Nasze Wyroki frankowe Raiffeisen Bank

III C 2394/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

28 listopada 2023 r.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie Wydział III Cywilny w składzie:

po rozpoznaniu 28 listopada 2023 r. w Warszawie na rozprawie

sprawy z powództwa [OSOBA] i [OSOBA]

przeciwko Raiffeisen Bank International Aktiengesselschaft we Wiedniu

o zapłatę i o ustalenie

1. ustala, że umowa o kredyt hipoteczny nr 200808HL005364700635 z dnia 13 sierpnia 2008 r. zawarta pomiędzy [OSOBA] (obecnie [OSOBA]) i [OSOBA] a EFG Eurobank Ergasias SA Spółka Akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie jest nieważna,
2. zasądza od Raiffeisen Bank International Aktiengesselschaft we Wiedniu na rzecz [OSOBA] kwotę 130508,95 zł (sto trzydzieści tysięcy pięćset osiem złotych i dziewięćdziesiąt pięć groszy) i kwotę 139,69 CHF (sto trzydzieści dziewięć franków szwajcarskich i sześćdziesiąt dziewięć centymów), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od obydwu tych kwot od 29 listopada 2023 r. do dnia zapłaty,
3. zasądza od Raiffeisen Bank International Aktiengesselschaft we Wiedniu na rzecz [OSOBA] kwotę 130508,95 zł (sto trzydzieści tysięcy pięćset osiem złotych i dziewięćdziesiąt pięć groszy) i kwotę 139,69 CHF (sto trzydzieści dziewięć franków szwajcarskich i sześćdziesiąt dziewięć centymów), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od obydwu tych kwot od 29 listopada 2023 r. do dnia zapłaty,
4. oddala powództwo w pozostałym zakresie,
5. szczegółowe wyliczenie kosztów procesu obciążających strony pozostawia referendarzowi sądowemu po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, ustalając, że strona pozwana zwróci stronie powodowej koszty procesu w całości

III C 2394/22

Uzasadnienie

               [OSOBA] i [OSOBA] domagali się ustalenia nieważności umowy o kredyt hipoteczny nr 200808HL005364700635 oraz zasądzenia od Raiffeisen Bank International Aktiengesselschaft we Wiedniu na rzecz [OSOBA] kwoty 130508,95 zł i kwoty 139,69 CHF, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 stycznia 2022r. do dnia zapłaty i na rzecz [OSOBA] kwoty 130508,95 zł i kwoty 139,69 CHF, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 stycznia 2022r. do dnia zapłaty. Jako podstawę faktyczną żądania zapłaty wskazali rozliczenie stron związane z nienależnym świadczeniem w postaci spłat dokonanych na podstawie nieważnej umowy. Nadto strona powodowa wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów [OSOBA], wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którymi je zasądzono do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k.4).

               W odpowiedzi na pozew pozwany [OSOBA] o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania, według norm przepisanych (k.91v).

          Na rozprawie 28 listopada 2023r. strona pozwana podniosła zarzut zatrzymania (k.221).

          Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny

               [OSOBA] i [OSOBA] (zwani dalej również „Kredytobiorcami”) zawarli 11 sierpnia 2008r. z EFG Eurobank Ergasias S.A. Oddział w Polsce w Warszawie (zwanym dalej również „Bankiem”) umowę o kredyt hipoteczny nr  200808HL005364700635 (zwaną dalej również „Umową”).

          Zgodnie z § 1 ust. 2 Umowy, regulamin kredytu hipotecznego udzielanego przez Polbank EFG (zwany dalej również „Regulaminem”) stanowił integralną część Umowy. Zgodnie z § 2 ust. 2 Umowy, kredyt był przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, modernizację. Zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy kwota kredytu wynosiła 230000 zł. Kredyt był indeksowany do waluty obcej – CHF. Zgodnie z § 6 ust. 6 Umowy, raty kredytu oraz inne należności związane z kredytem pobierane były z rachunku bankowego wskazanego w treści pełnomocnictwa, stanowiącego załącznik do Umowy, a Kredytobiorcy zobowiązani byli do utrzymania wystarczających środków na ww. rachunku, uwzględniając możliwe wahania kursowe w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej (Umowa k.46-48).

