Sygn. akt I C 1992/23
UZASADNIENIE
[OSOBA] i [OSOBA] wnieśli o ustalenie, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy o kredyt hipoteczny nr KH/1792/07/2008 z dnia 2 września 2008 roku zawartej pomiędzy nimi, a pozwaną Bankiem Millennium Spółką Akcyjną z siedzibą w Warszawie oraz o zasądzenie od strony pozwanej [OSOBA] łącznie kwoty 71 389,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 43 301,57 CHF wraz z odsetkami ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty. W pozwie powodowie [OSOBA] ewentualne, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższych żądań wnosząc o zasadzenie na ich rzecz łącznie 80 398,71 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 2 sierpnia 2023 roku. W zakresie żądania zwrotu kosztów procesu powodowie [OSOBA] o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, że zawarła z pozwaną na przedstawianym im wzorcu umowę o kredyt hipoteczny. Dalej w uzasadnieniu powodowie [OSOBA] abuzywność postanowień w zawartej umowie. Powodowie [OSOBA] kredytu, która w ich ocenie jest przede wszystkim konsekwencją występowania postanowień odnoszących się do indeksacji kwoty kredytu oraz zasad rozliczania spłat kredytowych. W ocenie strony powodowej za abuzywne należało uznać postanowienie § 2 ust. 2 i § 7 ust. 1 umowy, które były ich zdaniem sprzeczne z art. 3851 § 1 k.c. Powodowie [OSOBA], że umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca umownego przedłożonego przez Bank, który nie dopuszczał wprowadzenia do umowy jakichkolwiek zmian samodzielnie przez stronę powodową, ani też negocjowania treści postanowień umownych. Do grupy postanowień narzuconych przez Bank należały między innymi kwestionowane postanowienia umowne, które nadto zostały sformułowane niejednoznacznie, co w ocenie powodów [OSOBA] o ich abuzywności. Dalej powodowie [OSOBA], że w kwestionowanych postanowieniach Bank przyznał sobie prawo do jednostronnego regulowania wysokości salda kredytu, poprzez niczym nieograniczone wyznaczenie w tabelach kursów kupna lub sprzedaży franka szwajcarskiego, co dotyczyło zarówno uruchomienia kredytu, jak i jego późniejszej spłaty. Wskazali, że w umowie nie wskazano, żadnych precyzyjnych kryteriów ustalania kształtowania kursów. Przede wszystkim postanowienie umowne nie przewidywały, że kurs franka szwajcarskiego ustalony przez Bank pozostawał w określonej relacji do aktualnego kursu tej waluty ukształtowanego przez rynek walutowy z jednoczesnym określeniem maksymalnej granicy marży doliczanej przez Bank do kursu bazowego. Bank przyznał sobie zatem prawo do jednostronnego regulowania zobowiązań prawnych, a to wysokości salda kredytu oraz rat kredytowych, a tym samym i wysokości świadczeń strony powodowej.
W odpowiedzi na pozew pozwana Bank Millennium Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów [OSOBA] zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Zaprzeczyła jednocześnie wszystkim twierdzeniom powodów, w tym aby zawarta pomiędzy stronami umowa czy jej jakiekolwiek postanowienia były sprzeczne z przepisami, w tym z art. 69 ust 1 [OSOBA] oraz naruszała granicę swobody umów. Pozwana wskazała, że zawarta pomiędzy stronami umowa kredytu jest ważna, powództwo należy traktować jako całkowicie bezpodstawne, gdyż brak jest podstaw do kwestionowania mechanizmu indeksacji zastosowanego w umowie, a klauzula indeksacyjna oraz klauzula dotycząca spłata raty kredytu nie są postanowieniami abuzywnymi. Pozwana podniosła, że postanowienia umowy kredytu były przedmiotem indywidualnych uzgodnień pomiędzy stronami i to z inicjatywy strony powodowej została w umowie zawarta klauzula indeksacyjna. Pozwana wskazała, że poinformowała powoda o istniejącym ryzyku walutowym. Nadto, wskazała, że fakt zapoznania się o ryzyku został potwierdzony przez powodów [OSOBA]. Oprócz tego, pozwana podniosła, że mimo przekazania powodom wszelkich informacji dotyczących o ryzyku powodowie [OSOBA] z przedstawionej im oferty zawarcia kredytu w walucie PLN. Końcowo, pozwana wskazała, że oczywistym jest, że dla osoby, która osiąga dochody w innej walucie niż CHF, kredyt indeksowany do tej waluty niesie za sobą dodatkowe ryzyka, w tym przede wszystkim ryzyka kursowe. Zdaniem pozwanej [OSOBA] powszechna, a podjęcia świadomej decyzji należy uznać za element należytej staranności, której dochowanie obciąża również konsumenta. Nadto, pozwana podniosła zarzut braku interesu prawnego powodów w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego lub prawa oraz zarzut przedawnienia roszczeń strony powodowej o zapłatę wymagalnych dawniej niż trzy lata przed skutecznym wniesieniem pozwu w sprawie.
