Sygn. akt XXVIII C 22436/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 kwietnia 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XXVIII Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Joanna [WYROK KREDYT FRANKOWY]
[WYROK KREDYT FRANKOWY]
po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2025 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa [WYROK KREDYT FRANKOWY]
przeciwko BNP Paribas Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie
o ustalenie i zapłatę
- Ustala, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy nr U/0007037234/0001/2006/1 kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej z dnia 20.10.2006 r.
- zasądza od BNP Paribas Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie na rzecz [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwotę 352.913,69 zł ( trzysta pięćdziesiąt dwa tysiące dziewięćset trzynaście i 69/100 złotych ) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 stycznia 2025 r. do dnia zapłaty;
- w pozostałym zakresie powództwo oddala,
- ustala, że pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] w całości, w tym koszty zastępstwa jednego pełnomocnika procesowego według stawki minimalnej, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.
XXVIII C 22436/22
UZASADNIENIE
Strona powodowa [WYROK KREDYT FRANKOWY] w pozwie z dnia 17 listopada 2022 roku (data prezenty Sądu), zmodyfikowanym pismem procesowym z dnia 25 października 2023 roku, skierowanym przeciwko pozwanemu BNP Paribas Bank Polski Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, wniosła o:
- ustalenie, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z Umowy nr U/0007037234/0001/2006/1 kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej z dnia 20 października 2006 roku zawartej pomiędzy [WYROK KREDYT FRANKOWY] a Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. z siedzibą w Warszawie (poprzednikiem prawnym pozwanego);
- zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY] 352.913,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi co do kwot:
- 316,31 zł od dnia 2 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,
- 597,38 zł od dnia 30 września 2023 roku do dnia zapłaty.
Strona powodowa wniosła również o zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (pozew – k. 4-29, pismo modyfikujące powództwo, k. 90-97).
W odpowiedzi na pozew z dnia 13 listopada 2023 roku (data prezentaty sądowej) oraz pismo modyfikujące powództwo pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] Polski S.A. z siedzibą w Warszawie wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (odpowiedź na pozew, k. 121-143, odpowiedź na pismo modyfikujące powództwo, k.290-292v).
Pismem z dnia 28 listopada 2023 roku strona pozwana podniosła zarzut zatrzymania (pismo, k. 293-295).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W wyniku pozytywnej decyzji kredytowej w dniu 20 października 2006 r. została zawarta umowa kredytu hipotecznego nr U/000709734/0001/2006/1, na podstawie której Bank Gospodarki Żywieniowej S.A. z siedzibą w Warszawie (poprzednik prawny pozwanego), udzielił powodowi kredytu w kwocie 139.252,14 CHF celem nabycia własnościowego lokalu mieszkalnego oraz sfinansowanie kosztów przygotowawczych (§ 1 ust. 1 ) Okres kredytowania został oznaczony do 10 października 2036 roku (§ 1 ust. 2 umowy). Uruchomienie kredytu miało nastąpić jednorazowo w terminie do dnia 9 listopada 2006 roku (§ 2 ust. 2).
Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, która na dzień sporządzenia Umowy wynosiła 3,0500 % w stosunku rocznym. Umowa stanowiła, że zmienna stopa procentowa ustalana jest w oparciu o stopę referencyjną 3M LIBOR oraz przy uwzględnieniu stałej marży Banku w wysokości 1,20 p.p. Pierwsza zmiana miała nastąpić po upływie 3 miesięcy od dnia podpisania umowy, a każda następna zmiana po upływie 3 miesięcy od poprzedniej zmiany, przy czym zmiana oprocentowania, wynikająca ze zmiany stopy referencyjnej, nie stanowi zmiany warunków umowy (§ 3 ust. 1 i 2 Umowy).
W § 4 ust. 1 Umowy zapisano, że spłata kredytu wraz z odsetkami będzie dokonywana w złotych, a także, że zmiana kursu waluty wpływa na wysokość salda kredytu oraz raty kapitałowo – odsetkowej. Spłata kredytu miała następować poprzez obciążenie należną kwotą kredytu i odsetkami w terminach płatności, konta osobistego prowadzonego w Oddziale banku o podanym numerze, do wysokości wolnych środków na tym koncie (§ 4 ust. 7 Umowy).