          W § 2 Regulaminu zdefiniowano kredyt indeksowany oraz pojęcie tabeli jako : „2) kredyt indeksowany do waluty obcej – kredyt oprocentowany według stopy procentowej, opartej na stopie referencyjnej, dotyczącej waluty inne niż złote, którego wypłata oraz spłata odbywa się w złotych w oparciu o kurs waluty obcej do złotych, według Tabeli (…) 12) Tabela – Tabela kursów walut obcych obowiązująca w Banku;”. W § 7 ust. 4 Regulaminu wskazano, że „w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu (…)”. W § 9 ust. 2 pkt 1 Regulaminu wskazano, że „raty kredytu podlegające spłacie wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego (…), według kursu sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w Banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu”. W § 13 ust. 7 Regulaminu wskazano, że „w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wcześniejsza spłata dokonywana jest w oparciu o kurs sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w Banku w momencie realizacji dyspozycji” ( Regulamin k.49-53).

               [OSOBA] z zawodu jest elektromechanikiem. [OSOBA] jest z zawodu nauczycielką. Umowa nie była negocjowana przez strony, Kredytobiorcom nie przedstawiono historycznych kursów franka szwajcarskiego, ani symulacji związanych z tą walutą i wpływu wzrostu kursu na wysokość świadczeń stron. Przedstawiciel Banku nie omawiał poszczególnych postanowień umowy oraz nie wyjaśnił mechanizmu kredytu i kształtowania przez Bank tabeli kursów. Z Kredytobiorcami nie przeprowadzono rozmowy na temat ryzyka kursowego. Frank szwajcarski przedstawiany był jako stabilna waluta (przesłuchanie Kredytobiorców k.220v-221)

          Od chwili wypłaty kredytu do chwili zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie kurs franka szwajcarskiego w stosunku do złotego polskiego wzrósł w istotny sposób (fakt powszechnie znany niewymagający dowodu).

          W okresie od września 2008r. do lipca 2021r. Kredytobiorcy dokonali wpłat na poczet Umowy w łącznej kwocie 261017,90 zł i 279,38 CHF. (zaświadczenie z Banku k.58-67).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie ww. dowodów. Sąd uznał za wiarygodne zeznania Kredytobiorców, co do okoliczności poprzedzających zawarcie Umowy, uzyskanych informacji od pośrednika kredytowego. W stosunku do tego dowodu strona pozwana nie przedstawiła dowodu przeciwnego, przy czym ciężar dowodu że postanowienia umowne zostały uzgodnione indywidualnie spoczywa na Banku (art. 385¹ § 4 k.c.). W szczególności zgromadzony w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia, ażeby ustalić, że poszczególne, a zwłaszcza kwestionowane przez Kredytobiorców postanowienia umowne były przedmiotem negocjacji stron. Umowa została zredagowana przez Bank, na przygotowanym przez niego wzorcu. Umowa miała również charakter powtarzalny, a zmienne stanowiły kwota kredytu, cel kredytu, czy też oznaczenie stron.

Złożone na piśmie zeznania świadka [OSOBA] (k.191-195) w ocenie Sądu, mają drugorzędne znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Informacje przekazane przez świadka Sądowi są ogólne i odnoszą się głównie do praktyk oraz procedur stosowanych przez Bank. Świadek nie zna szczegółów zawarcia przedmiotowej Umowy.

Odnośnie dowodu z Regulaminu, to należy dostrzec, że to nie wykonywanie, lecz postanowienia znajdujące się w zawartej pomiędzy stronami umowy decydują o tym, czy umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne, czy też nie. Ponadto zgodnie z twierdzeniami strony pozwanej [OSOBA], możliwość spłaty kredytu we franku szwajcarskim powstała w trakcie wykonywania umowy, lecz taka możliwość nie istniała od momentu jej zawarcia.

               Należy w tym miejscu zaznaczyć, że Bank udzielał kredytu i znana jest mu wysokość uiszczonych na poczet umowy świadczeń. Pozwany [OSOBA] autentyczności wystawionej przez niego dokumentacji, nie powoływał się również na błędy w wyliczeniach dokonanych przez pracowników Banku, jak też nie wskazał w jakiej wysokości zostały uiszczone przez Kredytobiorców świadczenia na poczet spornej Umowy. W związku z powyższym, wysokość świadczenia na poczet nieważnej umowy wynikała z zaświadczeń wystawionych przez Bank.

          Sąd zważył, co następuje:

          Powództwo zasługuje na uwzględnienie w przeważającym zakresie.