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:
W 2008 roku powodowie [OSOBA] na budowę domu. W tym celu powodowie [OSOBA] pośrednika kredytowego EKSPANDER, który w ich imieniu zwracał się do poszczególnych banków o oferty kredytu. Powodowie [OSOBA] kredytów hipotecznych m.in. w Banku Millenium i Kredyt Banku. Wszystkie zaproponowane im oferty powiązane były z walutą obcą. Powodom bardzo zależało by uzyskać możliwie jak najwyższą kwotę kredytu. W tym czasie powodowie [OSOBA] w związku małżeńskim, w którym obowiązywał ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej. Powodowie [OSOBA] w tym czasie kredyt na mieszkanie, który zaciągnęli rok wcześniej i który również był kredytem frankowym. Na spotkaniu dotyczącym umowy polecano kredyty frankowe, a koszt takich kredytów był przedstawiony jako najniższy. Powodom na spotkaniu przedstawiono symulacje, gdzie były pokazane cztery kredyty: w euro, dolarach, złotówkach i frankach. Pokazany kredyt we frankach miał kilkukrotne niższe koszty w porównaniu do pozostałych. Powodom tłumaczono, że kurs waluty się zmienia, ale zmiana może wynieść około 100-200 zł na racie. W toku oferowania powodom niewiele mówiono o wahaniach kursu, nie tłumaczono również w jaki sposób będzie tworzona przez pozwaną Tabela Kursów Walut Obcych, w oparciu o którą pozwana miała dokonywać przeliczeń w przypadku zawarcia umowy. Powodowie [OSOBA] sprawę, że mogą być wahania względem kursu NBP, jednakże nie mieli świadomości, że Bank stosuje ustalone przez siebie kursy kupna i sprzedaży. Uważali, że przedstawiona im przez Millennium Bank Spółkę Akcyjną w Warszawie oferta będzie dla nich korzystna i bezpieczna.
Dowód: przesłuchanie powodów [OSOBA] w dniu 3 czerwca 2024 roku.
W dniu 4 lipca 2008 roku powodowie [OSOBA] przygotowany na wzorze Banku. We wniosku powodowie [OSOBA], że wnioskują o udzielnie im kredytu w wysokości 323 000 zł. Jako walutę kredytu powodowie [OSOBA], kredyt miał zostać spłacany w równych 480 ratach, przy planowanym 12 miesięcznym okresie karencji, a wypłata kredytu miała nastąpić w 3 transzach. Tego samego dnia powódka podpisała również druk przygotowany przez pozwaną zatytułowany Informacja dla Wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowanej. W w/w druku znajdowała się informacja o ryzyku zmian kursów walutowych, o ryzyku zmiany stóp procentowych, przykłady wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu. Podpisując druk powódka oświadczyła również, że zapoznała się z powyższą informacją oraz że w pierwszej kolejności przedstawiono jej ofertę kredytu w PLN, z której zrezygnowała.
Dowód: wniosek kredytowy k. 179-182, informacja dla wnioskodawców k. 205-206.
W związku z wpływem wniosku kredytowego powodów [OSOBA] podjęte przez pracowników pozwanej [OSOBA] celu weryfikację złożonego przez nich wniosku oraz czynności mające na celu zbadanie ich zdolności kredytowej. Po dokonaniu weryfikacji została podjęta w dniu 16 lipca 2008 roku decyzja o udzieleniu powodom kredytu we wnioskowanej przez nich wysokości wraz z wliczonymi kosztami wyceny, indeksowanej zgodnie z ich wnioskiem do CHF. W tym samym dniu została również przygotowana przez pracownika Banku symulacja obrazująca różnice między kredytem we wnioskowanej przez powodów [OSOBA] waluty została by wyrażona w euro, dolarach, złotówkach i frankach w oprocentowaniu, prowizji za udzielenie kredytu, w wysokości raty, w kwocie ubezpieczenia na okres przejściowy i niskiego wkładu własnego, ubezpieczenia nieruchomości w PZU, ubezpieczenia na życie w PZU oraz przykład wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu.
Dowód: decyzja k. 211-212, parametry wyjściowe k. 213.
W dniu 2 września 2008 roku powodowie [OSOBA] i [OSOBA] zawarli z pozwaną sporządzoną 28 sierpnia 2008 roku umowę o kredyt hipoteczny nr KH/1792/07/2008 według przedstawionego im przez Bank wzorca, bez jakichkolwiek zmian w treści tego wzorca. W chwili zawarcia umowy powodowie [OSOBA] w związku małżeńskim, w którym obowiązywał ustój wspólności majątkowej małżeńskiej.
Zgodnie z zawartą umową Bank udzielił powodom kredytu w wysokości 323 000 zł. Kredyt był indeksowanego do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku Millennium w dniu uruchomienia kredytu lub transzy (§ 2 ust. 2 umowy).
Kredyt miał zostać przeznaczony na sfinansowanie budowy domu metodą gospodarczą w miejscowości Czernica na działce nr [DZIAŁKA] oraz na spłatę innego kredytu mieszkalnego w wysokości [DZIAŁKA] [DZIAŁKA] zł.
Strony przewidziały możliwość zmiany waluty kredytu. Zgodnie z zmiany waluty z PLN na walutę obcą stosowany miał być kurs kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA], w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN stosowany miał być kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA].
W związku z udzielonym kredytem powodowie [OSOBA] zlecenia wyceny nieruchomości w wysokości 900 zł (§ 4 ust. 5 umowy).
Oprocentowanie kredytu w całym okresie kredytowania miało być według zmiennej stopy procentowej. Na chwilę podpisania umowy oprocentowanie kredytu wynosiło 3.8400 % w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3 M (CHF) obowiązującą w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 1.0500 p.p. stałej w całym okresie kredytowania (§ 6 ust. 1 i 3 umowy).
Powodowie [OSOBA] spłaty kwoty kredytu udzielonego w CHF w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu zgodnie z Tabelą Kursów Obcych Banku Millennium. Spłata kredytu miała następować w 480 ratach miesięcznych, w tym 12 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 468 równych rat miesięcznych, które zawierać miały malejącą cześć odsetek oraz rosnącą cześć raty kapitałowej. Spłata kredytu następować miała poprzez bezpośrednie potrącanie przez Bank należnych mu kwot z prowadzonego na rzecz powodów w związku z zawartą umową rachunku bankowego (§ 7 ust. 1-3 umowy).
Jako prawne zabezpieczenie kredytu miała zostać ustanowiona hipoteka kaucyjną do sumy 549 100 zł na nieruchomości położonej w miejscowości Czernica na działce nr [DZIAŁKA] oraz cesja na rzecz banku praw z polisy ubezpieczenia tej nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych i polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorców [OSOBA] i [OSOBA] (§ 9 umowy).
Integralną cześć Umowy stanowił Regulaminu kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku Millennium S.A. („Regulamin”) mający zastosowanie w zakresie nieuregulowanym Umową (§ 11 ust. 2 pkt 1 Umowy).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona miała być według kursu sprzedaży dewiz obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych Banku z dnia spłaty. W przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca mógł zastrzec w umowie kredytu, że Bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt był indeksowany, o ile ten rachunek był dostępny w aktualnej ofercie Banku (§ 8 ust. 3,4 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, Bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, miał dokonać przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut [OSOBA] wymagalnego kapitału wyrażonego w PLN Bank miał naliczać dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (§ 9 ust. 4 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota wcześniejszej spłaty miała być obliczana według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA] z dnia realizacji, wskazanego przez Kredytobiorcę w dyspozycji o dokonanie wcześniejszej spłaty (§ 10 ust. 4 Regulaminu), z kolei prowizja za wcześniejszą spłatę ustalana miała być od kwoty wcześniejszej spłaty, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA] z dnia realizacji wcześniejszej spłaty (§ 10 ust. 5 Regulaminu).
Przewalutowanie kredytu mogło nastąpić według kursów kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA] w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą, według kursów sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN. W przypadku zmiany waluty obcej na inną walutę obcą saldo kredytu miało zostać obliczone na podstawie obowiązujących w Banku w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie kursów walut dewiz. Bank miał prawo pobrać prowizję za zmianę waluty kredytu od salda kredytu sprzed przewalutowania w wysokości określonej w cenniku obowiązującym w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie, przy czym w przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za przewalutowanie ustalana miała być od kwoty sprzed przewalutowania, przeliczonej według kursów sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA] z dnia dokonania przewalutowania, przed podjęciem decyzji o przewalutowaniu Bank zastrzegł sobie prawo do dokonania weryfikacji zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz żądania aktualnych dokumentów dotyczących jego dochodów, wartości ustanowionych zabezpieczeń (§ 11 ust. 4-5, 10 - 12 Regulaminu).
W przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej prowizja za podwyższenie kwoty kredytu ustalana miała być od kwoty podwyższenia przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA] z dnia sporządzenia aneksu (§ 12 ust. 3 Regulaminu).
Dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosować miano kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów [OSOBA]. (§ 13 ust. 4 Regulaminu).
Dowód: umowa o kredyt hipoteczny Nr KH/1792/07/2008 k. 35-37,178, regulamin kredytowania osób fizycznych ramach usług bankowości hipotecznej k. 183 -200, cennik k. 203-204, pełnomocnictwo k. 207.
Środki z kredytu zostały wypłacone powodom w 3 transzach zgodnie z ich dyspozycjami wypłaty kredytu.
Dowód: zaświadczenie z 18 kwietnia 2023 roku k. 45-61, dyspozycje wypłaty środków kredytu k. 208-210.
W dniu 18 sierpnia 2009 roku strony zawarły sporządzony 13 sierpnia 2009 roku aneks nr 1/2009 do umowy kredytu Nr KH/1792/07/2008 na mocy którego, strony zmieniły § 5 ust. 1 pkt. 3 umowy, zgodnie z którym zobowiązano kredytobiorców do dostarczania zawiadomienia o zakończeniu robót budowalnych w terminie nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia uruchomienia kredytu lub jego pierwszej transzy.
W dniu 19 lipca 2013 roku strony zawarły aneks nr 2/2013 do umowy kredytu Nr KH/1792/07/2008 na mocy którego, umożliwiono powodom spłatę kredytu bezpośrednio w CHF i ustalono zasady ustalania kursów. W myśl zawartego aneksu w § 2 umowy dodano zapis zgodnie z którym kurs wymiany walut obcych, na podstawie którego przeliczane miały być na złote polskie zobowiązania kredytobiorcy wyrażone w walucie obcej, podawany miał być w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku. Podstawą do ustalenia kursów kupna i sprzedaży zawartych w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku miał być kurs bazowy, stanowiący średnią arytmetyczną z ofert kupna i ofert sprzedaży tej waluty oferowanych przez profesjonalnych uczestników rynku walutowego i podanych na stronie serwisu Reuters w chwili tworzenia Tabeli Kursów Walut [OSOBA] kursu kupna i wartości kursu sprzedaży z Tabeli Kursów Walut Obcych mogły odbiegać od kursu bazowego o nie więcej niż 10%. Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona miała być przynajmniej raz dziennie każdego dnia roboczego. Pierwsza Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona miała być pomiędzy godziną 8:00 a godziną 10:00 danego dnia. Tabela Kursów Walut Obcych publikowana miała być każdorazowo na stronie www.bankmillennium.pl.