W sprawach nieuregulowanych w Umowie, zastosowanie miały postanowienia Regulaminu kredytu hipotecznego i budowlanego (§ 17 ust.1), dalej określanego jako Regulamin.
Regulamin przewidywał, że kredyty w walutach wymienialnych, wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna waluty, obowiązującego w Banku w chwili wypłaty (§ 37 ust. 1), a spłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w Banku w chwili spłaty (§ 37 ust. 2).
Odsetki, prowizje oraz opłaty w przypadku kredytów w walutach wymienialnych, naliczane są w walucie kredytu i podlegały spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży walut obowiązującego w Banku w chwili spłaty (§ 38 ust. 1 Regulaminu). W przypadku kredytu w walucie wymienialnej, w celu ustalenia całkowitego kosztu i łącznej kwoty kosztów kredytu stosowano kurs sprzedaży waluty kredytu obowiązujący w Banku w chwili ustalenia kosztu. W przypadku konieczności ustalenia w walucie wysokości kosztu podanego w złotych stosowano kurs kupna waluty kredytu obowiązujący w banku w chwili ustalenia kosztu (§ 38 ust. 2 Regulaminu).
W § 39 Regulaminu oraz § 4 ust. 13 Umowy dopuszczono możliwość wielokrotnego przewalutowania kredytu. Mogło to nastąpić na wniosek kredytobiorcy, jak również na podstawie propozycji Banku, w przypadku gdy wzrost kursu waluty, w której kredyt był udzielony, mógłby spowodować, według oceny Banku, realne zagrożenie spłaty kredytu (§ 39 ust. 3 pkt 1 i 2 Regulaminu). Do przewalutowania z waluty wymienialnej na złote, miał mieć zastosowanie kurs sprzedaży waluty, a do przewalutowania ze złotych na walutę wymienialną kurs kupna waluty – w obu przypadkach z chwili podpisania przez kredytobiorcę aneksu do umowy o przewalutowaniu kredytu. (§ 39 ust. 5 pkt 1 i 2).
W § 40 Regulaminu zapisano, że w przypadku kredytów walutowych lub kredytów przeznaczonych na spłatę kredytu walutowego może nastąpić różnica pomiędzy udzieloną a przewidzianą do wypłaty kwotą kredytu wyrażoną w złotych, wynikającą z różnicy kursów walut. Ryzyko wystąpienia różnic kursowych miał ponieść kredytobiorca, który był zobowiązany do pokrycia ewentualnej różnicy pomiędzy kwotą kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna obowiązującym w dniu złożenia wniosku o kredyt, a kwotą kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna z dnia wypłaty kredytu, niezbędną do zamknięcia inwestycji. Nadwyżka z tytułu różnic kursowych miała zostać wypłacona kredytobiorcy.
W Umowie, ani w Regulaminie, nie ma żadnej wzmianki o sposobie ustalania kursu franka szwajcarskiego, który miał mieć zastosowanie przy realizacji umowy. Także doradca kredytowy nie wyjaśnił powodom, w jaki sposób Bank będzie ustalał kurs CHF do wyliczenia kwoty kredytu w walucie polskiej, która zostanie udostępniona Kredytobiorcy i wysokości rat w PLN. Nie omówiono z powodami [WYROK KREDYT FRANKOWY] i w jaki sposób są ustalane przez Bank tabele kursowe.
Kredyt został uruchomiony kwotą 328.869,44 zł. Bank od zawarcia umowy do 11 sierpnia 2023 roku pobrał kwotę 352.913,69 zł.
Dowód: zaświadczenie – k. 56-59, zestawienie spłat, 99-99v.
Strona powodowa pismem z dnia 21 września 2023 roku wezwała pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] określonych w piśmie kwot (k. 100). Pismo zostało doręczone pozwanemu w dniu 26 września 2023 roku (k.101). Strona pozwana nie ustosunkowała się do pisma.