          W uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku wyrażania szczegółowego stanowiska do wszystkich poglądów prezentowanych przez strony, o ile nie miały one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 1998 r., II UKN 282/98).  Dopuszczalne – a w świetle brzmienia art. 327¹ § 2 k.p.c.  wręcz konieczne – jest rozprawienie się z poszczególnymi zarzutami niejako en bloc, poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiające przestrzeni dla racjonalnej obrony pozostałych zarzutów, które – przy uwzględnieniu koncepcji sądu – stają się wówczas bezprzedmiotowe (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., VI ACa 1651/16). Istota sprawy, stopień skomplikowania kwestii faktycznych i prawnych nie była na tyle złożona, by wymagała tak ogromnego uzasadnienia stanowisk jak dokonały tego strony w pozwie i odpowiedzi na pozew.

          W chwili zawierania umowy kredytu Kredytobiorcy mieli status konsumenta (art. 22¹ k.c.) – zaciągnęli oni kredyt w Banku na zakup lokalu mieszkalnego, refinansowanie poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe, modernizację. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pod adresem kredytowanej nieruchomości była zarejestrowana działalność gospodarcza, ale nie była tam prowadzona działalność. Z tego też względu należy ocenić, czy kwestionowane przez Kredytobiorców postanowienia umowne nie stanowią klauzul abuzywnych i jaki skutek ma umieszczenie tych klauzul we wzorcu umownym.

          Zgodnie z art. 385¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).

          Wzorzec umowny nie był uzgadniany indywidualnie. Umowa była przygotowana przez Bank. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku, który stwierdził, że o indywidulanym uzgodnieniu treści umowy można mówić wówczas, gdy strony wprowadzają do umowy nowe, nieprzewidziane wcześniej przez przedsiębiorcę rozwiązania, a nie stan „braku negocjacji” co do treści umowy opracowanej przez przedsiębiorcę (zob. wyrok z 9 czerwca 2021 r., V ACa 127/21). O treści wzorca umowy konsumenci dowiedzieli się bezpośrednio przed podpisaniem umowy, a te konkretne postanowienia nie były negocjowane. To że konsumenci nie wyrażali zainteresowania sposobem wyliczenia swojego świadczenia nie prowadzi nagle do wniosku, że stały się one indywidualnie uzgodnione, bądź też były zgodne z dobrymi obyczajami. Podkreślić jednocześnie należy, że sam mechanizm nie był znany konsumentom w chwili podpisywania Umowy.  

            Konstrukcja Umowy powodowała, że mimo dokonywania płatności rat przy wzroście kursu franka szwajcarskiego wartość pozostałego do spłaty kapitału stawała się wyższa niż ten który został udostępniony przez Bank. Konstrukcja umów, w wypadku wzrostu kursu franka szwajcarskiego, doprowadzała do absurdalnych konsekwencji – mimo spłaty kredytu, wysokość zadłużenia rosła. O tego rodzaju ryzyku, w tym w szczególności skali ryzyka i konsekwencjach kredytobiorcy nie zostali należycie poinformowani.

          Bank nie udzielił stosownych informacji o ryzyku kursowym związanym z wykonywaniem Umowy. Sprzeczne z dobrymi obyczajami jest przedstawianie oferty o podwyższonym ryzyku, podczas gdy Bank takiego ryzyka  nie ponosił lub które to ryzyko mógł ograniczyć. Podkreślić bowiem należy, że ryzyko kursowe Bank mógł zabezpieczyć poprzez zawarcie umów opcji walutowych, umowę ubezpieczenia. Nadto Bank dysponuje kręgiem specjalistów potrafiących ryzyko to ocenić, nim zarządzać a nawet przy umiejętnym posługiwaniu się dostępnych na rynku finansowym instrumentami finansowymi zarabiać niezależnie od kierunku zmian na rynku walutowym.

            Powyższe argumenty przemawiają za nieważnością umowy. Sąd podzielił wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym klauzule denominacji i indeksacji walutowej w umowach kredytu powinny być, na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. w związku z art. 69 ust. 1 Prawa bankowego traktowane jako służące określeniu głównego świadczenia stron w postaci wypłaty kwoty kredytu i spłat kwoty kredytu w ratach.  

