Nasze wyroki frankowe BGŻ BNP Paribas

Sygn. akt I C 1230/24

W Y R O K  

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

                                                                                              Dnia 8 kwietnia 2025  roku

Sąd Okręgowy w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodnicząca: Sędzia (del.) [WYROK KREDYT FRANKOWY]

[WYROK KREDYT FRANKOWY]

po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 roku w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]

przeciwko BNP Paribas Bank Polska Spółce Akcyjnej z siedzibą w Warszawie

o ustalenie i zapłatę

1. ustala, że nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej nr U/0005097409/0001/2007/2300 zawartej w dniu 7 lipca 2006 roku pomiędzy powodami [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] a Bankiem Gospodarki Żywnościowej [WYROK KREDYT FRANKOWY] z siedzibą w Warszawie (którego następcą prawnym jest BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie),
2. zasądza od pozwanego BNP Paribas Bank Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie łącznie na rzecz powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwotę 724.900,90 zł (siedemset dwadzieścia cztery tysiące dziewięćset złotych 90/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 20 lutego 2024 roku do dnia zapłaty,
3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie,
4. zasądza od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie łącznie na rzecz powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwotę 11.817,00 zł (jedenaście tysięcy osiemset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE

wyroku

Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia    8 kwietnia 2025 roku

W pozwie z dnia 26 lutego 2024 roku przeciwko BNP Paribas Bank Polska Spółce Akcyjnej z siedzibą w Warszawie powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]  wnieśli o:

- ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu  hipotecznego w walucie wymienialnej nr U/0005097409/0001/2007/2300  zawartej  w dniu  7 lipca  2006 roku pomiędzy powodami [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]  a  Bankiem Gospodarki Żywnościowej  [WYROK KREDYT FRANKOWY] z siedzibą w Warszawie (którego następcą prawnym jest BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie);

 - zasądzenie od  strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] 724.900,90 zł  i 158, 38 CHF  wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie  liczonymi od dnia  20 lutego 2024 roku do dnia  zapłaty.

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] zasądzenia od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY], w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu ww. wskazali na nieważność umowy z uwagi na sprzeczność z przepisami prawa bankowego, normami prawa oraz abuzywność postanowień umownych, w konsekwencji czego Bank jest zobowiązany do zwrotu świadczonych kwot.

W odpowiedzi na pozew  z dnia  26 sierpnia 2024 roku strona pozwana BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Strona pozwana podniosła, że nie ma podstaw do kwestionowania ważności i skuteczności umowy.

Strona pozwana zgłosiła ewentualny zarzut  zatrzymania świadczenia dochodzonego przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] przez  nich bankowi zwrotu świadczenia w postaci kwoty wypłacanego kapitału w wysokości  581.943,35 zł , zarzut nadużycia prawa przez powodów.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2025 roku pełnomocnik powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY]  się roszczenia powództwo w zakresie żądania zapłaty kwoty 158, 38 CHF wraz  ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od tej kwoty jak w pozwie.

Pełnomocnik strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] ww. cofnięciu. 

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

 Bank Gospodarki Żywnościowej z siedzibą w Warszawie jest poprzednikiem prawnym strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie.

Okoliczność bezsporna

W dniu  12 czerwca 2007 roku powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] o udzielenie kredytu hipotecznego na  spłatę kredytu zaciągniętego w innym banku na celem mieszkaniowe oraz   remont , a także refinansowanie ze środków  własnych.

Wnioskowana kwota to  700.000 CHF.

W informacji o dochodach powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej NEFRYT ART. Jej siedziba mieściła się przy ulicy Rezedowej 2/15 w Krakowie .

Przy złożeniu wniosku powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] o ponoszeniu ryzyka walutowego jak na k. 227 i 228

Dowód:

            Wniosek kredytowy (k. 198 - 202),

Informacja o dochodach (k. 204-209),

Dokumenty dotyczące prowadzonej przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] (k., 210- 222),

Oświadczenia o ryzyku walutowym (k. 227-228).

W dniu   26 czerwca 2007 doszło do zawarcia pomiędzy powodami [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] a poprzednikiem prawnym strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] Żywnościowej S.A. z siedzibą w Warszawie umowy nr U/0005097409/0001/2007/2300 kredytu  hipotecznego w walucie wymienialnej.

 W świetle postanowień umowy:

- Bank udziela kredytobiorcy na jego wniosek z dnia 12.06.2007 r. kredytu w  łącznej kwocie 259.728,83 CHF a kredytobiorca zobowiązuje się do jego wykorzystania zgodnie z warunkami umowy (§ 1 ust. 1);

- Bank udziela kredytu na okres od dnia zawarcia umowy do 10.02.2032 r. (§ 1 ust. 2);

- Kredyt przeznaczony jest na  spłatę kredytu udzielonego na cele mieszkaniowe a zakup  działki budowlanej położnej w Zelkowie, spłatę kredytu udzielonego na cele mieszkaniowe, przeznaczonego na budowę budynku jednorodzinnego  mieszkalnego na nieruchomości położonej w Zelkowie, refinansowanie poniesionych kosztów własnych (…) (§ 1 ust. 3);

- Z tytułu udzielonego  kredytu Bank pobiera jednorazowo najpóźniej w dniu wypłaty kredytu  bezzwrotną opłatę przygotowawczą w kwocie 1822,94   CHF. (§ 2 ust. 1),

- Kredyt zostanie wypłacony w transzach   bezgotówkowo na rachunek Kredyt Banku tytułem spłaty kredytu (…) w łącznej wysokości odpowiadającej 175.901, 68 zł, kredytobiorców (…) (§ 2 ust. 2);

- Oprocentowanie kredytu wynosi w dniu zawarcia umowy 3,7800%  w stosunku rocznym . Oprocentowanie jest zmienne i ustalane jest w oparciu o stawkę referencyjną 3M LIBOR (….) oraz przy uwzględnieniu marży Banku w wysokości 1,10 punktów procentowych (§ 3 ust. 1),   

- Kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w ust. 3. Spłata kredytu następuje w złotych. Zmiana kursu waluty wpływa na wysokość salda kredytu oraz raty kapitałowo - odsetkowej (§ 4 ust. 1);

- Spłata kredytu następuje w formie obciążenia należną kwotą kredytu i odsetkami w terminach płatności, konta prowadzonego w BGŻ S.A. (…). (§ 4 ust. 7),

- Obowiązkowe zabezpieczenie spłaty kredytu stanowi m.in. hipoteka kaucyjna do kwoty   259.728, 83 CHF (…) ustanowionej na nieruchomości (…) , cesja prawa z polisy ubezpieczenia nieruchomości (…), ubezpieczenie pomostowe    (§ 6 pkt 1 - 2);

 - W sprawach nieuregulowanych w umowie ma zastosowanie m.in. Regulamin kredytu budowlanego i hipotecznego (§ 17 pkt 1).

W świetle postanowień Regulaminu:

- Kredyty w walutach wymienialnych wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna waluty, obowiązującego w banku w chwili wypłaty (§ 37 ust. 1);

- Kredyty w walutach wymienialnych spłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w banku w chwili spłaty (§ 37 ust. 2 ).