Strona powodowa zna, rozumie i akceptuje skutki stwierdzenia nieważności umowy oraz nie zgadza się na utrzymanie w mocy zawartych w umowie niedozwolonych postanowień umownych.
Dowód: oświadczenie powoda – k. 310v
Powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] zakupu nieruchomości, w której mieszka do chwili obecnej. W momencie zawierania umowy kredytowej powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] gospodarczej. Powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] negocjowania umowy. Kredyt w walucie CHF przedstawiono jako najbezpieczniejszą i najkorzystniejszą opcję. Zapewniono powoda o stabilności kursu waluty CHF. Nie poinformowano powoda o tym, że bank stosuje dwa kursy. Powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] wypłaty kredyt w CHF. Kredyt spłaca w PLN.
Dowód: przesłuchanie powoda – k. 310v
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, które uznał za wiarygodne albowiem ich treść i autentyczność nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony oraz w oparciu o zeznania powoda, w zakresie jakim znajdują potwierdzenie w dokumentach.
Należy przy tym podkreślić, że kserokopia dokumentu (której nie nadano cech odpisu) wprawdzie nie jest dokumentem w rozumieniu art. 2431 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku (Dz. U. z 2021 r., poz.1805 ze zm., dalej: „ k.p.c.”), jest natomiast od dnia 8 września 2016 roku wprost innym środkiem dowodowym z art. 308 k.p.c., będącym dowodem pośrednim co do istnienia dokumentu o określonej treści (podobnie, jak np. fotografia dokumentu), przeprowadzanym w procesie w oparciu o przepisy o dowodzie z dokumentów (art. 308 k.p.c.).
Sąd postanowił na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. pominąć dowód z opinii biegłego, uznając, iż okoliczności, jakie mają być wykazane są nieistotne dla rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu okoliczności sprawy pozwalały na ocenę nieważności umowy, a także abuzywności postanowień umownych bez potrzeby odwołania się do dowodów z opinii biegłych.
Wskazać należy, że zaświadczenia dotyczące wpłat dokonanych przez powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY] stronę pozwaną, nie budziło zatem wątpliwości Sądu, podobnie jak sposób rozliczenia kwoty dochodzonej pozwem, jako kwoty będącej sumą faktycznie dokonanych wpłat i z pewnością nie wymagały wiadomości specjalnych.
Natomiast odnośnie innych dowodów ze zgłoszonych przez strony dokumentów to nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał, że służą one wyłącznie wzmocnieniu argumentacji prawnej stron, co nie miało przełożenia na ustalenie stanu faktycznego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne w przeważającej części.
Należy dostrzec, iż w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1998 roku w sprawie II UKN 282/98, Legalis 44600, oraz wyrok ETPCZ z 21 lipca 2015 roku w sprawie Deryan przeciwko Turcji 41721/04, Legalis 1378918). Przeważająca część zagadnień prawnych składających się na decyzje procesowe znalazło już swoje rozstrzygnięcie na poziomie Sądu Apelacyjnego i nie wymaga nadmiernie szerokiego omówienia. Dlatego mając niniejsze na uwadze Sąd stosownie do wymogów art. 3271 § 2 k.p.c. sporządził niniejsze uzasadnienie w sposób możliwie zwięzły.
Stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przedmiotowej umowy), przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie do ust. 2 art. 69 prawa bankowego umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: strony umowy, kwotę i walutę kredytu, cel, na który kredyt został udzielony, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.
Przepis art. 3851 § 1 k.c. stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jedynie postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zgodnie z art. 3851 § 2 k.c., zamieszczona w umowie klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Zgodnie z przepisem art. 189 k.p.c. powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Sąd uznał, iż powodowi przysługuje w niniejszej sprawie status konsumenta, albowiem kredytowaną nieruchomość wykorzystuje do zamieszkiwania.
