okręgowy: postanowienia waloryzacyjne były abuzywne

Sąd Okręgowy uznał za abuzywne postanowienia umowy dotyczące przeliczenia kwoty kredytu po kursie kupna CHF z tabeli banku oraz przeliczania rat po kursie sprzedaży z tabeli banku.

W ocenie Sądu postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione z kredytobiorcą. Sam wybór kredytu powiązanego z CHF nie oznaczał, że sposób przeliczeń, tabela kursowa i mechanizm waloryzacji były przedmiotem realnych negocjacji.

Sąd: bank jednostronnie kształtował kurs CHF

Sąd Okręgowy wskazał, że abuzywność spornych postanowień przejawiała się przede wszystkim w tym, iż klauzule nie odwoływały się do obiektywnego kursu CHF ani do wskaźników niezależnych od banku.

Bank mógł jednostronnie i arbitralnie modyfikować wskaźnik, według którego obliczana była wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Tym samym mógł wpływać na wysokość świadczeń należnych od konsumenta.

Sąd: spread był ukrytą korzyścią banku

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że spread walutowy oznacza wynagrodzenie za usługę wymiany waluty, podczas gdy między stronami nie dochodziło do rzeczywistej transakcji wymiany walut.

Pobieranemu od kredytobiorcy spreadowi nie odpowiadało żadne świadczenie banku. W istocie był to dodatkowy koszt po stronie konsumenta, którego wysokości kredytobiorca nie mógł samodzielnie oszacować.

Sąd: umowa nie pozwalała konsumentowi oszacować skutków ekonomicznych

Sąd Okręgowy podkreślił, że umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty mechanizmu wymiany waluty obcej. Kredytobiorca nie był w stanie samodzielnie oszacować ekonomicznych konsekwencji zawarcia umowy.

Umowa nie dawała mu również żadnego instrumentu pozwalającego bronić się przed decyzjami banku w zakresie wyznaczania kursu CHF albo weryfikować ich prawidłowość.

Sąd: aneks umożliwiający spłatę w CHF nie naprawił umowy

Sąd Okręgowy wskazał, że zawarcie aneksu umożliwiającego spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej nie miało znaczenia dla oceny roszczenia kredytobiorcy.

Skoro mechanizm waloryzacji podlegał wyeliminowaniu z umowy ex lege, to późniejsze ustalenia stron odnoszące się do tego mechanizmu nie mogły odnieść skutku prawnego. Aneks mógłby mieć znaczenie tylko wtedy, gdyby umowa zawierała skuteczne klauzule waloryzacyjne.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok na korzyść Klienta Kancelarii Themi

Apelacje od wyroku Sądu Okręgowego wniosły obie strony. Kredytobiorca domagał się zasądzenia dalszych kwot, wskazując m.in., że konsekwencją abuzywności postanowień umownych powinna być nieważność umowy oraz zwrot całości spełnionych świadczeń.

Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację kredytobiorcy w istotnym zakresie i zasądził na jego rzecz dalsze kwoty 28.647,35 zł oraz 36.095,29 CHF.

Oświadczenie kredytobiorcy o skutkach nieważności

W toku postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny zobowiązał kredytobiorcę do złożenia oświadczenia co do akceptacji skutku uznania postanowień umowy za abuzywne, jakim może być upadek — nieważność — całej umowy z mocą wsteczną.

Klient Kancelarii Themi oświadczył, że akceptuje skutek uznania postanowień umowy za abuzywne, jakim może być nieważność umowy z mocą wsteczną, oraz odmówił następczej akceptacji postanowień umowy mających potencjalnie abuzywny charakter.

Odsetki od 3 stycznia 2022 r.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok także w zakresie odsetek. Oddalił powództwo co do odsetek od zasądzonych kwot za okres od 24 grudnia 2019 r. do 2 stycznia 2022 r.

Ostatecznie odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonych kwot zostały przyznane od dnia 3 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty.

Prawomocna wygrana Klienta Kancelarii Themi

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie VI ACa 479/21 stanowi prawomocne rozstrzygnięcie korzystne dla Klienta Kancelarii Themi.

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego i zasądził na rzecz kredytobiorcy dalsze 28.647,35 zł oraz 36.095,29 CHF, co łącznie dało 36.150,58 zł oraz 53.276,25 CHF. Dodatkowo Sąd Apelacyjny ustalił, że kredytobiorca wygrał sprawę w 100%, oraz zasądził na jego rzecz 5.050 zł kosztów postępowania apelacyjnego.

Kancelaria Themi – kredyt we frankach, Raiffeisen i apelacje w sprawach frankowych

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach dotyczących kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego, w tym w sporach przeciwko Raiffeisen Bank International AG.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• kredyt we frankach i umowy denominowane lub indeksowane do CHF,
• nieważność umów kredytów frankowych,
• dochodzenie zwrotu świadczeń w PLN i CHF,
• abuzywność klauzul waloryzacyjnych,
• spory dotyczące tabel kursowych banków,
• apelacje kredytobiorców i banków,
• rozliczenia po nieważności umowy kredytu.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie VI ACa 479/21 jest kolejnym przykładem prawomocnej wygranej Klienta Kancelarii Themi w sporze dotyczącym kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim.