Nasze wyroki frankowe BGŻ BNP Paribas

Sygn. akt VIII 1109/25

     W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

                                                                       Dnia 7 lipca 2025 roku

Sąd Okręgowy w Krakowie VIII Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:  Sędzia (del.) Agnieszka Rutkowska

[WYROK KREDYT FRANKOWY]

po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2025 roku w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]

przeciwko BNP Paribas Bank Polska Spółce Akcyjnej z siedzibą w Warszawie

o zapłatę i ustalenie

1. ustala nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu nr U/0001835254/0001/2006/600 z dnia 31 lipca 2006 r., zawartej pomiędzy powodami [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] a poprzednikiem prawnym strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] [WYROK KREDYT FRANKOWY] z siedzibą w Warszawie;
2. zasądza od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] Polska Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie łącznie na rzecz powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwotę 164.765, 94 zł (sto sześćdziesiąt cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt pięć złotych i 94/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 maja 2023r. do dnia zapłaty;
3. zasądza od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] Polska S.A z siedzibą w Warszawie łącznie na rzecz powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY]  kwotę 17.804,76 CHF (siedemnaście tysięcy osiemset cztery franków szwajcarskich 76/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 maja 2023r. do dnia zapłaty;
4. zasądza od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwotę 11 817 zł (jedenaście tysięcy osiemset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt VIII C 1109/25

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 lipca 2025 roku

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] w pozwie (k. 2-30) skierowanym przeciwko BNP Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie wnieśli o:

• ustalenie, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy wynikający z umowy nr U/0001835254/0001/2006/600 kredytu budowlanego w walucie wymienialnej zawartej dnia 31 lipca 2007 r. pomiędzy powodami a Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. z siedzibą w Warszawie jako poprzednikiem prawnym strony pozwanej;
• zasądzenie od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] łącznie (do ich niepodzielnej ręki) kwoty 164.765,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi od dnia 13 maja 2023 r. do dnia zapłaty;
• zasądzenie od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] łącznie (do ich niepodzielnej ręki) kwoty 17.804,76 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi od dnia 13 maja 2023 r. do dnia zapłaty;
• ewentualnie: zasądzenie od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] łącznie (do ich niepodzielnej ręki) kwoty 35.065,16 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi od dnia 13 maja 2023 r. do dnia zapłaty.

W zakresie kosztów:

• zasądzenie od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] łącznie (do ich niepodzielnej ręki) kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że zawarli z poprzednikiem prawnym strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] S.A. umowę kredytu budowlanego. Jako walutę kredytu wskazano CHF. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że umowa kredytu jest sprzeczna z art. 69 ustawy Prawo bankowe oraz z naturą stosunku prawnego umowy kredytu (art. 3531 k.c.) ponieważ doszło do przekroczenia granic swobody umów. Zdaniem powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] uprawniony do jednostronnego określenia kursu CHF i tym samym dowolnego określenia wysokości świadczenia powodów, co dodatkowo narusza zasadę wzajemności, równości stron i ekwiwalentności świadczeń. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że umowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż Bank mógł arbitralnie ustalać wysokość zobowiązań powodów, co rodzi dysproporcję w prawach na korzyść banku. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że postanowienia dotyczące klauzul denominacyjnych są abuzywne. Kredytobiorcy zawarli umowę jako konsumenci, z wykorzystaniem wzorca umownego przedłożonego przez Bank, bez możliwości negocjowania jego treści. W kwestionowanych postanowieniach Bank przyznał sobie prawo do jednostronnego i dowolnego regulowania wysokości swojego świadczenia w postaci kwoty kredytu, jaka miała zostać oddana do dyspozycji kredytobiorców oraz świadczenia kredytobiorców w postaci rat kredytowych poprzez dowolne, niczym nieograniczone wyznaczanie w tabelach kursów kupna lub sprzedaży CHF, w oparciu o nieznane powodom kryteria. Takie ukształtowanie postanowień umowy sprawiło, że doszło do naruszenia dobrych obyczajów i rażącego naruszenia interesów kredytobiorców. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że kredytobiorcy nie zostali poinformowani przez stronę pozwaną o ryzyku walutowym związanym z kredytem denominowanym. Zdaniem powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwestionowanych przez nich postanowień nie może funkcjonować, co powoduje jej całkowitą nieważność.

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] ww. kwoty tytułem zwrotu kwoty nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 k.c.

Wraz z pozwem powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], w którym wskazali, że są świadomi skutków unieważnienia umowy i godzą się na nie (k. 75).

W odpowiedzi na pozew (k. 83-132v.) strona pozwana PNB Paribas Bank Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, w tym kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wg norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Strona pozwana podniosła zarzut nadużycia prawa przez powodów
w rozumieniu art. 5 k.c.

Strona pozwana wskazała, że umowa jest ważnie zawarta a jej postanowienia nie zawierają klauzul abuzywnych. W ocenie strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] art. 69 ust. 1 prawa bankowego ani nie naruszała zasad współżycia społecznego. Zdaniem strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] umowy zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku kursowym i mieli jego świadomość, a także wskazano, że istniejące ryzyko kursowe związane z umową nie jest jednostronne. Strona pozwana wskazała, że postanowienia umowne były indywidualnie uzgadniane z kredytobiorcami, są skonstruowane w sposób jasny i jednoznaczny. Postanowienia umowy nie naruszają interesów powodów. Nawet jeśli uznać, że w umowie znajdują się klauzule abuzywne to umowa może nadal funkcjonować z zastosowaniem kursu średniego publikowanego przez Narodowy Bank Polski. Jednocześnie podkreślono, że stwierdzenie abuzywności poszczególnych klauzul nie powinno prowadzić do nieważności całej umowy. Bank zarzucił bezzasadność dochodzonych roszczeń o zapłatę.

W piśmie z dnia 29 września 2023 r. (k. 338-343) strona pozwana zgłosiła zarzut zatrzymania świadczenia, które w razie uwzględniania powództwa [WYROK KREDYT FRANKOWY] od Banku, do czasu zaoferowania przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] w postaci kwoty wypłaconej im w wykonaniu umowy tj. 237.325,87 zł.

Bezspornym pomiędzy stronami było:

PNB Paribas Bank Polska S.A z siedzibą w Warszawie jest następcą prawnym Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. z siedzibą w Warszawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 czerwca 2006 r. [WYROK KREDYT FRANKOWY]Nitsch i [WYROK KREDYT FRANKOWY] złożyli wniosek o udzielenie kredytu w wysokości 305 000 zł waloryzowanego do waluty CHF z przeznaczeniem na zakup prawa do lokalu. Spłata kredytu miała następować w równych ratach, w okresie 360 miesięcy. Kredytobiorcy we wniosku zaznaczyli również opcję zabezpieczenia kredytu poprzez ustanowienie hipoteki na kredytowanej nieruchomości.

Dowód: wniosek o kredyt wraz z załącznikami, k. 147-152v.

W dniu 31 lipca 2006 r. kredytobiorcy zawarli z poprzednikiem prawnym strony pozwanej, tj. Bankiem Gospodarki Żywnościowej S.A. z siedzibą w Warszawie umowę kredytu budowlanego w walucie wymienialnej nr U/[PESEL]/0001/2006/600 w celu zakupu lokalu mieszkalnego. W umowie wskazano m.in., że:

• kwota kredytu wynosi 120.031,48 CHF (§ 1 ust. 1);
• kredy udzielony jest do dnia 5 lipca 2036 r. (§ 1 ust. 2);
• kredyt przeznaczony będzie na zakup lokalu mieszkalnego nr 38, położonego w Krakowie przy ul. [ADRES];
• kredyt zostanie wypłacony w VI transzach (§ 2 ust. 2);
• oprocentowanie kredytu wynosi w dniu zawarcia umowy 2,54%
  w stosunku rocznym, oprocentowanie jest zmienne i ustalane w oparciu o stopę referencyjną 3M LIBOR, zaokrągloną do czwartego miejsca
  po przecinku, obowiązującą w Banku w dniu podpisania umowy kredytu, a okresie kredytowania – w pierwszym dniu kolejnej okresu stabilizacji oprocentowania oraz przy uwzględnieniu marży Banku
  w wysokości 1,00 punktów procentowych (§ 3 ust.1);
• kredytobiorca zobowiązany jest do spłaty kredytu wraz z odsetkami
  w terminach określonych w ust. 3; spłata kredytu następuje w złotych; (§ 4 ust. 1 i 7);
• kredyt spłacany jest w równych ratach kapitałowo-odsetkowych (§ 4 ust. 2);
• na zabezpieczenie kredytu ustanowiono m.in. hipotekę kaucyjną do kwoty 180.047,22 CHF na nieruchomości będącej własnością kredytobiorcy (§ 6 ust. 1 pkt 1);
• tymczasowe zabezpieczenie kredytu do czasu przedłożenia przez kredytobiorcę w Banku odpisu z księgi wieczystej zawierającego prawomocny wpis hipoteki stanowi ubezpieczenie niskiego wkładu własnego w T.U. Europa S.A. (§ 6 ust. 3 pkt 1);
• kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami
  w terminach umownych oraz innych należności wynikających
  z niniejszej umowy w terminie określonym w wezwaniu do zapłaty (§ 7 pkt 1);

Dowód: umowa kredytu budowlanego w walucie wymienialnej
nr U/[PESEL]/0001/2006/600, k. 39-44.

Integralną część umowy stanowił Regulamin kredytu hipotecznego
i budowlanego. W Regulaminie kredytu hipotecznego i budowalnego, wskazano m.in.:

• kredyty w walutach wymienialnych wypłacane są w złotych, przy zastosowaniu kursu kupna waluty obowiązującego w banku w chwili wypłaty (§ 37 ust. 1);
• kredyty w walutach wymienialnych podlegają spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu sprzedaży waluty obowiązującego w Banku w chwili spłaty (§ 37 ust. 2);
• odsetki, prowizje oraz opłaty naliczane są w walucie kredytu i podlegają spłacie w złotych przy zastosowaniu kursu sprzedaży walut obowiązującego w Banku w chwili spłaty (§ 38 ust. 1);
• w przypadku kredytów walutowych lub kredytów przeznaczonych
  na spłatę kredytu walutowego może wystąpić różnica pomiędzy udzieloną a przewidzianą do wypłaty kwotą kredytu wyrażoną w złotych, wynikającą z różnicy kursów walut. Ryzyko wystąpienia różnic kursów ponosi kredytobiorca (§ 40 ust. 1);
• kredytobiorca zobowiązuje się do pokrycia ewentualnej różnicy pomiędzy kwotą kredytu, przeliczoną na złote po kursie kupna obowiązującym w dniu złożenia wniosku o kredyt, a kwota kredytu przeliczoną na złote po kursie kupna z dnia wypłaty kredytu, niezbędną do zamknięcia inwestycji (§ 40 ust. 2).

Dowód: regulamin kredytu hipotecznego i budowalnego, k. 45-52v.

Aneksem z dnia 26 października 2007 r. kwota kredytu została obniżona do kwoty 100.354,19 CHF.

Dowód: Aneks nr 1/2007, k. 53-53v.

Kwota kredytu została wypłacona kredytobiorcom w złotych polskich,
w sposób opisany w zaświadczeniu Banku z dnia 30 marca 2023 r. w łącznej wysokości 237 328,87 zł.

Dowód: zaświadczenie Banku z dnia 30 marca 2023 r., k. 58-65.

Kredytobiorcy zaciągnęli kredyt na zakup mieszkania w Krakowie od dewelopera. Zdolność kredytowa powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] była wyższa. Pośrednik kredytowy wskazywał na stabilność umowy frankowej. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w kredytowanym mieszkaniu prawie 5 lat. Obecnie jest wynajmowane. Powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] w latach [DZIAŁKA] która była zarejestrowana u jego rodziców. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] negocjowania treści umowy kredytu. W Banku otrzymali do podpisu przygotowaną umowę. 

Przed podpisaniem umowy kredytu powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] o wysokości kursu waluty, który ma mieć zastosowanie w toku wypłaty kredytu, nie mieli również wpływu na kurs kupna i kurs sprzedaży przy przeliczaniu waluty obcej do polskiej i na odwrót. Przed zawarciem umowy nie informowano powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] o ryzyku kursowym, a przedstawione wykresy wskazywały jedynie na stabilność waluty CHF i korzystniejszą finansowo ofertę kredytu we franku.

Dowód: zeznania powoda - protokół z dnia 22 stycznia 2025 r., k. 383v.-384.

Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] oraz opłat dodatkowych uiścili
na rzecz strony pozwanej w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 6 marca 2023 r. kwotę 160.234,27 zł i 17.804,76 CHF tytułem spłaty rat kredytowych oraz kwotę 4.531,67 zł tytułem ubezpieczenia pomostowego.

Dowód: zaświadczenie Banku z dnia 30 marca 2023 r., k. 58-65.

W dniu 21 kwietnia 2023 r. powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] reklamację i wezwali Bank do zapłaty kwoty 160.234,27 zł oraz 17.804,76 CHF tytułem spłaty kredytu oraz kwoty 4.531,67 zł tytułem ubezpieczenia pomostowego, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, powołując się na zarzut abuzywności umowy.

Pismem z dnia 8 maja 2023 r. bank odmówił spełnienia żądań powodów, wskazując, że umowa jest ważna i nie zawiera postanowień niedozwolonych.

Dowód: reklamacja z dnia 21 kwietnia 2023 r., k. 54-55; odpowiedź Banku, k. 56-57.

Poza okolicznościami, które zostały przez strony przyznane (art. 229 k.p.c.) lub też taką ocenę uzasadniał przebieg całego postępowania (art. 230 k.p.c.), istotne dla sprawy fakty Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone do akt sprawy, których autentyczność i wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd oparł się także na zeznaniach powodów, które tut. Sąd uznał za wiarygodne, gdyż były one spójne, logiczne i korespondowały z dokumentacją co sprawiło, że nie było podstaw do odmowy im wiary. Sąd uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności tych zeznań. Na podstawie zeznań powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] zawarcia umowy kredytu, jak również treść informacji przekazanych przez przedstawiciela banku. Odnośnie wiedzy kredytobiorców o ryzyku walutowym związanym z kredytem denominowanym to należy wskazać, że kredytobiorcy niewątpliwie mieli świadomość tego, że kursy waluty ulegają zmianie, przy czym jako konsumenci dysponowali oni ograniczoną wiedzą na temat zmienności kursu CHF. W ocenie Sądu bank zaniedbał poinformowania powodów o nieograniczonym ryzyku walutowym, a przedstawione powodom informacje świadczyły o stabilności tej waluty.

Sąd na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. pominął wniosek
o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego - na zasadzie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz dowód z zeznań świadka [WYROK KREDYT FRANKOWY] (brak weryfikacji adresu świadka przez stronę pozwaną) na zasadzie art. 235 2 § 1 pkt. 2 k.p.c. Pomijając wskazane dowody Sąd miał na względzie zebraną w sprawie dokumentację. Powołanie biegłego nie przyczyniłoby się do ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jako że nie budziły wątpliwości Sądu wysokość wypłaconej i spłaconej kwoty, prowadzenie dowodu z opinii biegłego zmierzało by wyłącznie do przedłużenia postepowania, nie było potrzebne w celu ustalenia istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia, okoliczności faktycznych. W ocenie Sądu, wobec pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, dowód z zeznań świadka nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.  

Należy podnieść, że zawarta przez strony umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne kształtujące mechanizm waloryzacji świadczeń stron z tytułu umowy według miernika, jakim są kursy waluty obcej – CHF. W związku z tym, że umowa kredytu nie może istnieć bez tych postanowień, należy ją uznać za nieważną.

1. Interes prawny w dochodzeniu roszczenia o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy.

W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że interes prawny
w dochodzeniu roszczenia o ustalenie z art. 189 k.p.c. przysługuje co od zasady jedynie wtedy, gdy powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] ochrony w drodze dalej idącego roszczenia (np. o zapłatę). Jednocześnie pojawiają się jednak poglądy, że samo istnienie możliwości wytoczenia powództwa o świadczenie nie w każdej sytuacji świadczyć będzie o braku interesu prawnego w żądaniu ustalenia. Brak interesu prawnego wystąpi jedynie wówczas, gdy wyrok zasądzający świadczenie zapewni pełną (adekwatna do sytuacji prawnej powoda) ochronę prawną jego uzasadnionych interesów. W przypadku gdy sporem o świadczenie nie będą mogły (ze swej natury) być objęte wszystkie uprawnienia istotne z perspektywy ochrony sfery prawnej powoda (wyrok nie będzie wyczerpywał wszystkich płaszczyzn istniejącego sporu objętego stosunkiem prawnym, którego dotyczy żądanie ustalenia), przyjąć należy, że powód [WYROK KREDYT FRANKOWY] w rozumieniu art. 189 k.p.c. Teza ta będzie aktualna zwłaszcza w tych sytuacjach, w których żądaniem ustalenia objęte jest twierdzenie o nieistnieniu stosunku prawnego. W przypadku, zwłaszcza gdy konsekwencje ustalenia nieistnienia stosunku prawnego nie ograniczają się do aktualizacji obowiązku świadczenia przez pozwanego, lecz dotyczą także innych aspektów sfery prawnej powoda (np. wpływają na określenie treści praw i obowiązków powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY]), sama możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie może nie wyczerpywać interesu prawnego w żądaniu ustalenia. Będzie tak, zwłaszcza gdy to pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] treści stosunku prawnego objętego powództwem z art. 189 k.p.c. określone prawo do świadczenia ze strony powoda (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt I ACa 646/20, LEX nr 3164510).

Dokonując oceny sytuacji powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] umowy kredytu należy uznać, że powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] w całości z obowiązku spłaty kwoty kredytu wraz z należnymi odsetkami. Nie można więc wykluczyć, że nawet po wytoczeniu przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] o zapłatę i zasądzeniu od strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] zwrotu wszystkich kwot, które powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] z tytułu umowy kredytu, strona pozwana nadal będzie uważała powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i żądała od nich spłaty kolejnych rat, powołując się na to, że wyrok zasądzający świadczenie nie wiąże ich w zakresie znajdujących się w uzasadnieniu wyroku rozważań co do stwierdzenia nieważności umowy. W doktrynie i orzecznictwie prawa cywilnego nadal istnieją bowiem wątpliwości co do zakresu związania motywami uzasadnienia wyroku. Nadto istnieją inne skutki zawartej między stronami umowy kredytu, których nie da się usunąć w drodze powództwa o świadczenie - np. hipoteka ustanowiona na nieruchomości powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] Banku z tytułu umowy kredytu, której wykreślenie bez zgody Banku będzie możliwe dopiero po uzyskaniu wyroku ustalającego nieważność umowy bądź spłacaniu przez powodów w całości zobowiązania z tytułu umowy. Sam fakt, że w przypadku uznania umowy kredytu za nieważną powodom przysługują dalej idące roszczenia o świadczenie nie przesądza więc jeszcze o braku interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy. W ocenie Sądu tylko rozpoznanie roszczenia powodów o ustalenie, że umowa kredytu jest nieważna, ostatecznie zakończy spór między stronami, zapewni im pełną ochronę i pozwoli na uniknięcie dalszych sporów w przyszłości.

1. Zarzut nieważności umowy z uwagi na jej sprzeczność z art. 69 ustawy prawo bankowe oraz naturą stosunku prawnego- art. 353¹ k.c.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.c., czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.

Analizując podniesiony przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] kredytu z uwagi na jej sprzeczność z przepisami art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe należy w pierwszej kolejności przytoczyć powołane przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY].

Zgodnie z art. 69 ust. 1 p.b. przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Stosownie zaś do art. 69 ust. 2 ustawy Prawo bankowe, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 4) zasady i termin spłaty kredytu, 5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób postawienia
do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

W ocenie Sądu zawartą przez strony umowę kredytu należy zakwalifikować jako umowę kredytu denominowanego. Do takiego wniosku prowadzi przede wszystkim analiza treści umowy kredytu. Kwota kredytu wpisana w § 1 ust. 1 została wyrażona bowiem w walucie CHF. Harmonogram spłaty rat kredytu również odnosił się wprost do kwot wyrażonych w walucie CHF. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że różnica między kredytem denominowanym, a kredytem indeksowanym polega na tym, że w kredycie denominowanym waluta obca wyraża wartość zobowiązania, a w kredycie indeksowanym przelicznik waluty obcej służy do ustalania i waloryzowania wysokości samego świadczenia.

W orzecznictwie wskazuje się, że określony przez strony w umowie sposób oddania kwoty kredytu do dyspozycji kredytobiorców poprzez dokonanie jej przelewu w złotówkach na rachunek kredytobiorcy lub innego beneficjenta, odnosi się do sposobu wykonania zobowiązania banku. Uzgodnienie przez strony, że kredyt zostanie wypłacony w innej walucie niż waluta kredytu nie pozostaje w sprzeczności z naturą (właściwością) zobowiązania, którego źródłem jest umowa kredytu, nie narusza również prawa ani zasad współżycia społecznego (art. 353¹ k.c.). Należy bowiem odróżnić przedmiotowo istotne postanowienia umowy (essentialia negotii), do których należy wskazanie kwoty kredytu od sposobu wykonania przez bank zobowiązania polegającego na oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy oznaczonej sumy środków pieniężnych. Ten ostatni polegający na dokonaniu przez bank stosownych czynności faktycznych należy do sfery wykonania umowy. Umowa kredytu dochodzi do skutku przez złożenie zgodnych oświadczeń woli przez strony, bank zobowiązuje się do oddania określonej sumy do dyspozycji kredytobiorcy, natomiast ten ostatni do jej zwrotu. Jeżeli zatem bank zobowiązał się do oddania do dyspozycji kredytobiorcy oznaczonej sumy w CHF, to nie można przyjmować, że kwota kredytu nie została określona, bo w dacie zawierania umowy kurs kupna CHF nie był znany, jeżeli strony uzgodniły, że wypłata kwoty kredytu i jego rozliczenie nastąpi w innej walucie niż waluta kredytu (por wyrok SA
w Warszawie z dnia 13.03.2019r., sygn. akt I ACa 681/18). Tut. Sąd podziela przytoczone poglądy, uznając, że określony przez strony w umowie sposób oddania kwoty kredytu do dyspozycji kredytobiorców poprzez dokonanie jej przelewu w złotówkach na rachunek bankowy powodów, odnosi się do sposobu wykonania zobowiązania banku. 

Z uwagi na powyższe nie sposób podzielić twierdzeń powodów
o nieważności umowy z uwagi na sprzeczność z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a dokładniej art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe z uwagi na brak określenia kwoty kredytu. W ocenie Sądu umowa kredytu zawarta przez strony zawierała wszystkie konieczne elementy określone w art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe. Zaciągnięty kredyt był kredytem denominowanym do waluty CHF z kwotą wyrażoną w walucie CHF jednoznacznie określoną w § 1 ust. 1, a wypłata kwoty kredytu w walucie złoty polski nie może być postrzegana jako zmiana waluty kredytu z waluty CHF na walutę PLN, lecz jedynie jako wybór stron co do sposobu wykonania zobowiązania przez Bank.

W takim ujęciu kwestia tego, czy przelicznik przyjęty przez Bank przy przeliczaniu kwoty kredytu z waluty CHF na walutę PLN był określony w taki sposób, żeby kredytobiorcy byli w stanie samodzielnie ustalić ten przelicznik i tym samym wysokość wypłaconej im kwoty w złotych polskich, nie ma znaczenia dla stwierdzenia, czy kwota kredytu została w umowie określona. Jak bowiem wyżej wspomniano kwotą kredytu była kwota CHF wskazana wprost w umowie.

Podkreślenia wymaga także fakt, że ustawodawca już po zawarciu przez strony spornej umowy kredytu wprowadził do ustawy Prawo bankowe przepisy odnoszące się do kredytów indeksowanych do waluty obcej i kredytów denominowany w walucie obcej. Ustawą z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie w dniu 26 sierpnia 2011 r., do art. 69 ustawy dodano:

• 2 pkt. 4a, zgodnie z którym umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska powinna określać w szczególności szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu;
• 3, zgodnie z którym w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, kredytobiorca może dokonywać spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonać przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie; w tym przypadku w umowie o kredyt określa się także zasady otwarcia i prowadzenia rachunku służącego
  do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu oraz zasady dokonywania spłaty za pośrednictwem tego rachunku.

Powołując się na założenie racjonalności ustawodawcy należy stwierdzić, że nie wprowadzałby on do porządku prawnego zasad regulujących warunki umów, które ze względu na swoją konstrukcję byłyby nieważne z mocy samego prawa jako sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego.

Podsumowując zdaniem Sądu umowa kredytu denominowanego do waluty obcej zawarta między stronami jest zgodna z art. 69 p.b. i naturą stosunku zobowiązaniowego. Sam mechanizm denominacji nie jest sprzeczny z naturą stosunku zobowiązaniowego. Gdyby było inaczej, kredyty denominowane nie zostałyby wskazane w przepisach jako jeden z rodzajów umów kredytowych.

3. Zarzut nieważności umowy kredytu z uwagi na jej sprzeczność
   z zasadami współżycia społecznego.

Jak wskazuje art. 58 § 2 k.c., nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY], że umowa kredytu jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, ponieważ Bank mógł jednostronnie ustalać wysokość zobowiązania kredytobiorców, co narusza zasadę równości stron.

Zdaniem Sądu powyższe zarzuty nie są wystarczające do uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Zarzut powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] twierdzenia, że pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] z nimi umowy kredytu nadużył swojej pozycji jako przedsiębiorcy. Jak wskazuje się w orzecznictwie stwierdzenie nierównomiernego rozłożenia ryzyka osiągnięcia korzyści i wysokości świadczeń obciążających tylko jedną lub obie strony umowy nie może w zasadzie wystarczyć do stwierdzenia, że czynność prawna narusza zasady słuszności kontraktowej i z tej przyczyny jest nieważna na podstawie art. 58 § 2 k.c. W ramach wyrażonej w art. 353 11 k.c. zasady swobody umów mieści się przyzwolenie na faktyczną nierówność stron, która może się wyrażać nieekwiwalentnością ich wzajemnej sytuacji prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.05.2011 r., II CSK 528/10, niepubl.; postanowienie SN z 13.02.2019r., sygn. akt IV CSK 329/18). Zatem same nierównomierne rozłożenie obowiązków między stronami wynikające z zastosowania mechanizmu denominacji nie stanowi naruszenia klauzuli generalnej w postaci zasad współżycia społecznego, w tym zasady słuszności kontraktowej i nie prowadzi tym samym do nieważności umowy kredytu.

Zdaniem Sądu równowaga kontraktowa w stosunkach między konsumentem a przedsiębiorcą, charakteryzującymi się istniejącą od samego początku przewagą pozycji jednej ze stron – przedsiębiorcy nad drugą stroną – konsumentem, jak również wypełnianie przez przedsiębiorców obowiązków nałożonych na nich w związku z istnieniem tej nierównowagi, powinna być oceniana nie tyle na gruncie zasad współżycia społecznego, co na gruncie szczególnych przepisów regulujących stosunki między konsumentami a przedsiębiorcami.

4. Zarzut nieważności umowy z uwagi na zastosowanie w niej niedozwolonych klauzul umownych – art. 385¹c.

Zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej
z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne); nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową
w pozostałym zakresie (art. 385¹ § 2 k.c.). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu; w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385¹ § 3). Jak wskazuje art. 385² k.c., oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Przytoczone przepisy zostały wprowadzone do Kodeksu cywilnego jako implementacja Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwestionowanych postanowień umowy w odniesieniu do dwóch aspektów – po pierwsze z uwagi na to, że kursy waluty CHF, po których przeliczane były zobowiązania z tytułu umowy, mogły być ustalane przez Bank w sposób arbitralny i według nieznanych powodom kryteriów, po drugie z uwagi na niedoinformowanie powodów o ryzyku walutowym i nierównomierne obciążenia stron umowy tym ryzykiem.

Aby ocenić czy kwestionowane przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] postanowieniami niedozwolonymi należy w pierwszej kolejności ustalić, czy kredytobiorcom przysługiwał status konsumenta. Jak wskazuje art. 221 k.c.,
za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.  Kredytobiorcy zawarli umowę kredytu w celu zakupu mieszkania, co w żaden sposób nie było związane z działalnością gospodarczą czy zawodową. W odniesieniu do spornej umowy kredytobiorcy bez wątpienia posiadali zatem status konsumentów.

Następnie należy rozważyć, czy kwestionowane postanowienia umowy nie zostały indywidualnie uzgodnione między stronami. Sam fakt, że kredytobiorcy mogli poznać treść postanowień umowy przed jej zawarciem nie przesądza o ich indywidualnym uzgodnieniu. Kluczowe znaczenie ma zaś to, że kwestionowane postanowienia umowy zostały przejęte ze stosowanego u strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY]. Co więcej, z zeznań powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY], aby mogli oni negocjować postanowienia umowy dotyczące mechanizmu waloryzacji kredytu do waluty obcej i sposobu przeliczania rat. Z artykułu 3 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich wynika, że warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Z uwagi na powyższe należy uznać, że treść postanowień umowy została jednostronnie narzucona kredytobiorcom przez Bank, a kredytobiorcy nie mieli na nią żadnego realnego wpływu. Nie sposób więc przyjąć, że postanowienia umowy zostały indywidualnie uzgodnione między stronami.

Następnie należy ustalić, czy kwestionowane zapisy umowy dotyczą głównych świadczeń stron. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 listopada 2012 wydanym w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I CSK 49/12 (OSNC 2013/6/76) wyraził pogląd, że: „Zasięg pojęcia głównych świadczeń stron, którym ustawodawca posłużył się w art. 385¹ § 1 k.c., może budzić kontrowersje, tym bardziej że nie ma tu przesądzającego znaczenia to, czy wspomniane świadczenia należą do essentialiae negotii. Z tej przyczyny zasięg odnośnego pojęcia musi być zawsze ustalany in casu, z uwzględnieniem wszystkich postanowień oraz celu zawieranej umowy”. Powyższy pogląd jest zbieżny za stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - według TSUE ocena czy dany warunek dotyczy głównego świadczenia umowy powinna zostać dokonana obiektywnie i na gruncie konkretnej umowy
na płaszczyźnie prawnej i ekonomicznej, z uwzględnieniem struktury umowy (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie Kasler, sygn. C-26/13, ZOTSiS 2014/4/I-282). Tut. Sąd w pełni podziela przytoczone wyżej stanowiska Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przychylając się do twierdzenia, że zakres pojęcia „postanowienia określające główne świadczenia stron” z art. 385¹ § 1 k.c. nie jest zbieżny z zakresem pojęcia „essentialiae negotii umowy” i na gruncie konkretnej umowy możliwe jest uznanie postanowień niebędących jej essentialiae negotii za „postanowienia określające główne świadczenia stron”.

Zdaniem Sądu wskazane postanowienia umowne dotyczące denominacji (ryzyka walutowego) określają główne świadczenia stron. Stanowisko takie zostało wyrażone przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pkt. 48 i 52 wyroku z dnia 14 marca 2019 r., [WYROK KREDYT FRANKOWY] 118/17, EU:C:2019:207, gdzie wskazano, że w przypadku kredytu denominowanego, klauzula ryzyka walutowego określa główne świadczenie umowne.

Następnie należało rozważyć, czy – skoro zakwestionowane postanowienia dotyczą głównego przedmiotu umowy – są wystarczająco jednoznaczne i czy wynikające z nich prawa lub obowiązki stron zostały ukształtowane sprzecznie z dobrymi obyczajami lub w sposób rażąco naruszający interesy powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY].

W związku z tym dalsze rozważania co do oceny kwestionowanych przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] gruncie art. 3851 k.c. Sąd przeprowadzi osobno co do co do klauzuli kursowej - rozumianej jako sposób ustalania kursu waluty obcej, po którym przeliczane są zobowiązania z tytułu umowy oraz osobno co do klauzuli ryzyka walutowego (denominacyjnej).

1. Klauzula kursowa.

Klauzula kursowa zawarta została w kwestionowanych przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] i regulaminie. Przewidywała ona, że zobowiązania stron z tytułu umowy kredytu przeliczane będą według kursów waluty CHF obowiązujących w Banku (§ 37, § 38 Regulaminu).

W związku z tym, że kwestionowane przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] główne świadczenia stron, konieczne jest ustalenie, czy ich treść jest jednoznaczna. Pojęcie „jednoznacznie” zastosowane w art. 3851 § 1 k.c. należy interpretować w odniesieniu do treści art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. „Jednoznacznie” w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. oznacza więc „prostym i zrozumiałym językiem”.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadłym na gruncie Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ugruntowany jest pogląd, że wymóg wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem oznacza, że w wypadku umów kredytowych instytucje finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji. W tym względzie wymóg ów oznacza, że warunek dotyczący ryzyka kursowego musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej,
w której kredyt został zaciągnięty, ale również oszacować - potencjalnie istotne - konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 września 2018 r., C-51/17, Otp Bank Nyrt. i [WYROK KREDYT FRANKOWY] Követeléskezelő Zrt v. Teréz Ilyés i [WYROK KREDYT FRANKOWY]., ZOTSiS 2018, nr 9, poz. I-750; wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 września 2017 r., C-186/16, [WYROK KREDYT FRANKOWY] i in. v. [WYROK KREDYT FRANKOWY]ânească SA, LEX nr 2355193).

Żeby kredytobiorcy mogli ocenić wysokość kursów waluty CHF stosowanych do przeliczania zobowiązań z tytułu umowy oraz zakres wahań tych kursów, należałoby zawrzeć w umowie informacje, które wskazywałyby: jakie czynniki wpływają na kształtowanie się kursów sprzedaży i kupna waluty CHF w Tabeli Kursów obowiązującej w Banku; gdzie znaleźć informacje o tych czynnikach; czy wysokość tych kursów jest w jakikolwiek sposób limitowana (czy kurs nie może wzrosnąć powyżej określonego poziomu lub spaść poniżej określonego poziomu) – chyba że informacje te wchodziłyby w zakres wiedzy powszechnej, którą posiadać powinien każdy przeciętny konsument.

Mając na uwadze powyższe zapatrywania orzecznictwa należy podkreślić, że w zawartej przez strony umowie kredytu nie ma postanowienia, które definiowałoby w sposób szczegółowy, czym jest Tabela Kursów Walut Obcych lub odnosiło się sposobu ustalania kursów sprzedaży i kupna CHF w Tabeli Kursów; nadto takie informacje nie zostały przedstawione kredytobiorcom przez pracowników Banku przed podpisaniem umowy kredytu. Skoro ani z samej umowy, ani z informacji przekazanych kredytobiorcom przed jej zawarciem nie wynikały żadne wytyczne, pozwalające na chociażby orientacyjne wyliczenie wysokości stosowanych w Banku kursów kupna i sprzedaży CHF, postanowień umowy kredytu dotyczących klauzuli kursowej nie sposób uznać za sformułowane w sposób jednoznaczny.

Należy podnieść, że postanowienia umowy kształtujące klauzulę kursową były sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszały interes konsumentów. Podkreślenia wymaga fakt, że Tabela Kursów była opracowywana przez Bank, który udzielił kredytu. W braku określenia jakichkolwiek zasad, według których kształtowany miał być kurs kupna
i sprzedaży CHF wskazany w Tabeli należy przyjąć, że kurs ten mógł być kształtowany w sposób dowolny. Postanowienia umowy kredytu dotyczące Tabeli były na tyle niejasne, że na ich podstawie Bank mógł określać zawierane w Tabeli kursy kupna i sprzedaży CHF bez żadnego odniesienia do obiektywnych kryteriów, kierując się wyłącznie własnym uznaniem. Jednocześnie konsumenci nie mogli w żaden sposób zweryfikować, czy kursy kupna i sprzedaży dla CHF są prawidłowe. W umowie nie określono przecież żadnych kryteriów, według których mogliby tą prawidłowość oceniać. Niewątpliwie postanowienia te rażąco naruszały interes kredytobiorców. Takie ukształtowanie klauzuli kursowej z pewnością naruszało w sposób rażący interesy konsumentów. Brak możliwości określenia potencjalnej wysokości kursów kupna i sprzedaży CHF, od których zależała wysokość salda kredytu wyrażonego w CHF oraz wysokość rat kredytu wyrażonych w CHF i spłacanych w walucie złoty polski, nie pozwalał bowiem kredytobiorcom na racjonalną ocenę ekonomicznego obciążenia związanego z umową kredytu oraz uniemożliwiał im weryfikację prawidłowości ustalanych przez Bank kursów kupna i sprzedaży CHF, a tym samym prawidłowości rozmiaru nałożonych na nich obciążeń finansowych z tytułu umowy. Jednocześnie ukształtowanie zapisów w umowy w taki sposób, że określenie zarówno kursów kupna i sprzedaży CHF, jak i kryteriów, według których kursy te będą ustalane, zostało pozostawione w wyłącznej gestii Banku, tworzy szerokie pole do nadużyć Banku na szkodę konsumenta.

Należy zaznaczyć, że dobre obyczaje wymagają, aby pozycja kontraktowa konsumenta i przedsiębiorcy była równoważna, a jeżeli równoważna nie jest – żeby uprzywilejowanie którejkolwiek ze stron miało racjonalne i sprawiedliwe uzasadnienie. Sąd nie widzi żadnego racjonalnego i sprawiedliwego uzasadnienia dla pozostawienia decyzji o wysokości kursów kupna i sprzedaży CHF wyłącznie w rękach Banku, na podstawie nieokreślonych kryteriów, bez żadnych mechanizmów, które pozwalałyby na weryfikację wysokości tych kursów przez konsumenta. Kwestionowane zapisy umowy bez wątpienia należy więc uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Podsumowując postanowienia umowy, w którym bankowi przyznano uprawnienie do jednostronnego regulowania wysokości zobowiązania kredytobiorców poprzez wyznaczanie w sposób dowolny w tabelach kursowych kursów CHF są niejednoznaczne oraz rażąco naruszają interesy konsumentów oraz są sprzeczne z dobrymi obyczajami, i w konsekwencji abuzywne (art. 385¹ § 1 k.c.).

1. Klauzula denominacyjna (ryzyka walutowego).

Wszystkie kwestionowane przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] się razem również na klauzulę denominacyjną. Jako że jak ustalono już powyżej, postanowienia te określają główne świadczenia stron, konieczne jest ustalenie, czy ich treść jest jednoznaczna.

W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy nie można uznać postanowień umowy określających klauzulę denominacyjną za jednoznaczne. Decydujące znaczenie miały tu uchybienia Banku zaistniałe na etapie przed zawarciem umowy oraz w trakcie jej zawierania – Bank nie przekazał powodom wystarczającej informacji dotyczących ryzyka walutowego, dzięki którym mogliby się oni orientować co do przewidywalnych poziomów wzrostu lub spadku kursów waluty CHF oraz przełożenia wzrostu lub spadku tych kursów na obciążenie ekonomiczne związane z umową.

Przechodząc do okoliczności poprzedzających bezpośrednio zawarcie przez kredytobiorców umowy kredytu należy zaznaczyć, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, w szczególności z zeznań powoda [WYROK KREDYT FRANKOWY], aby przedstawiono im symulację wzrostu salda kredytu i rat kredytu na skutek wzrostu kursu CHF względem PLN. Kredytobiorcy mieli tylko ogólnikową wiedzę, że zmiana kursu walut może wpłynąć na wysokość salda i raty kredytu, natomiast przedstawione wykresy miały utwierdzić powodów w przekonaniu, ze kurs CHF jest stabilny.

Kredytobiorcy nie otrzymali również symulacji, która przedstawiałaby,
w jaki sposób zastosowanie dwóch odmiennych kursów waluty (kursu kupna i kursu sprzedaży) wpłynie na wysokość wypłaconej im w złotych polskich kwoty kredytu oraz na wysokość spłacanych przez nich w złotych polskich rat kredytu tzn. że zastosowanie kursu kupna waluty przy przeliczeniu wypłacanej kwoty kredytu z waluty CHF na walutę PLN może spowodować,
że łączna suma części kapitałowych rat kredytu spłaconych przez nich
w walucie PLN i następnie przeliczanych na walutę CHF po kursie sprzedaży waluty może spowodować, że kwota wypłaconego im kredytu będzie niższa niż kwota, którą będą musieli rzeczywiście spłacić, ponieważ stosowany przez Bank kurs kupna waluty (średni kurs międzybankowy po odjęciu marży Banku) jest zazwyczaj niższy od kursu sprzedaży waluty (średni kurs międzybankowy po dodaniu marży Banku). Nie wyjaśniono im przy tym
w żaden sposób, jakie czynniki wpływają na kształtowanie wysokości kursu kupna i sprzedaży walut stosowanego przez Bank.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że zawierając umowę kredytu kredytobiorcy nie zdawali sobie sprawy w wystarczającym stopniu z wiążącego się z nią ryzyka walutowego. Co prawda trudno jest stwierdzić, że kredytobiorcy nie mieli świadomości, że kursy walut charakteryzują się pewna zmiennością, ponieważ jest to wiedza powszechna, którą posiada każda przeciętnie zorientowana dorosła osoba. Należy jednak zauważyć, że postanowienia umowy tworzące mechanizmy przeliczania świadczeń stron z waluty CHF na PLN i odwrotnie były sformułowane w sposób bardzo ogólnikowy i nie dawały jasnego obrazu powiązań pomiędzy wysokością wypłacanej w złotych polskich kwoty kredytu i wysokością spłacanych w złotych polskich raty kredytu a kursem waluty CHF, ich wpływu na to, jaką kwotę w złotych polskich kredytobiorcy będą musieli uiścić tytułem spłaty kredytu i możliwego zakresu zmian wysokości tej kwoty. Informacje dotyczące ryzyka walutowego przekazane im przez Bank należy zaś ocenić jako bardzo lakoniczne. W żaden sposób nie wytłumaczono bowiem kredytobiorcom sposobu ustalania kursów kupna i sprzedaży waluty w Tabelach banku, w tym nie wskazano czynników wpływających na ich wysokość. Wyjaśnienie mechanizmu przeliczania zobowiązań stron ograniczyło się do wskazania,
że kwota kredytu wypłacona kredytobiorcom zostanie przeliczona po kursie kupna CHF, a kwoty spłacanych rat będą przeliczane po kursie sprzedaży CHF. Informacje przekazane kredytobiorcom przez Bank były więc wybiórcze, niepełne i nie dawały pełnego i prawdziwego obrazu obciążającego ich ryzyka walutowego, a wręcz obraz ten zacierały.

Następnie należy zauważyć, że mechanizm denominacji minimalizował zagrożenie związane z ryzykiem walutowym po stronie Banku. Kredyty denominowane do walut obcych były ujmowane w wewnętrznej dokumentacji księgowej Banku jako kredyty walutowe, a Bank uzyskiwał środki na pokrycie tych kredytów nie w walucie złoty polski, lecz w walucie waloryzacji. Mechanizm waloryzacji w umowach kredytu był skonstruowany w taki sposób, że niezależnie od wysokości kursów waluty CHF do waluty złoty polski Bank otrzymywał od kredytobiorców kwoty rat w walucie złoty polski odpowiadające wartością kwocie raty wyrażonej w walucie CHF – czyli że w każdym wypadku kwoty otrzymane od powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] kredytu pokryją zobowiązania Banku zaciągnięte celem sfinansowania kredytu. Z kolei zagrożenie związane z ryzkiem walutowym po stronie kredytobiorców nie było
w żaden sposób ograniczone. Kredytobiorcy pobrali kwotę kredytu w walucie złoty polski i spłacali ją również z wykorzystaniem środków pieniężnych w walucie złoty polski. W umowie kredytu nie było żadnego mechanizmu, który gwarantowałby, że przy zmianach kursów waluty CHF obciążenie kredytobiorców z tytułu spłaty kapitałowej części rat kredytu nie będzie wzrastało i że ostatecznie kwota spłaconych przez nich rat kapitałowych kredytu w walucie złoty polski nie przekroczy wypłaconego im kapitału kredytu. Ryzyko zostało więc rozłożone pomiędzy stronami w nierównomierny sposób. Należy przy tym podkreślić, że ten brak równomierności w ponoszeniu ryzyka walutowego nie był kredytobiorcom wiadomy, ponieważ nie uzyskali na ten temat żadnych informacji od Banku.

Z powyższej analizy wynika, że informacje, które Bank przekazał kredytobiorcom na etapie przed zawarciem umowy kredytu, nie były wystarczające do tego, aby w pełni zdali sobie oni sprawę z ryzyka walutowego wiążącego się z umową oraz z jego potencjalnych skutków. Ze względu na niedoinformowanie ich o ryzyku walutowym nie mogli oni prawidłowo ocenić wpływu wahań kursów waluty CHF na ich sytuację ekonomiczną – czyli tego, do jakiej rozsądnie przewidywalnej na moment zawarcia umowy wysokości może wzrosnąć saldo kredytu wyrażone w walucie złoty polski oraz rata kredytu spłacana w walucie złoty polski i czy będą oni w stanie udźwignąć obciążenie finansowe związane z takim wzrostem. Brak należytej informacji o ryzyku walutowym i jego skutkach przesądza, że kwestionowane postanowienia umowy nie mogą zostać uznane za sformułowane w sposób jednoznaczny.

W ocenie Sądu zapisy umowy kredytu kształtujące ryzyko można uznać za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i to niezależnie od tego, czy należy uznać je za postanowienia kształtujące główne świadczenia stron, czy nie. Jak wyjaśniono powyżej, postanowienia te nie zostały sformułowany w sposób jednoznaczny, pozwalający kredytobiorcom na zorientowanie się co do rozmiaru ryzyka kursowego związanego z zawartą umową i jego wpływu na wysokość obciążającego ich zobowiązania względem Banku. Jednocześnie Bank nie przekazał kredytobiorcom pełnych i rzetelnych informacji dotyczących ryzyka walutowego, pozwalających im na zrozumienie konsekwencji zawarcia umowy kredytu denominowanego do CHF.

W ocenie Sądu brak należytego poinformowania kredytobiorców przez Bank o ciążącym na nich ryzyku walutowym przy jednoczesnym przerzuceniu potencjalnych niekorzystnych skutków związanych z istnieniem tego ryzyka z Banku na kredytobiorców świadczy o tym, że postanowienia umowy kształtujące mechanizm denominacji uznać należy za rażąco naruszające interesy konsumentów. Każdy racjonalny konsument podejmuje decyzje
o zaciągnięciu długoterminowego zobowiązania na podstawie oceny, jaka będzie proporcja pomiędzy korzyściami uzyskanymi w wyniku zaciągnięcia tego zobowiązania a obciążeniami z nim związanymi, jaki będzie przewidywalny rozmiar obciążeń związanych z tym zobowiązaniem i czy będą to obciążenia, które jest gotów ponieść. W interesie konsumenta leży bowiem zaciąganie zobowiązań, które – według dostępnych mu informacji – będą dla niego korzystne i nie będą dla niego nadmiernym obciążeniem. Tymczasem
w przedmiotowej sprawie zaniedbania Banku w zakresie przedstawienia kredytobiorcom odpowiedniej informacji o ryzyku walutowym związanym z umową kredytu denominowanego do waluty CHF i jego potencjalnych skutkach doprowadziły do tego, że zdecydowali się zaciągnąć taki kredyt, nie zdając sobie w pełni sprawy z zakresu ryzyka walutowego, związku pomiędzy ryzkiem walutowym i rozmiarem obciążeń związanych z umową oraz tego, jak może się kształtować proporcja pomiędzy świadczeniem uzyskanym przez kredytobiorców od Banku a świadczeniami, jakie oni będą spełniali na rzecz Banku. Kredytobiorcom została więc odebrana możliwość podjęcia rozsądnej i przemyślanej decyzji, opartej na pełnym rozważeniu wad i zalet zaproponowanej im umowy kredytu, co rażąco naruszyło ich interesy. Również ukształtowanie mechanizmu denominacji w taki sposób, że ryzyko walutowe z nim związane tworzyło zagrożenia wyłącznie po stronie kredytobiorców przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów Banku nie może zostać ocenione pozytywnie pod kątem ochrony interesów konsumentów.

Jednocześnie postanowienia umowy kształtujące mechanizm ryzyka walutowego są sprzeczne z dobrymi obyczajami. W stosunkach pomiędzy przedsiębiorcami a konsumentami dobre obyczaje wymagają, aby w sytuacji, gdy przewidywany rozmiar obciążeń związanych z długoterminowym zobowiązaniem nie jest możliwy do ocenienia na podstawie informacji, które powinien posiadać każdy rozsądny konsument, przedsiębiorca dostarczył konsumentowi informacji pozwalających na taką ocenę. Jak wielokrotnie wskazano już wyżej, przed zawarciem umowy Bank nie dostarczył takich informacji kredytobiorcom. Jako naruszenie dobrych obyczajów należy również postrzegać takie ukształtowanie postanowień umowy, że gwarantują one minimalizację zagrożeń związanych z ryzykiem walutowym po stronie Banku przy jednoczesnym braku ograniczenia w jakikolwiek sposób zagrożeń związanych z ryzykiem walutowym po stronie konsumentów. Dobre obyczaje wymagają, aby pozycja kontraktowa konsumenta i przedsiębiorcy była równoważna, a jeżeli równoważna nie jest – żeby uprzywilejowanie którejkolwiek ze stron miało racjonalne i sprawiedliwe uzasadnienie. Tymczasem przerzucenie ryzyka walutowego z Banku na konsumenta zaburza równowagę kontraktową stron i prowadzi do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania interesów przedsiębiorcy kosztem interesów konsumentów.

Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że dla oceny kwestionowanych przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] klauzulę ryzyka walutowego pod kątem ich abuzywności nie ma znaczenia fakt, że w późniejszym okresie, tj. kilka lat po zawarciu umowy na w wyniku wprowadzenia tzw. ustawy antyspreadowej pojawiła się możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie kredytu, tj. w CHF. Należy zaznaczyć, że fakt, iż kredytobiorcy mogli potencjalnie spłacać kredyt w walucie CHF nie wpływa na ocenę postanowień umowy pod kątem ich abuzywności w rozumieniu art. 3851 k.c. – a to dlatego, że ocena zapisów umowy przez pryzmat art. 3851 k.c. powinna następować  z uwzględnieniem okoliczności, które miały miejsce przed zawarciem umowy i w momencie jej zawarcia, a nie zdarzeń, które miały miejsce później.

1. Skutki usunięcia z umowy niedozwolonych klauzul: denominacyjnej i ryzyka kursowego.

Skoro analizowane powyżej postanowienia umowy są niedozwolone
w rozumieniu art. 385¹ k.c. to należy uznać, że nie wiążą one powodów z mocy samego prawa od dnia zawarcia spornej umowy. Jednocześnie jednak z art. 385¹ § 2 k.c. wynika, że eliminacja niedozwolonych postanowień umowy co do zasady nie powinna prowadzić do jej nieważności, lecz do związania stron umową w pozostałym zakresie, z pominięciem niedozwolonych postanowień.

Po eliminacji abuzywnych postanowień umowa kredytu przyjmuje postać umowy kredytu walutowego z kwotą kapitału kredytu wypłacaną w walucie CHF jednak bez możliwości spłaty rat kredytu w walucie PLN z zastosowaniem umownego mechanizmu przeliczeń kwoty rat z PLN na CHF. Jednocześnie wyłączona zostaje możliwość dokonania przez Bank wypłaty kwoty kapitału kredytu w walucie CHF, ponieważ wypłata kwoty kapitału kredytu była możliwa tylko w złotych polskich, ponieważ wypłata kwoty kapitału kredytu była możliwa tylko w złotych polskich (§ 37 ust. 1 Regulaminu), co aktualnie jest niemożliwe z uwagi na usunięcie z umowy miernika służącego do przeliczenia kwoty kapitału kredytu z CHF na PLN.

Z uwagi na fakt, że po eliminacji abuzywnych postanowień umowa kredytu staje się niewykonalna, skutkiem stwierdzenia abuzywności ww. postanowień umowy jest więc jej całkowita nieważność.

Podkreślenia wymaga przy tym, że powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY],
że godzą się na ewentualne stwierdzenie, że umowa jest nieważna, mając
na uwadze wszelkie konsekwencje z tym związane. Nie ma więc podstaw
do uznania, że upadek umowy niósłby za sobą negatywne skutki, z których powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] sprawy i których nie akceptuje, co w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykluczałoby możliwość stwierdzenia nieważności umowy (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, [WYROK KREDYT FRANKOWY] i [WYROK KREDYT FRANKOWY] przeciwko Raiffeisen Bank International AG, LEX nr 2723333).

Skoro wskutek wyłączenia nieuczciwych warunków, ze względu na zmianę charakteru umowy, nie jest możliwe jej obowiązywanie, a nie istnieje możliwość ich zastąpienia przepisem dyspozytywnym, należało uznać, że umowa nie może obowiązywać, co skutkowało ustaleniem jej nieistnienia. Z podanych przyczyn, orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

5. Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego.

Skoro umowa kredytu jest nieważna, to wszelkie świadczenia spełnione przez kredytobiorców na mocy tej umowy uznać należy za świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., podlegające zwrotowi na mocy art. 405 w zw. z art. 410 § 1 k.c.

W niniejszej sprawie skoro wprowadzenie przez Bank do umowy niedozwolonych postanowień umownych doprowadziło do bezskuteczności lub nieważności łączącej strony umowy, przedmiotem zwrotu winny być wszystkie świadczenia, które Bank uzyskał od kredytobiorców - zarówno te, które miały być związane bezpośrednio z obsługą kredytu (a zatem kwoty, które świadczyli będąc w przeświadczeniu, iż są to raty kredytowe), jak również inne świadczenia pobrane przez Bank - takie jak np. prowizje czy ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt VI ACa 501/19).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w orzecznictwie definitywnie przyjęto, że w przypadku wzajemnych rozliczeń banku i konsumentów dokonywanych na tle nieważnych umów kredytu waloryzowanych do waluty obcej zastosowanie ma teoria dwóch kondykcji. Jak bowiem stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2021r. (sygn. akt III CZP 6/21), której nadał moc zasady prawnej „Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Podobne zapatrywanie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 lutego 2021r. (sygn. akt III CZP 11/20), w której stwierdził, że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku
z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu”. Mając na uwadze powyższe stanowisko należy wskazać, że fakt, iż bank posiada wierzytelność o zwrot świadczenia nienależnego z tytułu wypłaty kapitału kredytu nie wpływa na obowiązek banku zwrotu świadczenia nienależnego kredytobiorców uiszczonego przez nich tytułem spłaty rat, które to roszczenie jest niezależne od wierzytelności banku.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy wynika, że kredytobiorcy tytułem spłaty kredytu i opłat dodatkowych uiścili na rzecz strony pozwanej [WYROK KREDYT FRANKOWY] umowy do dnia 6 marca 2023 r. kwotę 160.234,27 zł i 17.804,76 CHF tytułem spłaty rat kredytowych oraz kwotę 4.531,67 zł tytułem ubezpieczenia pomostowego.

Pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] powodom żądaną przez nich kwotę, stanowiącą całość przysługującego powodom roszczenia, o czym orzeczono jak w pkt 2. i 3. sentencji wyroku.

Pochylając się natomiast nad sposobem spełnienia przez pozwaną świadczenia pieniężnego zasądzonego na rzecz powodów, należy wskazać, że powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] wspólnością ustawową są uprawnieni do domagania się wierzytelności łącznie od dłużnika, przez co w taki sposób powinno być spełnione roszczenie przez pozwaną na rzecz powodów. Jak bowiem dostrzega się w orzecznictwie i doktrynie: ,,Nadto ze względu na występująca łączną wspólność majątku małżeńskiego nie można także, w razie zasądzenia należnego świadczenia, rozdzielać go na części przypadające każdemu z małżonków. Do istoty takiej wspólności, określanej mianem wspólności bezudziałowej", należy bowiem zaniechanie określenia wielkości udziałów przypadających każdemu z małżonków (zob. E. Gniewek, "O wadliwościach stosowania zasad solidarności czynnej to postępowaniu sądowym - uwag kilka", [WYROK KREDYT FRANKOWY], 2009 r., nr 3, zob. także wyroki: Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r., 1 ACa 1394/16; Sądu Rejonowego dla [WYROK KREDYT FRANKOWY] w Warszawie z dnia 7 stycznia 2019 r., VI C 1792/17).

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Ponadto, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Odnosząc się do oceny zasadności zgłoszonego żądania zapłaty odsetek należy wskazać, że zobowiązanie dochodzone w niniejszej sprawie ma charakter bezterminowy. Zatem termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c., a więc niezwłocznie po wezwaniu skierowanym przez wierzyciela. W konsekwencji żądanie odsetek zasadne jest dopiero od chwili wezwania dłużnika przez wierzyciela na podstawie art. 455 k.c. (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 r. I CKN 316/01, OSNC 2004, nr 7‑8, poz. 117 i z dnia 3 lutego 2006 r. I CSK 17/05).

W niniejszej sprawie powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] z dnia 21 kwietnia 2023 roku wezwali stronę pozwaną o zwrot świadczeń spełnionych na poczet umowy nr U/0001835254/0001/2006/600 o kredyt z 31 lipca 2006 roku w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Strona pozwana otrzymała wezwanie w dniu 28 kwietnia 2023 r.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia o odsetkach stanowi art. 481 k.c. W odniesieniu do terminu początkowego naliczania odsetek wskazać należy, że zobowiązanie dochodzone w niniejszej sprawie ma charakter bezterminowy. Termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c., a więc niezwłocznie po wezwaniu skierowanym przez wierzyciela. W konsekwencji żądanie odsetek zasadne jest dopiero od chwili wezwania dłużnika przez wierzyciela na podstawie art. 455 k.c.

Strona pozwana nie spełniła świadczenia w wyznaczonym terminie. Z upływem 12 maja 2023r. popadła w opóźnienie w spełnieniu świadczenia, co uzasadnia zasądzenie odsetek za opóźnienie od dnia 13 maja 2023 r.

W przedmiocie kwoty 4.531,67 zł, którą powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] banku tytułem refinansowania kosztów ubezpieczenia pomostowego należy uznać, że również było to świadczenia nienależne. Opłata ta była ściśle związane z nieważną umową kredytu. Skoro umowa jest nieważna w całości, to nieważne są także postanowienia dotyczące ubezpieczeń, a w konsekwencji uiszczane przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] z tego tytułu świadczenia także stają się świadczeniami nienależnymi.

     W tym miejscy, należy wskazać, iż przy zastosowaniu teorii salda (orzeczenie TSUE C 396/24), w ocenie Sądu, kredytobiorca zostaje pozbawiony należnych mu odsetek, co stoi w sprzeczności z wyrokiem TSUE z 14 grudnia 2023 r. (C-28/22):

„Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej umowy.”

Dodatkowo należy wskazać, iż przeciwnikiem powoda, konsumenta, jest przedsiębiorca, profesjonalista – bank. Termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału biegnie od momentu zakwestionowania umowy przez kredytobiorcę (uchwała SN z 25 kwietnia 2024r. III CZP 25/22). W przypadku zastosowania teorii salda, Sąd z urzędu bierze pod uwagę wysokość kwoty kapitału jaka została wypłacona kredytobiorcy – bez wezwania skierowanego przez bank do kredytobiorcy o zapłatę czy bez złożonego oświadczenia o potrąceniu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do podejmowania działań z urzędu, w sytuacji kiedy mamy do czynienia z profesjonalistą, bankiem, który winien podjąć działania zmierzające do zwrotu kwoty kapitału i przerwania biegu przedawnienia.

6. Zarzut nadużycia prawa (art. 5 k.c.)

Odnosząc się do zarzutu strony pozwanej, iż działanie powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego i tym samym nie podlega ochronie, należy podnieść, że zarzut ten jest bezzasadny.

W ocenie tut. Sądu nie można odmówić żądaniu powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY] z uwagi na jego rzekomą sprzeczność z art. 5 k.c. Fakt, iż przez wiele lat umowa obowiązywała i była realizowana także przez powodów [WYROK KREDYT FRANKOWY], że w ten sposób doszło do konwalidacji jej pierwotnej już, szeroko powyżej opisanej wadliwości. Przeciwnie, wraz z upływem czasu powodowie [WYROK KREDYT FRANKOWY] pokrzywdzeni jej realizowaniem. Sąd podziela tu ugruntowane stanowisko orzecznictwa, że nie może skutecznie powoływać się na art. 5 k.c. ten, kto sam narusza zasady współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2000 r., sygn. akt V CKN 448/00). Zakaz nadużycia prawa powinien bowiem być stosowany przy uwzględnieniu roli prewencyjno-wychowawczej art. 5 k.c., która może być zapewniona tylko wówczas, gdy bierze się pod uwagę nastawienie podmiotów danego stosunku cywilnoprawnego względem powinności przestrzegania zasad współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 1972 r., sygn. akt III CRN 566/71).

7. Zarzut zatrzymania.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu zatrzymana, tut. Sąd stoi na stanowisku, iż celem instytucji zatrzymania z art. 496 k.c. jest zabezpieczenie zwrotu spełnionego świadczenia, a nie samo spełnienie świadczenia na rzecz zgłaszającego stosowny zarzut (jak przy zarzucie potrącenia), prawo zatrzymania pełni wyłącznie funkcję zabezpieczającą. W konsekwencji, nie przysługuje prawo zatrzymania (wygasa, lub nigdy nie powstaje), gdy świadczenie strony składającej oświadczenie jest chronione w inny sposób. Jak wskazuje się w judykaturze uznającej umowę kredytową za umowę wzajemną (por. wyrok SN z 17 marca 2022 r. II CSKP 474/22), uwzględnienie zarzutu zatrzymania zgłoszonego w toku procesu oznacza konieczność zawarcia w wyroku stosownego zastrzeżenia, którego brzmienie jest oczywiste przy niejednorodzajowych świadczeniach stron. W sytuacji natomiast, gdy obie strony są zobowiązane do wzajemnego spełnienia świadczeń pieniężnych, w Kodeksie cywilnym ustawodawca przewidział dalej idącą instytucję prawną (czyli wyłączającą instytucję "słabszą"), w postaci potrącenia wzajemnych wierzytelności i ich umorzenia do wysokości wierzytelności niższej. Określona taktyka procesowa banków unikających składania oświadczeń o potrąceniu wierzytelności kondykcyjnych nie może być zatem aprobowana poprzez uwzględnianie zarzutu zatrzymania, pełniącego inną funkcję w polskim statucie cywilnym.

Bank mógłby hipotetycznie skutecznie podnieść zarzut zatrzymania tylko wtedy, gdy kredytobiorca nie zwrócił mu kapitału w całości i też tylko w zakresie kwoty niespłaconej. Tylko bowiem w takim zakresie można by rozważać istnienie świadczenia na rzecz kredytodawcy, podlegającego spełnieniu w oparciu o zasadę dwóch kondykcji. Z powyższych względów, podniesiony przez pozwany [WYROK KREDYT FRANKOWY] kwoty udzielonego kapitału kredytu nie zasługiwał na uwzględnienie.

Co więcej, zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. C-28/22 artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej umowy.

8. Koszty postępowania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.c., strona pozwana jako przegrywająca sprawę w całości i zobowiązana jest do zwrotu powodom wszelkich poniesionych przez nich kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw w łącznej wysokości 11 817 zł, na które złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 1 000 zł, wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika powodów w osobie adwokata w kwocie 10.800 zł (§ 2 pkt 7 [WYROK KREDYT FRANKOWY] z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie); opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Zgodnie natomiast z art. 98 § 1¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się            orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.