Zgodnie z art. 22¹ k.c. za konsumenta uważa się bowiem osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
Sąd nie znalazł również podstaw, by wyłączyć w niniejszej sprawie zastosowanie przepisu art. 3851 § 1 k.c. w szczególności poprzez uznanie, iż zawarta umowa była wynikiem indywidualnych negocjacji. Umowa zawarta została przy wykorzystaniu wzoru przygotowanego przez pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY], nie była przedmiotem negocjacji, albowiem jej zapisy w żaden sposób nie odbiegają od zapisów innych umów stosowanych przez Bank przy udzielaniu kredytów powiązanych z walutą obcą. Powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] w kształcie zaproponowanym przez Bank lub z kredytu zrezygnować. Strona powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY] wpływu na treść regulaminu.
Wskazać należy, iż w umowie oraz w regulaminie znalazły się postanowienia rażąco naruszające równowagę kontraktową między stronami tj. kształtujące prawa i obowiązki kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające jego interesy. Są to postanowienia § 1 ust. 1 Umowy w zakresie odnoszącym się do waloryzacji kredytu walutą obcą i wprowadzających ryzyko zmiany kursu w trakcie obowiązywania umowy, § 37 ust. 1 Regulaminu Kredytu hipotecznego i budowalnego odnoszącego się do wyliczenia kwoty kredytu w walucie polskiej, która zostanie udostępniona Kredytobiorcy na podstawie ustalonego przez pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] tej waluty z dnia wypłaty środków, § 37 ust. 2 Regulaminu w zakresie odnoszącym się do wysokości rat kredytowych w złotych na podstawie ustalonego przez pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] CHF z dnia spłaty.
Postanowienia te Sąd uznał za niedozwolone w rozumieniu przepisu art. 385 ze zn 1 k.c.
Wskazać należy, iż obie grupy postanowień określają świadczenia główne w rozumieniu art. 385 ze zn. 1 k.c. , ponieważ nie tylko samo powiązanie kredytu z walutą obcą, ale również sposób dokonywania przeliczeń walutowych koniecznych do realizacji takiej umowy określa sama istota umowy kredytu powiązanego z walutą obcą. Wskazać należy również, iż postanowienia powyższe Sąd uznał za niedozwolone w rozumieniu art. 385 ze zn. 1 k.c.
W wyroku TSUE z dnia 20 września 2017 roku w sprawie C–186/16 [WYROK KREDYT FRANKOWY] i in. przeciwko [WYROK KREDYT FRANKOWY]ânească Trybunał wyodrębnił klauzulę ryzyka walutowego jako niezależną grupę postanowień umowy kredytu, która musi być badana przez sąd meriti w ramach kontroli postanowień wzorca umownego a zastrzeżony w nim mechanizm podlegać musi ocenie, czy właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku kursu waluty obcej, w której kredyt został zaciągnięty, ale również oszacować potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych.
Odnosząc powyższe do całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności zeznań powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY], iż klauzula ryzyka walutowego nie pozwalała na zrozumienie kredytobiorcy wszelkich konsekwencji finansowych wiążących się z zawarciem kredytu indeksowanego do waluty obcej, w szczególności dotyczących konsekwencji wzrostu kursu waluty na saldo zadłużenia przeliczone na złotówki. Trudno bowiem uznać, mając na uwadze, iż strona powodowa nie osiągała dochodów w CHF, że gdyby faktycznie uzmysłowiono jej ryzyko jakie wiąże się z zaciągnięciem kredytu powiązanego z walutą obcą, w szczególności możliwego wpływu wzrostu kursu na saldo zadłużenia przeliczane na złotówki (że może wzrastać mimo regularnej spłaty kredytu), że zdecydowałaby się na zawarcie takiej umowy.
W niniejszej sprawie nie można uznać, iż strona powodowa rozumiała konsekwencje ekonomiczne możliwego spadku waluty krajowej dla swoich zobowiązań finansowych. Klauzula ta nie została sformułowana prostym jasnym językiem, a co za tym idzie w sposób niejednoznaczny w rozumieniu przepisu art. 3851 k.c. Wskazać należy, iż klauzula ta kształtuje prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy kredytobiorcy. Wskazać należy bowiem, iż tak należy ocenić fakt znacznego wzrostu zadłużenia salda kredytu przeliczanego na złote. Tym samym spłata kredytu przez kilkanaście lat zgodnie z harmonogramem nie powoduje realnego zmniejszenia salda zadłużenia przelicznego na złotówki, stosownie do dokonywanych wpłat.