Podkreślenia wymaga, że to Bank sformułował niedozwolone postanowienia umowne, stworzył wzór umowy, który przedstawił Kredytobiorcom do podpisu. Strona powodowa nie miała wpływu na treść Umowy. Została przy tym narażona na nieograniczone ryzyko kursowe. Bank nie zaproponował im przy tym jakiegoś kompromisowego rozwiązania. Konsekwencje stosowania niedozwolonych postanowień umownych przez przedsiębiorcę jest przy tym regulowane przepisami prawa unijnego oraz polskiego, z których konsument ma prawo skorzystać, w sytuacji, gdy jego prawa i interesy są naruszane.

Mając na uwadze powyższe wskazania w okolicznościach sprawy nie można było przyjąć, iż kredytujący Bank dopełnił obowiązku należytego poinformowania Kredytobiorcy o ryzyku walutowym. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do ustalenia o czym i w jakim stopniu Kredytobiorca był informowany o potencjalnym ryzyku zmiany kursu waluty od których zależy jego zobowiązanie, o tym w jakim zakresie i okresie kursy te ulegały zmianie oraz o tym od czego może zależeć zmiana kursu waluty. W tym zakresie ustalenia można poczynić tylko na podstawie zeznań Kredytobiorcy, który wskazywał, iż informowano go tylko o możliwie niewielkich wahaniach kursu franka i w tym zakresie akceptował on ryzyko walutowe. Uznanie zaś w okolicznościach sprawy jak wyżej wskazano postanowień tych za niedozwolone skutkuje niezwiązaniem nimi konsumenta, a w konsekwencji w związku z tym, iż stanowią one o głównym świadczeniu stron o nieważności całej umowy.

Nieważność umowy skutkuje oceną Sądu, że świadczenie spełnione przez konsumentów ma charakter świadczenia nienależnego (art. 410 § 2 k.c.). Mając na uwadze sformułowane żądanie powodów [OSOBA], Sąd orzekł jak w pkt 2. i pkt 3 wyroku.

Sąd uznał za niezasadny podniesiony przez stronę pozwaną zarzut zatrzymania. Należy bowiem dostrzec, że według stanu na chwilę zamknięcia rozprawy Kredytobiorcy dokonali świadczeń w wysokości wyższej od kwoty którą otrzymali od Banku i ochronę Banku należałoby uznać za nieproporcjonalną. Korzystanie z prawa zatrzymania w tych okolicznościach należy uznać zatem za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 5 k.c.). Ponadto uznanie za skuteczne podniesienie zarzutu zatrzymania prowadziłoby w realiach niniejszej sprawy (różnica wysokości dokonanych świadczeń na poczet nieważnej umowy na korzyść konsumenta) w przypadku złożenia przez którąkolwiek ze stron oświadczenia o potrąceniu prowadziłaby do pozbawienia konsumenta uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego (zob. wyrok TSUE z 14 grudnia 2023 r., C-28/22).

O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego ma charakter bezterminowy i wymaga dokonania przez wierzyciela wezwania do zapłaty (art. 455 k.c.). Zwrócić jednakże należy uwagę, że wymagalność roszczenia uzależniona jest również od złożenia oświadczenia przez konsumenta, co do braku woli kontynuacji umowy po dokonaniu pouczenia przez Sąd, co do skutków stwierdzenia nieważności umowy (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21). Pouczenie zostało zawarte dokonane przez Sąd na rozprawie 28 listopada 2023r. i tego samego dnia strona powodowa wyraziła swoją wolę. Od zasądzonych w wyroku kwot odsetki  za opóźnienie mogą być, zatem naliczone od dnia następnego tj. od 29 listopada 2023 r.

          W wyroku z dnia 10 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych  BNP Paribas Personal Finance (od C 776/19 do C 782/19) Trybunał Sprawiedliwości dokonał wykładni przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29) między innymi w kontekście reguł przedawnienia roszczeń wynikających z umowy kredytu hipotecznego denominowanego we franku szwajcarskim, wymogu przejrzystości, oraz znaczącej nierównowagi pomiędzy stronami takiej umowy. Termin przedawnienia roszczeń konsumenta wynikających z umowy kredytu frankowego nie mógł, zdaniem TSUE, rozpoczynać swojego biegu w dniu przyjęcia oferty kredytu, ponieważ konsument nie mógł wówczas wiedzieć o całości swoich praw wynikających z dyrektywy 93/13/EWG. Odmienna wykładnia naruszałaby art. 6 ust. 1 i art. 7 ust.1 dyrektywy 93/13/EWG oraz unijną zasadę skuteczności. Tym samym skoro termin przedawnienia nie mógł rozpocząć swojego biegu wcześniej, tym bardziej dług nie mógł zostać podniesiony wcześniej w stan wymagalności.