Dowód: aneks nr 2/2013 do umowy kredytu Nr KH/1792/07/2008 k. 38, aneks nr 1/2009 do umowy kredytu Nr KH/1792/07/2008 k. 177.
W okresie od dnia 9 października 2008 roku do dnia 9 lipca 2013 roku powodowie [OSOBA] uiścili kwotę 71 389,73 zł oraz w okresie 9 sierpnia 2013 roku do 9 czerwca 2023 roku kwotę 43 301,57 CHF.
Dowód: zaświadczenia z dnia 18 kwietnia 2023 roku k. 45-61, zestawienie wpłat dokonywanych w PLN k. 62, zestawienie wpłat dokonywanych w CHF k. 63-64.
Pismem z 13 lipca 2023 roku powodowie [OSOBA] reklamację, wzywając ją do zapłaty kwot uiszczonych przez nich w okresie od dnia 9 czerwca 2023 roku tj. kwoty 71 389,73 zł i kwoty 43 301,57 CHF w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. W/w pismo zostało doręczone pozwanej w dniu 18 lipca 2023 roku. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 4 sierpnia 2023 roku pozwana nie uwzględniła roszczeń powodów.
Dowód: reklamacja z 13/07/2023 k. 39-40, potwierdzenie nadania k. 41, odpowiedź na reklamację k. 42-44.
W dniu 29 czerwca 2023 roku powodowie [OSOBA], że po pouczeniu ich przez ich pełnomocnika o ewentualnych skutkach prawnych w przypadku uwzględnienia przez Sąd powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z zwartej z pozwaną umową kredytu mieli świadomość konsekwencji prawnych jakie może powodować nieważność umowy. Również po pouczeniu przez Sąd powodowie [OSOBA], że akceptują skutki prawne uznania przez Sąd nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu. W/w oświadczenia zostały doręczone pozwanej w dniu 13 lutego 2023 roku.
Dowód: oświadczenie k. 71, k. 101-102, potwierdzenie doręczenia oświadczenia pozwanej k. 282.
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty szczegółowo wypisane w stanie faktyczny ustalonym w sprawie. Sąd ocenił dowody te jako wiarygodne. Strony postępowania nie kwestionowały, że oświadczenia w nich zawarte zostały złożone przez osoby, które podpisały te dokumenty. Nie podważały ich prawdziwości i autentyczności. Sąd nie miał podstaw, aby z urzędu powziąć wątpliwości odnośnie ich wiarygodności i mocy dowodowej.
Stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu zeznania powodów [OSOBA] w dniu 3 czerwca 2024 roku. Zeznania te znalazły potwierdzenie w treści dokumentów, na podstawie których Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie. Powódka podpisała wprawdzie informację dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej, w której znajdowały się ogólne informacje w zakresie ryzyka zmiany kursów walutowych, ryzyka zmiany stóp procentowych (k.205). Nie oznaczało to jednak, że powódka, powodowie [OSOBA] o tych ryzykach w sposób prawidłowy poinformowani czy tylko powódka złożyła pod tą informacją podpis, co było konieczne dla przyjęcia i rozpatrzenia ich wniosku o udzielenie kredytu. Treść informacji została przygotowana przez pozwaną. Powodowie [OSOBA] jako konsumenci – byli zatem stroną słabszą niż Bank, zarówno pod względem siły negocjacyjnej, jak i ze względu na stopień poinformowania, i w związku z tym zgodzili się na postanowienia sformułowane wcześniej przez Bank, nie mając wpływu na ich treść. W praktyce takie informacje jak podpisała powódka stanowiły dla Banku formę zabezpieczenia przed zarzutem nienależnego wywiązywania się z obowiązków informacyjnych, ale zdaniem Sądu nie można z tych informacji wnioskować, że podpisując ją powódka, powodowie [OSOBA] z ryzyka, które decydują się ponosić zawierając umowę na tak długi okres czasu oraz tego, że Bank przed własnym ryzykiem skutecznie się zabezpieczył, poprzez dokonywanie transakcji na rynku międzybankowym.
Sąd na podstawie przepisu art 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód z zeznań świadka [OSOBA], gdyż świadek nie brał udziału w zawarciu umowy pomiędzy stronami, nie posiadał zatem wiedzy jakie dokładnie informacje zostały udzielone powodom przy zawieraniu umowy, czy przy oferowaniu jej. Z kolei sam model procedury kredytowej obowiązującej w tym czasie u pozwanej, w tym zakres informacji udzielanych potencjalnym kredytobiorcom, wynikał z dokumentów włączonych w poczet materiału dowodowego (wynikał z wniosku o kredyt i z treści umowy oraz będącego jej integralną częścią regulaminu).
Z w/w powodów [OSOBA] na podstawie art 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. dowód z dokumentów wnioskowany przez pozwaną a zabezpieczony na płycie CD (k. 105) w postaci: potwierdzenia zawarcia przykładowej transakcji CIRS, instrukcji posługiwania się aplikacją do negocjacji warunków przy produktach hipotecznych, ekspertyzy dotycząca walutowych kredytów hipotecznych indeksowanych do kursu CHF/PLN z 6 maja 2015 r., prywatnych opinie np. prof. dr. hab. [OSOBA], prof. dr hab. [OSOBA] i prof. dr. hab. [OSOBA], artykułów prasowych, publikacji, dokumentu ,,[OSOBA] kredytów frankowych w [OSOBA] [OSOBA] z dnia [KW] maja 2017 roku, [OSOBA] SN/Biura Analiz Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2016 roku oraz dokumentów zawierających zeznania przesłuchiwanych w charakterze świadków [OSOBA] i [OSOBA] oraz nie ustalił stanu faktycznego w sprawie w oparciu o przedłożone przez pozwaną umowy z lat 2005-2008 (k. 241-248) oraz kopii wyroków (k. 249-273).
Sąd pominął również dowód z opinii biegłych wnioskowany przez strony na podstawie przepisu art 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. jako mający dotyczyć okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie. W związku bowiem z uznaniem przez Sąd nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z łączącej strony umowy w związku z jej nieważnością wszelkie rozliczenia pomiędzy stronami zgodnie z powszechną linią orzeczniczą opierają się o teorię dwu kondykcji. A zatem strony mają obowiązek zwrócić wzajemne świadczenia. Ustalenie wysokości tych świadczeń nie wymagało wiadomości specjalnych i wynikało z zaświadczeń sporządzonych przez samą pozwaną z dnia 18 kwietnia 2023 roku. na k. 45-61.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie niemalże w całości.
W pierwszej kolejności należało jednak odnieść się do zarzutu strony pozwanej [OSOBA] interesu prawnego powodów w żądaniu ustalenia.
W myśl przepisu art. 189 k.p.c. powód [OSOBA] przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Niewątpliwym jest, co wyraża ugruntowany w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego pogląd, że o występowaniu interesu prawnego w żądaniu ustalenia świadczy możliwość stanowczego zakończenia w tym postępowaniu sporu między stronami, natomiast przeciwko jego istnieniu – możliwość uzyskania przez powoda [OSOBA] w drodze innego powództwa. Wbrew stanowisku strony pozwanej, powodowie [OSOBA] innym żądaniem, które chroniłoby ich pełniej niż żądania zawarte w pozwie. Wystąpienie przez powodów [OSOBA] z żądaniem zapłaty oparte na przesłankowym ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego z powodu nieważności umowy, mogłoby obejmować jedynie żądanie zwrotu zapłaconych rat kredytu. Nie rozwiązywałoby natomiast kwestii obowiązku zapłaty przyszłych i jeszcze niewymagalnych rat, możliwości wypowiedzenia umowy przez pozwany [OSOBA] i negatywnych skutków dla powodów, związanych z tym wypowiedzeniem. Powodowie [OSOBA] konieczność wytaczania kolejnych powództw o zapłatę dalszych nadpłaconych rat czy spłaconych rat, względnie na bycie pozwanymi w sprawie o zapłatę z powództwa [OSOBA], gdyby zaprzestali spłaty kredytu. Tym samym, to powództwo o ustalenie jest jedynym i najdalej idącym środkiem ochrony powodów, zmierzającym do oceny i ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie związania lub braku związania stron postanowieniami zaskarżonej umowy kredytowej. Specyfika sprawy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy z uwagi na jej nieważność, która miała trwać oraz nakładać na strony obowiązki i prawa jeszcze przez kilkanaście lat, daje przekonanie o istnieniu interesu prawnego powodów w ustaleniu. Uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewnia powodom ochronę ich interesów i definitywnie kończy spór na tle obowiązywania postanowień umowy, umowy kredytu. Czym innym jest natomiast ewentualne rozliczenie pomiędzy stronami, mające swoją podstawę w uznaniu nieistnieniu stosunku prawnego.
Powodowie [OSOBA] o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego tj. łączącej strony umowy między innymi w związku z zastosowaniem w umowie przygotowanej przez pozwaną na wzorcu umownym niedozwolonych klauzul umownych i braku możliwości dalszego trwania umowy pomiędzy stronami po eliminacji tychże postanowień. W ocenie powodów [OSOBA] znajdowały się w § 2 ust. 2 i § 7 ust. 1 umowy. Sąd podzielił stanowisko powodów w/w zakresie uznając dodatkowo, że niedozwolone klauzule umowne znajdują się w § 4 ust. 4 umowy oraz w § 8 ust. 3, § 9 ust. 4, § 10 ust. 4 i 5, § 11 ust. 4, 5 i 11 regulaminu, § 12 ust. 3 regulaminu i § 13 ust. 4 regulaminu.
Zgodnie z art. 358 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (§ 2). W/w postanowienia umowne zaczerpnięto ze wzorca umowy i nie podlegały one negocjacjom. Możliwa byłaby więc kontrola incydentalna tych postanowień w zakresie, czy wzorzec zawierał niedozwolone postanowienia umowne. W/w postanowienia dotyczyły wprawdzie głównych świadczeń stron, ale ze względu na sformułowanie ich w sposób niejednoznaczny umożliwiały Sądowi ich kontrolę.
Zdaniem Sądu klauzule indeksacyjne w/w § umowy i regulaminu zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. Jednoznaczność oznacza, że postanowienie może być rozumiane tylko w jeden sposób, a taki stan rzeczy istnieje, gdy nie zachodzi wątpliwość co do desygnatu pojęć i całokształtu postanowień wzorca. W wypadku kwestionowanych postanowień użyto pojęcia „Tabela Kursów Walut Obcych obowiązująca w Banku Millennium”, która nie została w żaden sposób zdefiniowana w umowie oraz w stanowiącym integralną cześć umowy regulaminie. W umowie oraz w regulaminie nie tylko zatem nie zdefiniowano pojęcia „Tabela Kursów Walut Obcych obowiązująca w Banku Millennium” ale i również nie podano żadnego mechanizmu ustalania tych kursów w tabeli, jak i również, że były one tworzone przez bank. Powodowie [OSOBA] jakiejkolwiek możliwości zrekonstruowania mechanizmu ustalania kursów przez pozwaną, to zaś czyniło wyżej wymienione postanowienia niejednoznacznymi.
Z przepisu art. 3581 k.c. wynika, że uznanie konkretnej klauzuli za niedozwolone postanowienie umowne, wymaga łącznego stwierdzenia obu wymienionych tam przesłanek, tj. „sprzeczności z dobrymi obyczajami” oraz „rażącego naruszenia interesów konsumenta” (wyrok Sądu Najwyższego z 27 października 2016 roku, sygn. akt I CSK 173/06), przy czym ocena czy zaistniały te przesłanki należało dokonać na chwilę zawierania umowy.
W tym miejscu przywołać należy stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2019 roku w sprawie V CSK 347/18, które Sąd Okręgowy w całości podziela. „Postanowienia umowy lub wzorca, ustalone jednostronnie przez bank, i przyznające mu uprawnienie do jednostronnego, samodzielnego ustalania kursu kupna i sprzedaży CHF w stosunku do PLN bez wskazania reguł kształtowania tego kursu stanowią postanowienia naruszające dobre obyczaje, godzą bowiem w istotę równowagi kontraktowej stron. Polityka kursowa banku i decyzje władz banku nie mogą w sposób nie poddany kontroli kontraktowej wpływać na obowiązki kredytobiorców. Ocena taka jest wystarczająca do podjęcia przez Sąd meriti ustaleń co do tego, czy w konkretnej sprawie doszło w konsekwencji stosowania takiego postanowienia do rażącego naruszenia interesu konsumenta jako strony umowy kredytowej, nawet wówczas, gdy – w ocenie Sądu – sam konsument w toku postępowania nie przedstawił dowodów wskazujących na takie naruszenie. Wynika to z nakazu wykładni przepisów prawa konsumenckiego (w niniejszej sprawie Kodeksu cywilnego o niedozwolonych postanowieniach umownych) w sposób zgodny z wymaganiami prawodawstwa europejskiego, w sposób ukształtowany m.in. w orzecznictwie TSUE, a także mając na uwadze zasadniczy cel tych regulacji, jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony konsumentów. Ten kierunek wykładni potwierdzał także art. 76 Konstytucji RP, zgodnie z którym ochrona przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi jest konstytucyjnym zadaniem władzy publicznej (art. 76 [OSOBA] wynikający z tego przepisu jest kierowany przede wszystkim do ustawodawcy, którego obowiązkiem jest zapewnienie odpowiedniego, minimalnego poziomu ochrony słabszego uczestnika rynku. Nie oznacza to jednak, iż art. 76 Konstytucji pozostaje bez wpływu na wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego; w procesie jego stosowania przez sądy. Przeciwnie, także Sądy jako organy władzy publicznej, powinny w odniesieniu do przepisów mających na celu ochronę konsumentów stosować ich wykładnię, która umożliwi jak najpełniejsze urzeczywistnienie tej ochrony.”
W doktrynie i orzecznictwie powszechnie już przyjmuje się, że odwołanie się do kursów walut zawartych w tabeli kursów i ogłaszanych w siedzibie banku narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego oraz, że prawo banku do ustalania kursu waluty nieograniczone skonkretyzowanymi, obiektywnymi kryteriami zmian stosowanych kursów walutowych świadczy o braku właściwej przejrzystości i jasności postanowienia umownego, które uniemożliwia konsumentowi przewidzieć, na podstawie transparentnych i zrozumiałych kryteriów, wynikających dla niego z umowy konsekwencji ekonomicznych. Abuzywnego charakteru tych klauzul nie ujmuje, że stosowane przez kursy walut kalkulowane były w oparciu o czynniki obiektywne, ani ustalenie, że kursy CHF stosowane przez pozwaną nie odbiegały istotnie od kursów stosowanych przez inne Banki komercyjne i od średniego kursu NBP, ani nawet ustalenie, że ogólny koszt kredytu udzielonego na warunkach przewidzianych w umowie nie odbiegał od kosztów kredytu w tożsamej wysokości, który udzielony byłby według warunków przewidzianych dla kredytów złotówkowych. Okoliczności te nie zmieniają bowiem faktu, że kursy walut były kształtowane jednostronnie przez pozwany [OSOBA].