Również klauzule przeliczeniowe nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 3851 § 1 zd. 2 k.c.), tj. prostym i zrozumiałym językiem (art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG), ponieważ ich treść nie pozwala na stwierdzenie, w jaki sposób pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] CHF dla celu wykonania umowy kredytu, a także kształtują one prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (art. 385¹ § 1 k.c.)..
Sąd dokonał oceny, czy postanowienia umowne są niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.), według stanu z chwili zawarcia umowy ( por. SN. 20.06.2018. III CZP 29/17 ) Tym samym dla powyższej oceny nie miały żadnego znaczenia okoliczności takie jak sposób wykonywania umowy, wieloletnie wykonywanie umowy przez kredytobiorcę bez żadnych zastrzeżeń, faktyczny sposób ustalania wysokości kursów waluty obcej przez bank i ich relacja do innych kursów występujących na rynku, późniejsze zmiany regulaminu pozwanego banku, późniejsze zmiany stanu prawnego (w szczególności wejście w życie ustawy z dnia 29 lipca 2011 roku o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw). Dla oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych nie miało znaczenia, że wybór kredytu powiązanego z kursem waluty obcej pozwalał kredytobiorcy na skorzystanie z niższego oprocentowania (LIBOR CHF). W ocenie Sądu niższe oprocentowanie nie rekompensowało kredytobiorcom nieograniczonego ryzyka kursowego jakie na siebie przyjęli zawierając przedmiotową umowę.
Podkreślenia wymaga, że zmiany wynikające z zawarcia aneksu nie niwelują abuzywności postanowień umowy dotyczących wypłaty czy spłaty kredytu, bowiem decydujący dla określenia niedozwolonego charakteru warunków umowy jest wspomniany już moment zawarcia umowy (tak min. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 roku, sygn. akt V CSK 382/18, LEX 2771344). Oznacza to, że późniejsze ewentualne zmiany umowy (tj. aneksy) nie mają prawnego znaczenia w kwestii oceny, czy postanowienia umowy są niedozwolone.
Zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta. Brak jest przy tym podstaw do modyfikacji tych postanowień lub uznania, że nie wiążą one konsumenta jedynie w pewnym zakresie ani uzupełnienia powstałej po tych postanowieniach „luki” jakąkolwiek treścią, w tym w szczególności przepisami prawa krajowego ( por. TSUE 3.10.2019 , C-290/18 ). Odmienne zapatrywanie byłoby sprzeczne z brzmieniem oraz celem przepisów art. 385¹ § 1 k.c. i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG. Przede wszystkim zaś uzupełnienie umowy przepisem prawa krajowego nie może mieć miejsca w sytuacji, w której usunięcie z umowy nieuczciwego warunku prowadzi do jej nieważności, która jest akceptowana przez konsumenta, zaś w niniejszej sprawie kredytobiorca nie zgodził się na obowiązywanie umowy z nieuczciwymi warunkami ani na uzupełnienie jej treści przepisem prawa krajowego, natomiast wyraził zgodę na stwierdzenie nieważności umowy, będąc świadomym wynikających z tego konsekwencji ( por. TSUE 29.04.2021 C- 19/20 ). Co więcej, przepisem krajowym służącym uzupełnieniu treści umowy nie mógłby być art. 358 § 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 stycznia 2009 roku, ponieważ jest on przepisem prawa krajowego o charakterze ogólnym, który nie ma zastosowania konkretnie do umów zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem ( por. TSUE 8.9.2022 C- 80/21 ).
Jako że klauzula ryzyka kursowego określa główny przedmiot umowy (a w kredytach denominowanych samą kwotę kredytu) i charakteryzuje jej istotę, to uznanie tego postanowienia umownego za niedozwolone skutkuje brakiem możliwości wykonywania umowy kredytu i tym samym powoduje jej nieważność. Także uznanie samych klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne skutkuje nieważnością całej umowy kredytu, ponieważ postanowienia te oznaczają główny przedmiot umowy i określają sposób jej wykonywania – skoro zaś nie jest możliwe określenie sposobu wykonywania umowy, to musi ona być uznana za nieważną.