- Odsetki, prowizje oraz opłaty (…) naliczane są w walucie kredytu lub w złotych i podlegają spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży walut obowiązującego w banku w chwili spłaty (§ 38 ust. 1);

- W przypadku kredytu w walucie wymienialnej, w celu ustalenia całkowitego kosztu i łącznej kwoty kosztów kredytu, stosuje się kurs sprzedaży waluty kredytu, obowiązujący w banku w chwili ustalenia kosztu. W przypadku konieczności ustalenia w walucie wysokości kosztu podanego w złotych, stosuje się kurs kupna waluty kredytu, obowiązujący w banku w chwili ustalenia kosztu (§ 39 ust. 2);

-   Kredyt może być wielokrotnie przewalutowany na warunkach określonych w § 39 Regulaminu,

- W przypadku kredytów w walutach wymienialnych lub kredytów przeznaczonych na spłatę kredytu w walucie wymienialnej może wystąpić różnica pomiędzy udzieloną a przewidzianą do wypłaty kwotą kredytu wyrażoną w złotych, wynikającą z różnicy kursów walut. Ryzyko wystąpienia różnic kursowych ponosi kredytobiorca (§ 40 ust. 1);

- Kredytobiorca zobowiązuje się do pokrycia ewentualnej różnicy pomiędzy kwotą kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna obowiązującym w dniu złożenia wniosku o kredyt, a kwotą kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna waluty z dnia wypłaty kredytu, niezbędną do zamknięcia inwestycji (§ 40 ust. 2);

 - Nadwyżka z tytułu różnic kursowych zostanie wypłacona kredytobiorcy (§ 40 ust. 3).           

Dowód:

umowa kredytu ( k. 40-44),

Regulamin  kredytu hipotecznego i budowlanego (k. 40-52),

W wykonaniu umowy kredytu bank wypłacił  w trzech  transzach  kapitał w złotówkach  w łącznej kwocie  581.943, 35 zł. 

W okresie od dnia uruchomienia kredytu do dnia  13 października 2023 roku powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] 722.383,78 zł na rzecz banku tytułem spłat rat kapitałowo- odsetkowych , a nadto kwotę   2517, 12 zł z tytułem  kosztów ubezpieczenia pomostowego,.

Dowód:

zaświadczenie banku z dnia  6 listopada 2023r. (k. 57),

historia spłat  (k.57-65 ),

wyliczenia powodów (k. 67 -75),

dyspozycja wypłaty (k. 117),

Wnioski o uruchomienie kredytu (k. 306-309).

Pismem z dnia  1 lutego 2024 roku, do którego dołączono oświadczenie  konsumenta, powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul  wezwali bank do zapłaty  nienależnych świadczeń tj. kwoty 722. 383, 78 zł i 158, 38 CHF tytułem spłaty kredytu  w terminie 14 dni od doręczenia wezwania.

Pismo to zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 5 lutego 2024 roku.

Pismem datowanym na dzień   6 lutego 2024 roku strona  pozwana odmówiła spełnienia roszczeń powodów. 

Dowód:

  Reklamacja, oświadczenie  (k. 53-54, 77),

odpowiedź na reklamację (k. 55-56).

Pismami z dnia 27 września 2023 roku, nadanym powodom w dniu   26 sierpnia 2024 roku strona pozwana złożyła oświadczenie o skorzystaniu przez bank z prawa zatrzymania spełnionych przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY]  724.900, 90 zł  i 158, 38 CHF do czasu zaoferowania przez nich zwrotu świadczenia wzajemnego w postaci kwoty 581.9443, 35 zł tytułem środków wypłaconych przez bank na podstawie umowy kredytu albo zabezpieczenia roszczenia o ich zwrot.

Dowód:

Oświadczenia  z dnia  26 sierpnia 2024 roku (k. 261-266), dowody nadania  (k. 269-269).

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] kredytów zaciągniętych na zakup nieruchomości  i budowę domu w Zelkowie.

  Po  wybudowaniu tam domu  zamieszkali  i mieszkają do dnia dzisiejszego.

 Nigdy  na tej nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza przez powodów.  Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] (w formie  spółki cywilnej NEFRYT ART.) z zakresu handlu głównie biżuterią sprzedawaną w sklepach.

 Na kredytowanej działalności dla celów ewidencyjnych została  ww. działalność tam zarejestrowana (przeniesiony został adres  z ulicy Rezedowej 2/15 w Krakowie).

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], albowiem  refinansowane kredyty spłacali  w złotówkach,  koszty inwestycji zakupu i budowy domu też były w złotówkach. 

Kredyt został wypłacony  w złotówkach i w tej walucie też był spłacany. Kredyt nadal nie jest spłacony w całości. Kredyt był spłacany w częściach równych przez powodów.

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w walucie CHF i nie mili także w tej walucie oszczędności.

W banku poinformowano ich, że ryzyku kursowe istnieje, ale wahania mogą być niewielkie, kurs frank jest stabilny.

Nikt nie tłumaczył i nie wyjaśnił im zakresu tego ryzyka, jego skutków ekonomicznych, nie przedstawiono powodom żadnych wykresów, tabel  obrazujących dane historyczne kursu franka lub wzrostu jej zadłużenia w przypadku znaczącej deprecjacji złotówki.

Nie zaoferowano powodom żadnego produktu zabezpieczającego go  przed ryzykiem kursowym.

Umowa nie podlegała negocjacji, powodom przedłożono wcześniej przygotowany wzorzec do podpisu.

W dniu zawarcia umowy powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w ustroju rozdzielności majątkowej na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego  z dnia 26 marca 2003 roku, która została rozwiązana na mocy umowy z dnia 7 kwietnia 2025 roku (Rep. a Nr 1259/2025), przywracającej ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.  

Umowami darowizny z dnia 7 kwietnia 2025 roku powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] wierzytelności w wysokości 362.450, 45 zł z tytułu nienależnych świadczeń  uiszczonych na rzecz banku przez każdego z nich z ich majątków osobistych w okresie od dnia zawarcia umowy kredytu nr U/0005097409/0001/2007/2300 do dnia 13 października 2023 roku  do majątków wspólnego stron.

Dowód:

przesłuchanie powodów  (protokół z dnia  8 kwietnia 2025 roku 00:05:49 do 00:22:30), zaświadczenia  z CDIIG (k. 224 - 225), zmiany wpisu (k. 281), umowa z dnia 26 marca 2003 roku (k. 292-293), umowa z dnia 7 kwietnia 2025 roku Rep. A nr 1259/2025 (k. 294-295), umowy darowizny z dnia 7 kwietnia 2025 roku (k. 296-297).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o znajdujące się w aktach dowody z dokumentów. Na ich podstawie Sąd ustalił fakt zawarcia umowy, jej treść, sposób realizacji.

Pozostałe dowody  z dokumentów nie powołane w stanie faktycznym  nie były istotne dla rozstrzygnięcia.

Bazując na dowodzie z przesłuchania powodów, Sąd ustalił okoliczności zawarcia umowy kredytu, jak również treść informacji przekazanych przez przedstawiciela banku. Nie ma podstaw do czynienia ustaleń, że powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] o:

- sposobie (algorytmie) ustalania kursów przez bank;

- ryzyku kursowym, w znaczeniu jakie okoliczności decydują o zmianie kursów, jakie jest prawdopodobieństwo zmiany kursów, w tym co do zakresu zmiany (zwłaszcza w przypadku znaczącej deprecjacji złotówki) oraz wpływu tej zmiany na wysokość zobowiązania powodów, tak aby mogli ocenić ryzyko ekonomiczne związane z zawarciem umowy w sytuacji silnej deprecjacji waluty krajowej w stosunku do CHF.

Przy czym zastrzec trzeba, że nie jest wystarczające deklaratywne oświadczenie przez konsumenta, że został poinformowany o ryzyku walutowym i akceptuje to ryzyko.

Ciężar udowodnienia, że konsument otrzymał niezbędne informacje pozwalające mu na oszacowanie wysokości jego potencjalnego zobowiązania spoczywa na przedsiębiorcy (zob.m.in. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 10 czerwca 2021 r., C-776/19-782/19 VB i inni przeciwko BNP Paribas Personal Finance SA oraz AV i in. przeciwko BNP [WYROK KREDYT FRANKOWY] strona pozwana nie wykazała. 

Sąd na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął dowód z opinii biegłego, jako zmierzający jedynie do zbędnego przedłużenia postępowania. ( strona pozwana skutecznie nie zakwestionowała wysokości dochodzonego przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] o zapłatę, a pozostałe okoliczności, na które biegły miał być powołany przy uznaniu umowy za nieważną nie miały  znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy).

Sąd zważył, co następuje.

Charakter zawartej między stronami umowy.

Zgodnie z przepisem art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. z 2023r., poz. 2488, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Nie było sporne, że strony podpisały umowę kredytu o treści zgodnej z dokumentami złożonymi do akt oraz że treść umowy, jak  i regulaminu pochodziły od banku (kredytobiorcom przedstawiono taki wzór umowy, nie ma dowodu na to, że było to przedmiotem negocjacji).

Rozbieżna była jednak ocena tej umowy, dokonywana przez każdą ze stron. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY].

W przedmiotowej sprawie została zawarta umowa o kredyt waloryzowany kursem franka szwajcarskiego CHF. Konstrukcja kredytu była taka, że  kredyt miał zostać faktycznie wypłacony w złotych (vide  § 37 ust. 1 Regulaminu)), przeliczonych uprzednio z CHF, która to operacja prowadziła do ustalenia wysokości zobowiązania kredytobiorców – od kwoty zobowiązania wyrażonej w CHF miały być liczone odsetki.

Dokonując analizy charakteru zawartej pomiędzy stronami umowy, w świetle brzmienia art. 65 § 1 i 2 k.c. należy uwypuklić cel przedmiotowej umowy.

Kredytobiorcy zainteresowani byli uzyskaniem środków w polskiej walucie, kredyt miał być wypłacony w PLN i  miał być spłacany w złotówkach (vide § 4 ust. 1 umowy).W kontekście powyższego, waluta franka szwajcarskiego miała charakter waloryzacyjny. Stąd, tej umowy nie można kwalifikować jako umowy stricte walutowej  (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt I CSK 556/18).

Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do kwestionowania (co do zasady) możliwości zawierania umów waloryzowanych walutą obcą (w dacie zawarcia przedmiotowej umowy), umowy takie nie były sprzeczne z zasadą walutowości, z art. 69 ustawy - Prawo bankowe i zasadą swobody umów – art. 353(1) k.c. Zawieranie takich umów było dopuszczalne (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16).

Status strony powodowej.

Powodowie w relacji z bankiem mieli status konsumenta.

 Zgodnie bowiem z przepisem art. 22¹ k.c., za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Umowa kredytu w niniejszej sprawie nie była związana bezpośrednio z działalnością zawodową lub gospodarczą kredytobiorców  (art.  22¹ k.c.);  służyła zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych, co wynika z zeznań powodów i samej treści umowy.

Powyższej oceny nie zmienia fakt zarejestrowania na kredytowanej nieruchomości dla celów ewidencyjnych prowadzonej przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY].  

Klauzule przeliczeniowe i waloryzacyjne.

W umowach kredytów walutowych zawarte są co do zasady:

- klauzula waloryzacyjna – dotycząca przeliczania kwoty kredytu do innej waluty,

- klauzula przeliczeniowa – określająca sposób dokonania tego przeliczenia.

Ryzyko zmiany wartości zobowiązania kredytobiorcy określonego w polskich złotych (czyli tzw. ryzyko kursowe/walutowe) zawiera tylko klauzula waloryzacyjna. 

Klauzula przeliczeniowa reguluje jedynie techniczny sposób przeliczania polskiej waluty na walutę, w oparciu o którą następuje waloryzacja.

 Główne świadczenia stron.

Zgodnie z obecną linią orzeczniczą  (vide: wyrok SN z dnia 11 grudnia 2019 roku, V CSK 382/19 i powołane tam orzecznictwo TSUE) przedmiotowe klauzule (waloryzacyjne i przeliczeniowe) określają świadczenie główne stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, nie publ.).  Podlegają zatem kontroli  abuzywności tylko, jeżeli zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. 

Niedozwolony charakter klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego.

Zgodnie z przepisem art. 353¹ k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Przepis ten jest doprecyzowany w regulacji zawartej w przepisie art. 385¹ i nn. k.c. Stosownie mianowicie do przepisu art. 385¹ §1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Przepis art. 385² k.c. stanowi, że oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385¹ § 2 k.c.).

Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385¹ § 3 k.c.).

Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 385¹ § 4 k.c.).

Jak wynika z zeznań powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] wiążącej strony były nienegocjowane (indywidualnie uzgadniane) poza, co jest oczywistym decyzją o wysokości kwoty kredytu czy  waluty do jakiej kredyt był waloryzowany.

Bank sformułował treść umowy i regulaminu, kredytobiorcy mogli wyłącznie podpisać umowę lub zrezygnować z jej zawarcia (został doręczony powodom wzór umowy).

Ciężar wykazania okoliczności przeciwnych spoczywał na stronie pozwanej. Zdaniem Sądu, bank nie zaoferował żadnych dowodów świadczących o indywidualnym uzgodnieniu postanowień umownych dotyczących mechanizmu waloryzacji kredytu.

Zgodnie z obecnie jednolitym orzecznictwem określenie wysokości należności obciążającej konsumenta (w aspekcie wysokości kursu, po którym dokonuje się przeliczeń)  z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14 (OSNC 2016, Nr 11, poz. 134, z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16 (nie publ.), z dnia 19 września 2018 r., I CNP 39/17, nie publ., z dnia 24 października 2018 r., II CSK 632/17, nie publ., z dnia 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, nie publ., z dnia 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, nie publ., z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, nie publ., z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, nie publ.).

Należy je ocenić jako element treści umowy skutkujący nierównomiernym rozkładem praw i obowiązków stron umowy kredytowej, prowadzący do naruszenia interesów konsumenta, w tym przede wszystkim interesu ekonomicznego, odpowiadającego wysokości poszczególnych rat kredytu.

Ukształtowane jednostronnie w umowie kredytowej w drodze postanowienia zaczerpniętego z wzorca umowy przez bank uprawnienie do ustalania kursu waluty nie może być dowolne, tj. nie doznawać żadnych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych.

W tym zakresie istotne znaczenie należy także przypisać wymaganiu właściwej przejrzystości i jasności postanowienia umownego, czyli odpowiedzi na pytanie, czy zawarta umowa wskazuje w sposób jednoznaczny powody i specyfikę mechanizmu przeliczania waluty, tak by konsument mógł przewidzieć, na podstawie transparentnych i zrozumiałych kryteriów, wynikające dla niego z tego faktu konsekwencje ekonomiczne (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2019 r., V CSK 347/18).

W przedmiotowej sprawie z treści umowy wynikało wyłącznie, że przeliczenia  wysokości otrzymanej przez powódkę  kwoty kredytu a także spłat  rat kredytu nastąpią po przewalutowaniu w oparciu o kurs ustalany przez bank.

 Nie wskazano żadnych jednoznacznych wytycznych, w oparciu o które kurs ten miałby zostać  wyznaczany.

Nie zawarto takich wytycznych ani w umowie ani w Regulaminie.

Takie same klauzule waloryzacyjne i przeliczeniowe jak w umowie ze stroną powodową (§ 37 ust. 1, § 37 ust. 2   Regulaminu) zostały także wpisane na tzw. Mapę klauzul niedozwolonych w umowach kredytów „walutowych” opracowaną przez [WYROK KREDYT FRANKOWY] i ogólnie dostępną w Internecie.

Powyższe prowadzi do uznania, że postanowienia umowy umożliwiały  kredytodawcy arbitralne ustalenie kursu wymiany waluty, a więc arbitralne ustalenie wysokości zobowiązania kredytobiorców.

Argumenty, że de facto bank zastosował rynkowe kursy, albo że warunki rynkowe wymuszały na banku stosowanie rynkowych kursów,  nie mają znaczenia w świetle tego, iż ocena abuzywności następuje na chwilę zawarcia umowy - chodzi więc o samą możliwość naruszenia interesów konsumenta, na skutek zapisu umowy umożliwiającego dowolne (nieograniczone) ustalenie kursu – a nie o to, czy bank w konsekwencji zawartej umowy, ustalał czy nie kursy na poziomie rynkowym.

Abuzywność postanowień umowy dotyczących klauzuli waloryzacyjnej polega natomiast na  wprowadzeniu nieograniczonego  ryzyka walutowego kredytobiorców.

Mechanizm waloryzacji nie może bowiem narażać kredytobiorców na niczym nieograniczone ryzyko wzrostu kursu franka szwajcarskiego w stosunku do złotówki. Aby  takie klauzule waloryzacyjne mieściły się w granicach zakreślonych przez art. 385¹ § 1 zd. 1 k.c. muszą  zostać skonstruowane w taki sposób, aby zabezpieczały konsumenta przed niczym nieograniczonym wzrostem ich zobowiązania będącym pochodną kursu arbitralnie wybranej waluty obcej w stosunku do złotówki, bez jakiegokolwiek powiązania z faktyczną utratą realnej siłą nabywczą złotówki wynikającą z inflacji. Waloryzacja mieszcząca się w granicach zakreślonych przez art. 385¹ § 1 zd. 1 k.c. ma bowiem zabezpieczać przed utratą realnej siły nabywczej waluty zobowiązania, a nie stanowić mechanizmu do niczym nieograniczonego zwiększania zobowiązania konsumenta.

Ukształtowanie praw i obowiązków stron (gdzie zastosowanie mechanizmu waloryzacji powoduje na przestrzeni lat istotne zwieszenie zobowiązania kredytobiorców do zwrotu kapitału pomimo dokonywania regularnych spłat)  należy ocenić jako sprzeczne z dobrymi obyczajami. Nie da się bowiem pogodzić z podstawowymi normami moralnymi obowiązującymi w społeczeństwie sytuacji, w której zobowiązanie kredytobiorcy do zwrotu kapitału udzielonego kredytu nie tylko nie ulega, pomimo dokonywania przez szereg lat spłat kredytu, zmniejszeniu, ale wręcz znacznie się zwiększa, a ostateczny rozmiar tego zwiększenia zobowiązania kredytobiorcy nie pozostaje w jakiejkolwiek proporcji do faktycznej utraty - wskutek inflacji - siły nabywczej złotówki w tym okresie.

Oceny powyższej nie jest stanie zmienić okoliczność, że zwykle tego typu klauzule waloryzacyjne, nie przewidują również żadnego ograniczenia ryzyka banku przed spadkiem kursu franka szwajcarskiego w stosunku do złotówki. Obciążenie takim ryzykiem banku – instytucji wyspecjalizowanej w obrocie finansowym i posiadającej możliwości finansowe i organizacyjne nieporównywalnie wyższe aniżeli kredytobiorcy wiąże się dla banku ze znacznie niższym zagrożeniem jego interesów aniżeli w wypadku kredytobiorcy konsumenta  (por. Sąd Apelacyjny  w Krakowie w sprawie o sygn. akt I ACa 587/20).

Odwołać należy się również w tym zakresie do poglądu wyrażonego w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 czerwca 2021 r., C-776/19, w którym Trybunał wskazał, iż w przypadku kredytów denominowanych walutą obcą obie strony ponoszą ryzyko, z tym, że ryzyko ponoszone przez przedsiębiorcę jest ograniczone, a konsumenta nie. W konsekwencji, możliwa jest ocena niedochowania wymogu dobrej wiary i istnienia znaczącej nierównowagi w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 (w zakresie dysproporcji ryzyka ponoszonego przez strony).

Z powyższego wynika zatem, że skoro bank jest zabezpieczony przed ryzykiem (poprzez transakcje kupna/sprzedaży waluty w momencie wypłaty i spłaty kredytu oraz prowadzenie odpowiedniej polityki finansowej), postanowienie umowne, które naraża kredytobiorcę na nieograniczone ryzyko wynikające ze zmiany kursu (nie zawiera żadnego mechanizmu ograniczenia ryzyka) w przypadku spłaty kredytu w złotówkach – jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.

W rozważanej sprawie określające mechanizm waloryzacji postanowienia  umowy kredytu oraz Regulaminu łączące strony nie zabezpieczały powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] wzrostem jego zobowiązania będącym pochodną arbitralnie ustalanego  przez bank kursu waluty obcej (CHF), tym samym były z tego powodu klauzulami abuzywnymi.

Z treści umowy kredytu wynika, że nie ustalono górnej granicy ryzyka kursowego po stronie konsumenta, co w bezpośredni sposób wpływało na możliwość zmiany wysokości raty kredytu i salda kredytu do spłaty w PLN w sposób nieograniczony, w przypadku znacznej deprecjacji waluty polskiej, do czego  patrząc na wielkość obecnego zadłużenia powodów z tytułu kredytu, w istocie doszło.

Konsumentowi (powodom)  nie zaproponowano żadnego produktu zabezpieczającego go przed nadmiernym ryzykiem kursowym.

Wprowadzenie nieograniczonego ryzyka walutowego prowadzi do uznania, że już tylko z tej przyczyny (bez analizy sposobu ustalania kursów przez Bank w Tabeli kursowej) kwestionowane postanowienia mogły zostać uznane za abuzywne.

Nie zmienia dokonanej oceny także fakt, iż wprowadzona była możliwość wnioskowania o zmianę waluty kredytu, albowiem takie przewalutowanie dla kredytobiorcy ma sens wyłącznie wtedy gdy kredytobiorca dokona tego przed zmianą kursu, a więc dotyczy to niewielkiej liczby konsumentów, która specjalizuje się w zagadnieniach związanych z rynkiem finansowym.

Wskazać nadto należy, że instytucje finansowe muszą zapewniać kredytobiorcom informacje wystarczające do podejmowania przez kredytobiorców świadomych i rozważnych decyzji oraz powinny wyjaśniać co najmniej, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłyby silna deprecjacja środka płatniczego państwa członkowskiego, w którym kredytobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę, i wzrost zagranicznej stopy procentowej.

Konkretniej, po pierwsze, kredytobiorca musi zostać jasno poinformowany, że podpisując umowę kredytu denominowanego w walucie obcej ponosi pewne ryzyko kursowe, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia w przypadku spadku wartości waluty, w której otrzymuje wynagrodzenie w stosunku do waluty obcej, w której kredyt został udzielony.

Wobec czego nie wystarczy przekazywanie konsumentowi informacji nawet licznych, jeżeli opierają się one na założeniu, że równość między walutą rozliczeniową a walutą spłaty pozostanie stabilna przez cały okres obowiązywania tej umowy. Nie wystarczy też informacja pozwalająca konsumentowi na zrozumienie, że w zależności od zmian kursu wymiany zmiana parytetu pomiędzy walutą rozliczeniową a walutą spłaty może pociągać za sobą niekorzystne konsekwencje dla jego zobowiązań finansowych, ani przedstawienie mu ewentualnych wahań kursów wymiany. Kluczowe znaczenie ma uświadomienie konsumentowi, iż silna deprecjacja waluty krajowej może pociągać za sobą konsekwencje trudne do udźwignięcia przez konsumenta. 

Po drugie, przedsiębiorca, w niniejszym przypadku instytucja bankowa, musi przedstawić ewentualne wahania kursów wymiany i ryzyko wiążące się z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej (zob. podobnie wyrok z dnia 20 września 2017 r., Andriciuc i in., C-186/16, EU:C:2017:703, pkt 50).

Wreszcie, jak stanowi motyw dwudziesty dyrektywy 93/13, konsument powinien mieć faktycznie możliwość zapoznania się ze wszystkimi warunkami umowy. Bowiem dostarczona w stosownym czasie przed zawarciem umowy informacja o warunkach umowy i jej skutkach ma fundamentalne znaczenie dla konsumenta, ponieważ to w szczególności na podstawie tej informacji konsument podejmuje decyzję, czy zamierza związać się w umowie warunkami sformułowanymi uprzednio przez przedsiębiorcę (zob. podobnie wyrok z dnia 30 kwietnia 2014 r., Kásler i Káslerné Rábai, C-26/13, EU:C:2014:282, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

Oczywistym jest także, że kredytobiorcy mieli świadomość tego, że kursy się zmieniają, po przeczytaniu umowy przeciętny konsument musiał mieć świadomość, że kursy waluty, które będą brane do przeliczeń – będą miały wpływ na wysokość zobowiązania.

W tym miejscu należy podnieść, że pouczenie o ryzyku kursowym ma nie tylko na celu wskazanie na powyższą okoliczność, ale ma na celu uzmysłowienie kredytobiorcy niebezpieczeństw, które się wiążą z zaciągnięciem kredytu waloryzowanego walutą obcą i ma umożliwić dokonanie przez kredytobiorcę kalkulacji opłacalności zaciągnięcia takiego kredytu w kontekście prawdopodobieństwa nieograniczonej zmiany kursu waluty obcej.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika ze zeznań powodów i przedłożonych dokumentów, bank nie wykazał, aby przedstawił kredytobiorcy, poza treścią umowy dodatkowych informacji, dotyczących ryzyka walutowego.

W umowie łączącej strony lub innych dokumentach związanych z umową brak postanowień, które jasno i w sposób zrozumiały tłumaczyłyby stronie powodowej jako konsumentowi na czym polega ryzyko kursowe związane z umową powiązaną z walutą obcą – tu CHF – i w jaki sposób to ryzyko kursowe może wpłynąć na zakres zobowiązania kredytobiorcy, to znaczy konkretnie, że kredytobiorca musi się liczyć z tym, że rata kredytu i saldo kredytu do spłaty może wzrosnąć w sposób nieograniczony co do wysokości w porównaniu do jej poziomu z dnia złożenia wniosku kredytowego czy też z dnia zawarcia umowy kredytu lub wypłaty kredytu, – bo do tego może doprowadzić wprowadzenie do umowy klauzuli waloryzacyjnej (klauzuli walutowej).

W szczególności takiego pouczenia nie stanowi ogólnikowa informacja  wynikająca w treści umowy lub oświadczenia jak na k. 227 i 228. Zawiera ona bowiem jedynie oględne pouczenia o istnieniu ryzyka walutowego. Brak tam jakichkolwiek informacji dotyczących konsekwencji dla konsumenta  w przypadku znaczącej deprecjacji złotówki.

Tym samym należy uznać, że  powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY]  w sposób niewystarczający i niewłaściwy poinformowani o możliwości zmiany tych kursów, wpływu na wysokość zobowiązania oraz ryzyku związanym z zawarciem przedmiotowej umowy i konsekwencjach w przypadku znaczącej deprecjacji pieniądza.

Reasumując, nie budzi wątpliwości, że zakwestionowane w niniejszej sprawie klauzule waloryzacyjne i przeliczeniowe ocenić należy, zatem jako niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 zd. 1 k.c. 

Moment oceny abuzywności klauzul.

Oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (tak: uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17).

W świetle chwili na którą ocenia się abuzywność postanowień umowy, nie ma znaczenia wejście w życie ustawy tzw. antyspreadowej (ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw -  vide: wyrok SN z dnia 11 grudnia 2019 roku  V CSK 382/18 i powołana tam obszerna argumentacja, z której wynika, że ww. przepisy ustawy antyspreadowej  nie stwarzają jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że ich przedmiotem regulacji były klauzule abuzywne oraz umowy z ich powodu nieważne, a celem – sanowanie tych wadliwości), czy też zmiany regulaminów po dacie zawarcia umowy kredytu, podpisywanie aneksów.

Wyjątkowo zmiana umowy w drodze aneksu mogłaby wywoływać skutek sanujący tylko w sytuacji, gdyby stanowiła wyraz „świadomej, wyraźnej i wolnej” rezygnacji kredytobiorcy/konsumenta z powoływania się na abuzywność postanowień i ewentualnie także nieważność umowy (vide: uchwała SN z dnia 20 czerwca 2018 roku, III CZP 29/17, wyrok SN z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18, wyrok TSUE z dnia 29 kwietnia 2021 roku, C -19/20).

Skutki  uznania klauzul  waloryzacyjnych i przeliczeniowych za abuzywne.

Stosownie do przepisu art. 58 § 1 k.c., czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

Przepis art. 58 § 2 k.c. stanowi natomiast, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 58 § 3 k.c., jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Na podstawie art.  385¹ §  2 k.c.  jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 (z uwagi na abuzywność) nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 maja 2024 roku II CSKP 1048/23 skoro  jednym z przedmiotowo istotnych elementów umowy kredytu jest kwota kredytu udostępnionego kredytobiorcy przez bank, to w sytuacji gdy strony nie ustaliły kursu CHF, po jakim kredyt zostanie wypłacony powodowi (w dniu zawarcia  umowy nie był on znany), nie można w ogóle mówić o zgodnym oświadczeniu woli  w tym przedmiocie. Świadczy o tym okoliczność, że powodom zostały wypłacone  kwoty „inne niż zakładano. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy uznał, że nie można  w ogóle mówić, aby została zawarta umowa kredytu.

Już zatem tylko z powyższego powodu w przypadku kredytów denominowanych uznanie, że umowa obowiązuje nie jest możliwe. 

 Nie zależnie od powyższego, w razie stwierdzenia abuzywności klauzuli ryzyka walutowego Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że utrzymanie umowy „nie wydaje się możliwe z prawnego punktu widzenia”, co dotyczy także klauzul przeliczeniowych przewidujących spread walutowy (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 marca 2019 r., w sprawie C-118/17, [WYROK KREDYT FRANKOWY] przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt., pkt 52 i z dnia 5 czerwca 2019 r., w sprawie C-38/17, GT przeciwko HS, pkt 43).