Nie można zgodzić się z argumentami pozwanej, że zawarte w umowie klauzule indeksacyjne zostały indywidualnie uzgodnione z powodami. Za indywidualnie uzgodnione można uznać bowiem jedynie te postanowienia, które były przedmiotem negocjacji, bądź są wynikiem porozumienia lub świadomej zgody co do ich zastosowania. Te zaś okoliczności nie zostały wykazane. W wyrokach z 29 października 2019 roku, sygn. akt IV CSK 309/18 i z 27 listopada 2019 roku, sygn. akt II CSK 438/18 Sąd Najwyższy stwierdził, że wprowadzenie do umowy kredytowej zawieranej na wiele lat, mającej daleko idące konsekwencje dla egzystencji konsumenta, mechanizmu działania kursowego wymaga szczególnej staranności Banku w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy w związku z czym obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu wielokrotnie wyższej od pożyczonej, mimo dokonywanych regularnych spłat. Obowiązek informacyjny określany jest nawet jako „ponadstandardowy”, mający dać konsumentowi pełne rozeznanie co do istoty transakcji.
Konstatacje te są równoznaczne ze stwierdzeniem, że ukształtowana przez pozwany [OSOBA] strony umowy kredytu i niepełne wypełnienie przez Bank obowiązków informacyjnych o możliwej rażącej dysproporcji świadczeń przemawia za przyjęciem abuzywnego charakteru zawartych w umowie klauzul indeksacyjnych tj. w § 2 ust. 2, w § 4 ust. 4, w § 7 ust. 1 umowy kredytu oraz § 8 ust. 3 regulaminu, § 9 ust. 4 regulaminu, § 10 ust. 4 i 5 regulaminu, § 11 ust. 4, 5, 11 regulaminu, § 12 ust. 3 regulaminu oraz § 13 ust. 4 regulaminu, z uwagi na ich sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów powodów.
Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. konsekwencją uznania za abuzywne klauzul indeksacyjnych zawartych w umowie stron jest, stan niezwiązania powodów (kredytobiorców - konsumentów) zakwestionowanymi postanowieniami. Stosownie do art. 385 1 § 2 k.c., jeżeli postanowienie umowy zgodnie z jego § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Przepis ten wraz z pozostałymi dotyczącymi nieuczciwych postanowień umownych stanowi implementację do krajowego systemu prawnego Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, z uwzględnieniem jej treści podlegał przeto zastosowaniu w sprawie wobec stwierdzenia w umowie zawartej przez strony niedozwolonych postanowień. Art. 6 ust. 1. Dyrektywy nałożył na [OSOBA] obowiązek zapewnienia, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 27 listopada 2019 roku, sygn. akt II CSK 483/18, obowiązywanie umowy w dalszym ciągu, po wyłączeniu z niej nieuczciwych postanowień umownych jest pomyślane jako ochrona interesu konsumenta, a nie jego kontrahenta i przywołał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 roku C-260/18 zapadły na gruncie sprawy bezpośrednio odnoszącej się do polskiego systemu prawnego, według którego, jeżeli Sąd krajowy uzna, że zgodnie z odpowiednimi przepisami obowiązującego prawa utrzymanie w mocy umowy bez zawartych w niej nieuczciwych postanowień nie jest możliwe, art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że ta umowa nie może dalej obowiązywać bez takich warunków i wtedy Sąd powinien orzec jej unieważnienie, wykluczona jest możliwość uzupełnienia luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które w niej się znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że treść czynności prawnej jest uzupełniana przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie są zatem przepisami o charakterze dyspozytywnym lub przepisami mającymi zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę, art. 6 ust. 1 Dyrektywy nie stoi na przeszkodzie zastąpieniu nieuczciwego postanowienia umownego wspomnianym przepisem dyspozytywnym albo przepisem mającym zastosowanie w razie wyrażenia na to zgody przez strony, jednak możliwość ta jest ograniczona do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, wbrew woli konsumenta, narażając go tym samym na szczególnie szkodliwe skutki. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 7 maja 2021 roku w sprawie III CZP 6/21.
Po usunięciu z umowy zawartej przez strony niedozwolonych postanowień obowiązywanie jej w dalszym ciągu nie jest możliwe. Wyłączenie mechanizmu waloryzacji i pominięcie odesłania do gotówkowego kursu kupna franka czyni niemożliwym określenie w walucie obcej równowartości kwoty kredytu udzielonego w złotych kredytobiorcom, tym samym odpada realizacja funkcji umowy o kredyt w złotych indeksowany kursem franka. Bez zastosowania przewidzianego w umowie narzędzia indeksacji i gotówkowego kursu sprzedaży franka nie da się też określić wysokości zobowiązań powodów [OSOBA] w złotych jako równowartość raty w walucie obcej, ani ustalić salda ich zobowiązań wobec banku w przypadku przewalutowania kredytu, w przypadku podwyższenia kapitału kredytu, wysokości pobieranych prowizji. Powodowie [OSOBA] na zastąpienie niedozwolonych klauzul umownych innymi postanowieniami. Dlatego też Sąd w punkcie pierwszym wyroku uznając, że bez niedozwolonych postanowień dotyczących sposobu indeksacji kredytu umowa nie może dalej funkcjonować w obrocie prawnym ze względu na brak istotnych elementów, ustalił jej nieistnienie z uwagi na nieważność zawartej pomiędzy stronami umowy, w oparciu o art. 58 § 1 k.c.
Stwierdzenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu z uwagi na jej nieważność uprawniało powodów [OSOBA] z roszczeniem o zwrot świadczeń dokonanych w wykonaniu umowy kredytu, jako nienależnych - w oparciu o art. 410 § 1 i 2 k.c. Tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu Uchwały składu siedmiu Sędziów z 7 maja 2021 roku. Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłaca kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spełnionych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.
Powodowie [OSOBA] uiszczonego na rzecz pozwanej w okresie od dnia 9 października 2008 roku do dnia 9 czerwca 2023 roku świadczenia w łącznej wysokości 71 389,73 zł i 43 301,57 CHF. Wysokość dokonywanych wpłat wynikała z dołączonych przez powodów [OSOBA] z dnia 18 kwietnia 2023 roku (k. 45-61) wydanych przez samą pozwaną. A zatem żądanie zapłaty w/w kwot należało uznać za udowodnione przez powodów. Wpłacone we wskazanym okresie przez powodów [OSOBA] bowiem jako świadczenie nienależne pozwanej.
Zasądzając na rzecz powodów [OSOBA] roszczenia jak w pkt. 2 i 3 wyroku Sąd uznał zgłoszony przez pozwaną zarzut przedawnienia za bezzasadny. Sąd w pełni podziela w zakresie liczenia biegu terminu przedawnienia stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 maja 2021 roku w sprawie III Czp 6/21 przez Sąd Najwyższy, który stwierdził, że bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć zanim dowiedział się on lub rozsądnie rzecz ujmując, powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia. Należy bowiem uznać, że dopiero wówczas mógł wezwać przedsiębiorcę do zwrotu świadczenia (art. 455 k.c.), tj. podjąć czynność, o której mowa w art. 120 § 1 k.c. Kredytobiorca - konsument nie może zakładać, iż roszczenie Banku uległo przedawnieniu w terminie liczonym tak, jakby wezwanie do zwrotu udostępnionego kredytu było możliwe już w dniu jego udostępnienia (tak w uzasadnieniu uchwały z dnia 16 lutego 2021 roku w sprawie III CZP 11/20 Sąd Najwyższy). Termin biegu przedawnienia roszczeń obu stron wynikających z nieważności umowy może rozpocząć bieg dopiero po podjęciu przez konsumenta stosownej decyzji w sposób wiążący. Wtedy dopiero można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny. Dopiero wówczas, w myśl powołanego powyżej art. 455 k.c. powodowie [OSOBA] do zwrotu nienależnego świadczenia. Dlatego, dopiero od skutecznego powołania się przez powodów [OSOBA] rozpoczął bieg przedawnienia zgłoszonych przez nich w pozwie lub reklamacji poszczególnych roszczeń (patrz: Uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III Czp 6/21, OSNC 2021/9/56).
Wymagalność roszczeń wynikających ze zobowiązań bezterminowych, a do takich należy świadczenie nienależne z tytułu wypłaconego kredytu na skutek ustalenia nieistnienia stosunku prawnego ze względu na nieważność umowy należy określać przy uwzględnieniu art. 455 k.c. Pismem z 13 lipca 2023 roku powodowie [OSOBA] zapłaty kwot 71 389,73 zł i kwoty 43 301,57 CHF terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Pismo to stanowiło Reklamację złożoną w trybie przepisów ustawy z 5 sierpnia 2016 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o rzeczniku finansowym (Dz.U.2022.187 t.j.). Zgodnie z art. 6 tej ustawy odpowiedzi na reklamację należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie odpowiedzi przed jego upływem. Tymczasem, jak wynika z potwierdzenia nadania, reklamacja została przez pozwaną otrzymana 18 lipca 2023 roku (k.41). Po otrzymaniu reklamacji strony powodowej, pozwany [OSOBA] z dnia 4 sierpnia 2023 roku wystosował do powodów [OSOBA], w której stwierdził, że nie podziela stanowiska powodów [OSOBA] w reklamacji i nie znajduje podstaw do uznania przedstawionych roszczeń jako zasadnych. W konsekwencji, Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od żądanych kwot w pozwie od dnia po dniu, w którym upłynął pozwanej [OSOBA] na reklamację tj. od dnia 19 sierpnia 2023 roku.
Mając powyższe na uwadze Sąd w pkt. 3 wyroku oddalił pozew w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie od dochodzonych pozwem kwot za okres od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia 18 sierpnia 2023 roku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. zdanie drugie, obciążając nimi w całości stronę pozwaną - powodowie [OSOBA] w niewielkim stopniu przegrali sprawę. Łącznie zasądzona kwota tytułem kosztów procesu wyniosła kwotę 11 817 zł. Na zasądzoną od strony pozwanej [OSOBA] z powodów [OSOBA] 5 908,50 zł złożyły się: połowa opłaty od pozwu w wysokości 1 000 zł, połowa wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 10 800 zł, połowa opłaty skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Rybnik, dn. 16 lipca 2024 roku
Sygn. akt I C 1992/23
ZARZĄDZENIE:
- odnotować,
- odnotować, że w okresie od dnia 22 czerwca 2024 roku do dnia 14 lipca 2024 roku Sędzia Referent przebywał na urlopie wypoczynkowym,
- odnotować, że projekt uzasadnienia został sporządzony na podstawie projektu [OSOBA] na wzorze Sędziego Referenta,
- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanej,
- 14 dni lub z wpływem.
Rybnik, dn. 16 lipca 2024 roku