Jednocześnie strona powodowa stanowczo wyraziła zgodę na stwierdzenie nieważności umowy, będąc świadoma wynikających z tego konsekwencji, po pouczeniu jej przez Sąd.
Brak jest również podstaw do uznania umowy kredytu za bezwzględnie nieważną. Zawieranie umów powiązanych z walutą obca było dopuszczalne, jednak fakt, iż umowa zawierała postanowienia umowne obciążające kredytobiorcę nieograniczonym ryzykiem kursowym oraz dawała bankowi swobodę w kształtowaniu kursu waluty przy przeliczaniu kwot wypłaconego kredytu stanowią niedozwolone postanowienia umowne (art. 3851 k.c.).
Sąd uznał, iż powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] w wytoczeniu powództwa. Jako, że okres spłaty kredytu nie minął, a Bank uważa, iż umowa jest ważna i domaga się jej dalszego wykonywania, to powództwo o zapłatę nie realizuje w sposób dostateczny interesów Kredytobiorcy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pkt I sentencji wyroku ustalił, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy nr U/0007037234/0001/2006/1 kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej z dnia 20 października 2006 roku uznając, iż zostały spełnione przesłanki z art. 189 k.p.c. warunkujące dopuszczalność takiego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na nieważność umowy kredytu, dla ostatecznego rozliczenia stron zastosowanie znalazły przepisy art. 405 - 410 k.c. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi już żadnych wątpliwości zagadnienie, że jeżeli w następstwie zastosowania przedstawionych reguł umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. (vide: uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21, Legalis nr 2563899; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 roku, III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 roku, I CSK 242/18, Legalis nr 1966950 i z dnia 11 grudnia 2019 roku, V CSK 382/18, OSNC zb. dod. 2021/B/20, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku, III CZP 11/20, Legalis nr 2532281).
Zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. W myśl zaś art. 410 § 1 i 2 k.c., przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Z uwagi na nieważność ww. umowy kredytu, na podstawie powołanych przepisów, powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] zwrotu kwoty zgłoszonej w pozwie. Z tych względów Sąd w pkt II sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY] 352.913,69 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 stycznia 2025 r. do dnia zapłaty.
Nie podlegał natomiast uwzględnieniu zarzut zatrzymania, albowiem stronie pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] zarzut – zarzut potrącenia.
Zgodnie z przepisem art. 481 k.c w razie opóźnienia wierzycielowi nalezą się odsetki za opóźnienie. Zgodnie z art.455 k.c jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Z uwagi na fakt, iż w zakresie roszczenie o zapłatę
Z uwagi na fakt, iż w zakresie roszczenie o zapłatę strona powodowa wnosiła również o zasądzenie należności przy założeniu, że kredyt jest kredytem złotowym oprocentowanym stawką LIBOR, Sąd nie uznał pozwu oraz wcześniejszych pism za skuteczne wezwania do spełnienia świadczenia ( art. 455 k.c. ).
W ocenie Sądu wezwanie takie należy wiązać z przesłuchaniem powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY] w dniu 15 stycznia 2025 r. i złożeniu przez niego oświadczenia co do podtrzymywania roszczeń pozwu w zakresie ustalenia nieważności umowy, przy czyn Sąd uznał, iż dłużnik popadł w opóźnienie po upływie 10 dni od termu złożenia oświadczenia, a więc od dnia 26 stycznia 2025 r.
Dalej idące żądanie odsetkowe Sąd oddalił jako nieuzasadnione w pkt III sentencji.
O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt IV sentencji na podstawie art. 100 zdanie 2 k.p.c. Sąd pozostawił szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się orzeczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i treść przepisów prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Zarządzenie:
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełn. Powoda, a peł. pozwanego jeżeli należycie opłacony wniosek został złożony do dnia 10 kwietnia 2025 r.