Zdaniem Trybunału, jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty (por. wyrok z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] przeciwko Raiffeisen Bank International AG, pkt 44).

W konsekwencji, w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] przeciwko Raiffeisen Bank International AG Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy (pkt 45).

 Podsumowując wskazać należy, że umowa kredytowa pozbawiona ryzyka kursowego nie kreuje stosunku prawnego kredytu denominowanego lub indeksowanego. To właśnie klauzula indeksacyjna powoduje, że umowa kredytu przyjmuje postać kredytu denominowanego lub indeksowanego (zob. art. 69 ust. 2 pkt 4a Prawa bankowego 15 ). Funkcje pełnione przez klauzulę indeksacyjną powodują, że umowa jej pozbawiona nie może być utrzymana w świetle art. 58 § 1 k.c., ponieważ kreuje stosunek prawny niezgodny z naturą stosunku prawnego kredytu denominowanego lub indeksowanego i w związku z tym narusza art. 353¹ k.c.

Sąd podziela także  wyrażony w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, iż klauzula ryzyka walutowego nie może funkcjonować bez klauzuli kursowej określającej przeliczenie zobowiązań stron celem ustalenia wysokości ich świadczenia. Z kolei klauzula spreadowa nie ma racji bytu w umowie, w której nie zastosowano mechanizmu indeksacji i wynikającej z niego narażenia konsumenta na ryzyko kursowe. W konsekwencji Sąd Najwyższy  stwierdził, że klauzule przeliczeniowe i klauzule ryzyka walutowego składające się na przyjęty w umowach kredytowych mechanizm waloryzacji - są ze sobą ściśle powiązane, a ich rozszczepienie jest zabiegiem sztucznym (zob.m.in. postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2024 roku I CSK 1594/23 i powołane tam orzecznictwo).

W rozważanej sprawie eliminacja klauzul waloryzacyjnych prowadziłaby do wniosku, że mamy do czynienia z kredytem walutowym (o który strony się nie umówiły i nigdy też nie doszło do wypłaty kredytobiorcy  kredytu w walucie obcej )  ewentualnie z punktu widzenia oddanej kredytobiorcy kwoty do dyspozycji można go kwalifikować jako  złotówkowy z oprocentowaniem LIBOR.

Eliminacja klauzul przeliczeniowych  powodowałoby brak miernika (wskaźnika) według jakiego następowałoby przeliczenie wielkości otrzymanego kapitału (nie wiadomo by było w jaki sposób przeliczyć złotówki na franka szwajcarskiego ustalając wielkość kapitału) i wysokości rat kredytowych.

Tut. Sąd nie podziela także poglądu, w myśl którego wyeliminowanie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej  nie wyklucza możliwości ustalenia wysokości świadczeń stron, albowiem  w oparciu o treść art. 367 k.c.  możliwe jest ustalenie wysokości świadczeń stron za pomocą średniego kursu NBP (por. uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 lipca 2020r., sygn. akt I C 830/18, oraz powołane tam piśmiennictwo).

Jednocześnie zaznaczyć należy, ze Trybunał Sprawiedliwości wskazał w wyroku z dnia 3 października 2019r., C-260/18, iż sąd krajowy ma możliwość zastąpienia nieuczciwego postanowienia umownego przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym albo przepisem mającym zastosowanie, gdy strony danej umowy wyrażą na to zgodę, przy czym możliwość ta ograniczona jest do przypadków, w których usunięcie nieuczciwego postanowienia umownego zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając tym samym konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki, tak że ten ostatni zostałby tym ukarany (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 kwietnia 2014 r., Kásler i Káslerné Rábai, C-26/13, EU:C:2014:282, pkt 80-84; z dnia 26 marca 2019 r., [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]70/17 i C-179/17, EU:C:2019:250, pkt 64).

Zdaniem Sądu, w prawie polskim brak jest regulacji ustawowej przewidującej możliwość zastąpienia dowolnego kursu określonego przez bank kursem wskazanym w ustawie.

W szczególności taką regulacją nie jest wejście w życie z dniem 28 sierpnia 2011r. tzw. ustawy antyspreadowej (ustawy z dnia 29 lipca 2011r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 984). Ustawa ta wprowadziła możliwość dokonywania spłat kredytów walutowych bezpośrednio w walucie obcej, nie wyeliminowała natomiast treści klauzul przeliczeniowych z umów i nie cofnęła skutków stosowania tych klauzul we wcześniejszym okresie, w tym zwłaszcza nie poprawiła przeliczenia wypłaconej kwoty kredytu.

Z powyższych przyczyn, umowa zawarta przez strony jest nieważna. Nie może ona funkcjonować po wyeliminowaniu z niej klauzul ryzyka walutowego oraz klauzul  przeliczeniowych,  dotyczącej kwoty udzielonego kredytu i spłaty rat (w przypadku spłaty w złotówkach) . Nie ma też podstaw do zastąpienia usuniętej klauzuli inną regulacją.

Niezależnie od kwestii abuzywności postanowień umowy, podstaw nieważności stosunku prawnego można ewentualnie również upatrywać w art. 58 § 2 k.c., według którego nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Przedmiotowa umowa narusza zasady uczciwego obrotu oraz lojalności wobec kontrahenta. Podnieść należy, że Bank wykorzystując swoją silniejszą pozycję negocjacyjną i deficyt informacyjny po stronie powodów – doprowadził do zawarcia umowy, która jest rażąco niekorzystna dla kredytobiorców przez pryzmat nieograniczonego ryzyka walutowego. Produkt został przygotowany przez Bank, który korzystając z usług specjalistów z zakresu inwestowania i analityków finansowych, a także uwzględniając politykę, którą ma bank prowadzić (jw.) – zabezpieczył swoją pozycje i nie ponosi proporcjonalnego (do klienta) ryzyka finansowego. 

Konsument natomiast w żadnym stopniu nie został zabezpieczeni przed tym ryzykiem, a należy zwrócić uwagę, że kredyty hipoteczne z uwagi na wysokość zobowiązania i rat, są istotnym obciążeniem budżetów rodzinnych kredytobiorców.

Zwrócić należy również uwagę na okoliczności w jakich umowa była oferowana kredytobiorcy. Bank będąc świadom, iż  na przestrzeni 23-35 lat nie sposób czynić jakichkolwiek założeń odnośnie do polityki finansowej i gospodarczej Szwajcarii (która to polityka w pierwszej kolejności rzutowała na wysokość kursu) – nie przekazał w rzetelny sposób informacji potrzebnych do zrozumienia przez konsumenta z jakim niebezpieczeństwem związane jest zaciąganie kredytu w walucie obcej.

Kredyty waloryzowane kursem CHF były oferowane klientom w tym celu aby zabezpieczyć klientów przed zmianami wartości PLN, czyli klient oczekiwał określonej stabilności, tymczasem oferowane produkty zawierały element spekulacyjny, który pozostał w kolizji z  ww. celem.

Brak potwierdzenia przez konsumenta ważności umowy.

Zgodnie z orzecznictwem TSUE i aktualną liną orzeczniczą Sądu Najwyższego  pomimo stwierdzenia przez sąd abuzywności postanowień umowy, skutkujących przyjęciem jej nieważności, konsument może w drodze następczej, świadomej i dobrowolnej zgody wyrazić zgodę na takie postanowienie i w ten sposób   przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (por. np. wyrok TSUE z dnia  7 grudnia 2023 r., sygn. akt C-140/22, uchwała SN z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21).

Konsument winien  oświadczyć, że:

• nie wyraża zgody na utrzymanie tego warunku,
• jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą uznanie wspomnianej umowy za nieważną,
• jest świadomy konsekwencji prawnych i ekonomicznych tego uznania nieważności,
• wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną.

Jednocześnie, składając takie oświadczenie, konsument winien zostać wcześniej należycie poinformowany o konsekwencjach, jakie może pociągnąć za sobą definitywna nieskuteczność (nieważność) umowy.

Takie oświadczenie może zostać złożone zarówno w sposób sformalizowany przed sądem jak i w drodze pozasądowej w postaci oświadczenia kierowanego bezpośrednio do przedsiębiorcy, wyrażonego  w każdy  sposób (nawet dorozumiany), z którego będzie wynikała wola konsumenta powołania się na niedozwolony charakter postanowień. Jednoznaczna intencja realizacji uprawnień wynikających z abuzywności klauzuli objawia zarazem brak woli potwierdzenia jej obowiązywania (tak uchwała SN z dnia 25 kwietnia 2024 roku III CZP 25/22).

Niewątpliwe w niniejszej sprawie powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] potwierdzili wiążącego charakteru abuzywnych postanowień umowy kredytu i wyrazili zgodę
na stwierdzenie jej nieważności, co nastąpiło już na etapie przedprocesowym i  wynika z ich zeznań oraz  treści reklamacji  do zapłaty z dnia  1 lutego 2024 roku, do którego nadto dołączono oświadczenia konsumentów o świadomości co do skutków prawnych ustalenia nieważności umowy.

Interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy. 

Odnosząc się do roszczenia ustalenia nieważności umowy kredytu należy wskazać, iż zgodnie z art 189 k.p.c., powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.  Interes prawny w rozumieniu art 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną. Jest to obiektywna (czyli rzeczywiście istniejąca), a nie tylko hipotetyczna (czyli mająca za podstawę subiektywne odczucie strony) potrzeba prawna uzyskania wyroku odpowiedniej treści, występująca wówczas, gdy powstała sytuacja rzeczywistego naruszenia albo zagrożenia naruszenia określonej sfery prawnej. Praktycznie rzecz biorąc, interes prawny występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka (tak: [WYROK KREDYT FRANKOWY] (red.), Kodeks postępowania cywilnego. [WYROK KREDYT FRANKOWY] I).

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w domaganiu się ustalenia nieważności umowy kredytu. Na chwilę obecną są bowiem zobowiązani do spłacania rat kredytu (umowa formalnie obowiązuje), stąd istnieje niepewność co do ważności umowy i w konsekwencji wysokości ich zobowiązania oraz wymagalności.

Nadto, wyrok w tym zakresie będzie oddziaływał na kwestię ważności obciążeń hipotecznych  ustanawianych nie nieruchomości kredytobiorców celem zabezpieczenia udzielonego im kredytu.

Brak nadużycia prawa przez powodów

 Strona powodowa, kierując żądania w niniejszej sprawie, nie dopuściła się nadużycia prawa. Nieważność umowy spowodowana została zamieszczeniem w niej przez stronę pozwaną postanowień rażąco naruszających interesy kredytobiorcy. Korzystanie przez  stronę powodową ze środka ochrony prawnej, jakim jest złożenie pozwu o zwrot uiszczonych świadczeń było w tej sytuacji w pełni usprawiedliwione.

Nie ma przy tym znaczenia, że strony przez wiele lat wykonywały umowę i nie uświadamiały sobie jej nieważności. Postępowanie to nie usunęło wad umowy, za które odpowiedzialność ponosi strona pozwana.

Żądanie zapłaty.

Odnosząc się natomiast do żądania zapłaty, podnieść trzeba, że skutkiem nieważności umowy jest konieczność dokonania rozliczeń (zwrotu spełnionych przez strony świadczeń) zgodnie z art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. – vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 07.05.2021r., sygn. akt III CZP 6/21.

Podnieść również należy, że jakkolwiek Bank zużył otrzymaną korzyść, to wyłączenie zwrotu korzyści zgodnie z art. 409 k.c. mogłoby mieć miejsce w sytuacji gdyby to zużycie było bezproduktywne, co nie zostało w toku postępowania wykazane. Nie sposób też zarzucić kredytobiorcy, iż spłacając kredyt posiadał wiedzę o tym, że nie jest zobowiązany do świadczenia – art. 411 pkt 1 k.c.

W okresie od dnia uruchomienia kredytu  do dnia  13 października 2023 roku powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] 722.383,78 zł oraz 2517, 12 na rzecz banku (każdy z nich połowę ww. kwot)  tytułem spłat rat kapitałowo- odsetkowych i kosztów ubezpieczenia, co wynika  z zaświadczenia Banku  i wyliczeń powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] oraz w końcowym rozrachunku zostało przyznane przez stronę  pozwaną na rozprawie.

Powyższe kwoty powinny zostać zwrócone przez bank w ramach wzajemnych rozliczeń.

Z racji łączącego  obecnie powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] (a Sąd uwzględnia stan na chwilę orzekania) oraz przelania w drodze darowizny wierzytelności z tytułu  uiszczonych na rzecz banku w wyniku wykonywania umowy kredytu  z majątków osobistych powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] w tym postępowaniu do ich majątku wspólnego Sąd zasądził ww. kwoty łącznie na rzecz powodów.

Zaznaczyć należy, że zwrotowi podlegają uiszczone na rzecz banku kwoty, w tym  także wszystkie w zakresie uiszczonych składek na ubezpieczenie, stanowiących zabezpieczenie kredytu (czyli dodatkowe wzmocnienie pozycji banku), a także jeden z elementów umowy kredytu.

Skoro bowiem nie istnieje stosunek prawny wynikający z zawartej między stronami umowy kredytu, to odpada także podstawa (causae) świadczeń z tytułu umów ubezpieczenia, które kredytobiorca zawarł lub do nich przystąpił na skutek obowiązków wynikających z nieważnej umowy kredytu. 

W związku z tym, że uiszczone przez kredytobiorcę składki stanowią świadczenie nienależne względem banku, a co za tym idzie — kredytobiorca może się domagać zwrotu składek ubezpieczenia.

 Kwestią więc drugorzędną i nie mającą znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie czy same klauzule dotyczące ubezpieczenia (w tym z tytułu niskiego wkładu) były abuzywne, czy też nie.

 Nadto, to czy bank przekazywał uzyskane składki ubezpieczycielom jest bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro kredytobiorca uiszczał je na rzecz banku, na którego to nadto dokonał cesji praw z tytułu polisy.

Nie można także przyjąć, że skoro bank uiścił składki odpowiadające wysokością kosztom poniesionym przez kredytobiorcę na rzecz ubezpieczyciela, to nie pozostaje w tym zakresie bezpodstawnie wzbogacony, gdyż bank w konsekwencji może domagać się zwrotu uiszczonych składek od ubezpieczyciela.

Podstawą świadczenia banku na rzecz ubezpieczyciela było zawarcie przez kredytobiorcę umowy przystąpienia do ubezpieczenia, a w braku takiej causae nie mógł również powstać umowny obowiązek banku zapłaty składki za taką osobę (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18.12.2020 r. sygn. V ACa 447/20 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26.10.2021 r. sygn. V ACa 427/20).

Odsetki.

Orzekając o odsetkach, Sąd oparł się na przepisach art. 481 § 1, 2, 2¹, 2² k.c., zgodnie z którymi, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Stosownie natomiast do przepisu art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Dokonując oceny początkowej daty wystąpienia opóźnienia po stronie pozwanej, Sąd oparł się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2023r., C-140/22, w którym Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania nieważności w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję bankową ze względu na to, iż umowa ta zawiera nieuczciwy warunek, bez którego nie może ona dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależnione od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, po pierwsze, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego warunku, po drugie, że jest świadomy z jednej strony faktu, że nieważność wspomnianego warunku pociąga za sobą nieważność wspomnianej umowy, a z drugiej - konsekwencji tego uznania nieważności, i po trzecie, że wyraża zgodę na uznanie tej umowy za nieważną.

 Powyższe oznacza, że nie można wiązać wymagalności roszczeń kredytobiorców  z uprzednim  przeprowadzeniem przed sądem  rygorystycznej procedury poinformowania konsumenta o konsekwencjach nieważności umowy i dopiero po odebraniu od niego po takim pouczeniu oświadczenia o braku sanacji wadliwych postanowień uznania ustania tzw. bezskuteczności  zawieszonej i stwierdzenia nieważności umowy,  co otwiera termin go zgłaszania roszczeń stron z tytułu nienależnych świadczeń.

Należy w tym miejscu podzielić argumentację wyrażoną w uchwale SN z 25 kwietnia 2024 roku III CZP 25/22, że oświadczenie konsumenta co do braku woli związania niedozwolonym postanowieniem (które w świetle uchwały SN z dnia 7 maja 2021 roku  III CZP 6/21 zostało uznane za moment ustania stanu tzw. bezskuteczności zawieszonej), nie wymaga dla swojej skuteczności żadnej formy szczególnej, sformułowania go w określony sposób ani złożenia w jakichś określonych okolicznościach, a w szczególności przed sądem. Wystarczające w tej mierze jest spełnienie wymagań sformułowanych przez ustawodawcę w art. 60 k.c.

  Oznacza, to że wola konsumenta co do tego, że nie chce być związany postanowieniem niedozwolonym, może zostać wyrażona w każdej formie, a w praktyce wyrażana  jest przede wszystkim w sposób dorozumiany w okolicznościach, w których konsument dąży do realizacji swoich uprawnień wynikających z abuzywności klauzuli i – ewentualnie – z niezwiązania umową w całości.

Może to nastąpić np. przez wystosowanie do banku wezwania do zwrotu kwot uiszczonych tytułem spłaty rat kredytu, ale także w każdy inny sposób, z którego będzie wynikała wola konsumenta powołania się na niedozwolony charakter postanowień. Jednoznaczna intencja realizacji uprawnień wynikających z abuzywności klauzuli objawia zarazem brak woli potwierdzenia jej obowiązywania. W konsekwencji należy uznać, że od tej chwili niedozwolone postanowienie lub umowa w całości stają się trwale bezskuteczne, co umożliwia także realizację roszczeń stron o zwrot nienależnych świadczeń , w tym wezwanie o zapłatę na podstawie art. 455k.c.

W konsekwencji Sąd odstąpił od  poglądu wyrażonego we wskazanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021r., III CZP 6/21 co do rygorystycznych  kryteriów, którym powinno odpowiadać oświadczenie konsumenta o braku woli związania postanowieniem niedozwolonym.

Wadliwość umowy pociąga za sobą skutek nieważności ex tunc, natomiast konsument następczo może potwierdzić ważność umowy - czyli wycofać się.

Nie ma to wpływu na kwestię wymagalności roszczenia oraz stanu opóźnienia  (art. 455 k.c.), który będzie wiązał się z wezwaniem do zwrotu spełnionych świadczeń.

Pismem z dnia  1 lutego 2024 roku, do którego dołączono oświadczenie  konsumenta, powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul  wezwali bank do zapłaty  nienależnych świadczeń tj. kwoty 722. 383, 78 zł i  2.517, 12 zł tytułem spłaty kredytu  w terminie 14 dni od doręczenia wezwania.

Pismo to zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 5 lutego 2024 roku. W tym też momencie w świetle powyższych uwag nastąpił stan trwałej bezskuteczności umowy.

Tym samym Sąd zasądził odsetki ustawowe z tytułu opóźnienia od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w ww. wezwaniu czyli od dnia 20 lutego 2024 roku

Zarzut zatrzymania

Zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut zatrzymania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z wyrokiem TSUE z 14 grudnia 2023 r. w sprawie C - 28/22 oraz postanowieniem TSUE z  dnia 8 maja 2024 r. C-424/22 - art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13  w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że: stoją one  na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej umowy.

Zdaniem Sądu powyższe orzeczenie pozwala przyjąć, że zarzut zatrzymania nie zasługuje na uwzględnienie w przypadku obowiązku zwrotu  świadczenia nienależnego z umowy nieważnej, do której bank wprowadził klauzule abuzywne jako świadomy przedsiębiorca.

Uwzględnienie tego zarzutu  sprzeciwiałoby się przywróceniu równowagi stron w rozliczeniu wzajemnych świadczeń, albowiem z istoty zarzutu zatrzymania wynika  brak możliwości dochodzenia przez stronę wobec której został skierowany zarzut zatrzymania odsetek z tytułu opóźnienia dochodzonych przez nią świadczeń.

Niezależnie od powyższego w uchwale w uchwale III CZP 31/23 Sąd Najwyższy  jednoznacznie stwierdził, że prawo zatrzymania nie przysługuje bankom, gdy mogą one skorzystać z potrącenia przysługujących im roszczeń.

Umorzenie postępowania w części

             W myśl art. 203 § 1 i 4  k.p.c.  pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.

Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.

               W niniejszej sprawie powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] zrzeczeniem się roszczenia pozew w części  tj. o zapłatę kwoty 158, 38 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie jak w pozwie. 

Sąd nie dopatrzył się także żadnych okoliczności z art. 203 § 4 k.p.c.

Koszty postępowania

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art.  100 k.p.c.,  zgodnie z kierunkiem rozstrzygnięcia tj. uznając powodów w całości za stronę wygrywającą (ulegli tylko w nieznacznej części).

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu) (§ 1).

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez  adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcę prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 3).

W niniejszej sprawie powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w całości wygrywającą ten proces.

W kosztach procesu Sąd uwzględnił opłatę sądową od pozwu w kwocie 1.000,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10.800,00 zł (§ 2 pkt 7 rozporządzenia [WYROK KREDYT FRANKOWY] z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie) – od prawidłowo ustalonego wps jako suma roszczenia o ustalenie i zapłatę oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Łącznie zatem koszty postępowania wyniosły 11.817,00 zł.

Zgodnie natomiast z art. 98 § 1 (1) k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.  

Pozostałe kwestie:

W odniesieniu do pozostałych argumentów i stanowisk podniesionych przez strony w obszernych pismach procesowych wskazać należy, w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby i czy obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy^. Celem uzasadnienia wyroku nie jest bowiem ocena stanowisk stron, ale wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia. Dopuszczalne jest rozprawienie się z poszczególnymi zarzutami niejako en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiające przestrzeni dla racjonalnej obrony pozostałych zarzutów, które - przy uwzględnieniu koncepcji sądu - stają się wówczas bezprzedmiotowe.

Zarządzenie

1. Proszę odnotować uzasadnienie;
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi strony pozwanej,
3. kal. 1 miesiąc.

22 IV 2025 roku