Powód, który ma interes prawny może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia określonego stosunku prawnego lub prawa (art. 189 k.p.c.).

Interesu prawnego w żądaniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa nie można zakwestionować, gdy ma ono znaczenie zarówno dla obecnych, jak i przyszłych (możliwych), ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw (sytuacji prawnej) podmiotu występującego z żądaniem ustalenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2006 r., II CK 395/05).

W ocenie Sądu interes prawny Kredytobiorcy miał swój wyraz w kilku aspektach. Pierwszy to kwestia usunięcia stanu niepewności, co do istnienia stosunku prawnego. Zważyć bowiem należy, że pozwany [OSOBA], że sporna umowa jest ważna. Ustalenie nieważności umowy będzie miało prewencyjny charakter w przypadku wystąpienia z żądaniami ze strony pozwanego Banku. Interes prawny ma szczególny charakter wówczas, gdy umowa nie została wykonana przez konsumenta w całości zgodnie z jej treścią. Inny aspekt istnienia interesu prawnego wyraża się także w tym, że ważność spornej umowy wpływa na wpisy w różnego rodzaju rejestrach, zarówno obecne jak i przyszłe. W dziale IV księgi wieczystej znajduje się wpis hipoteki zabezpieczającej wierzytelności z tytułu kwestionowanej umowy pożyczki. Niespłacenie należności z tytułu umowy pożyczki daje również możliwość dokonania wpisu w biurze informacji gospodarczej, w tym m.in. [OSOBA]. Ustalenie nieważności umowy pozwoli na zapobiegnięcie sporom na wszystkich tych płaszczyznach a w przypadku braku lojalności drugiej strony zapewni Kredytobiorcą możliwość szybkiej reakcji. Ponadto należy zwrócić uwagę na mechanizm ustalania/stwierdzania nieważności przedmiotowej umowy. Powództwo o ustalenia dąży do wydania wyroku deklaratoryjnego, co oznacza, że wyrok sądu będzie potwierdzał istniejący stan prawny. Jednocześnie przy rozpoznawaniu sprawy konieczne jest stosowanie prawa wspólnotowego. W wyroku C-260/18 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie utrzymywaniu w umowie nieuczciwych warunków, jeżeli ich usunięcie prowadziłoby do unieważnienia tej umowy, a sąd stoi na stanowisku, że takie unieważnienie wywołałoby niekorzystne skutki dla konsumenta, gdyby ten nie wyraził zgody na takie utrzymanie w mocy. Ponadto w przypadku braku przepisów dyspozytywnych, które mogłyby doprowadzić do utrzymania umowy w obrocie sąd krajowy powinien podjąć, z pełnym uwzględnieniem prawa krajowego, wszelkie niezbędne środki mające na celu ochronę konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami, jakie może wywrzeć unieważnienie owej umowy. Nic nie stoi na przeszkodzie w szczególności temu, aby sąd krajowy wezwał strony do podjęcia negocjacji w celu ustalenia sposobu obliczania stopy procentowej, o ile określi on ramy tych negocjacji, a ich celem będzie ustanowienie rzeczywistej równowagi między prawami i obowiązkami stron umowy, z uwzględnieniem w szczególności leżącego u podstaw dyrektywy 93/13 celu ochrony konsumenta (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 25 listopada 2020 r., C-269/19). Powyższe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej osłabiają deklaratoryjny charakter orzeczenia ustalającego nieważność spornej umowy, albowiem zakładają elementy wyrażenia woli konsumenta w procesie sądowym oraz czynną rolę sądu w zakresie oceny i ochrony praw konsumenta. Z tych też względów potwierdzenie wyrokiem deklaratoryjnym przez sąd ma dodatkowy walor, albowiem wskazuje na określoną wolę konsumenta.

O kosztach procesu Sąd postanowił na podstawie art. 100 k.p.c. Strona powodowa uległa jedynie, co do części swojego roszczenia, w związku z tym, Sąd uznał za zasadne kosztami procesu w całości obciążyć stronę pozwaną. Sąd, zgodnie z art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c., pozostawił dokonanie szczegółowych wyliczeń referendarzowi sądowemu.

 Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji.

Zarządzenie:

odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron