Sygn. akt II C 2204/20
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 20 lipca 2020 roku [OSOBA] wystąpił przeciwko Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu wykonującemu w Polsce działalność gospodarczą w ramach oddziału Raiffeisen Bank Interational AG S.A. Oddział w Polsce o zasądzenie kwoty 29 021,76 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 czerwca 2020 roku do dnia zapłaty. Nadto wniesiono o zasądzenie na rzecz powoda [OSOBA], w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu powód [OSOBA], że domaga się zasądzenia objętej pozwem kwoty tytułem nadpłaconych rat kredytowych przez powoda w okresie od 15 kwietnia 2008 roku do 13 grudnia 2019 roku, na podstawie zawartych w umowie o kredyt hipoteczny z dnia 28 marca 2008 roku oraz regulaminie kredytu hipotecznego udzielonego przez Polbank EFG, abuzywnych postanowień w zakresie waloryzacji i wysokości zadłużenia powoda [OSOBA] spłaty kredytu. Podstawę do twierdzenia o abuzywności w/w postanowień stanowi okoliczność dowolnego ustalania kursu kupna oraz sprzedaży waluty CHF w Tabeli kursów walut obcych obowiązującej w banku. Ponadto wskazano, że abuzywność kwestionowanych postanowień może ewentualnie prowadzić do nieważności umowy (pozew k. 3-31).
W odpowiedzi na pozew pozwany [OSOBA] o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych wskazując, że konstrukcja indeksacji kredytu jest zgodna z prawem, badanie abuzywności postanowień umownych następuje w indywidualnym układzie faktycznym, postanowienia umowne określające mechanizm indeksacji zostały indywidualnie uzgodnione, zaś kursy walut stosowane przez bank nie mogły być ustalane dowolnie. Ponadto pozwany [OSOBA], że w przypadku stwierdzenia nadpłaty powód [OSOBA]. Podniesiony został także zarzut przedawnienia (odpowiedź na pozew k. 83-108).
Pismem z dnia 5 czerwca 2023 roku powód [OSOBA], że znane są mu skutki stwierdzenia nieważności umowy. (oświadczenie – k. 394)
Na rozprawie w dniu 15 listopada 2021 pełnomocnik pozwanego złożył natomiast zarzut zatrzymania. (protokół k. 287-288)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 20 lutego 2008 roku [OSOBA] złożył w EFG Eurobank Ergasias S.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce (obecnie Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu) wniosek o kredyt hipoteczny. Wnioskowaną kwotą kredytu było 112 500 zł. Wnioskowaną walutą kredytu – CHF. Całość kredytu miała zostać przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Zgodnie z wnioskiem kredytowym okres kredytowania miał wynosić 480 miesięcy. Kredyt miał zostać wypłacony jednorazowo. Składając wniosek kredytobiorca oświadczył, że w związku z ubieganiem się o kredyt hipoteczny indeksowany kursem waluty obcej został zapoznany przez pracownika banku z kwestią ryzyka kursowego w przypadku kredytu udzielonego do waluty obcej oraz że będąc w pełni świadomym ryzyka kursowego, rezygnuje z możliwości zaciągnięcia kredytu w złotych i dokonuje wyboru zaciągnięcia kredytu indeksowanego do waluty obcej; znane mu są postanowienia regulaminu kredytu hipotecznego udzielanego przez Polbank EFG w odniesieniu do kredytów indeksowanych do waluty obcej; został poinformowany, że aktualna wysokość kursów waluty obcej dostępna jest w placówkach banku; a ponadto, ze jest świadomy, że ponosi ryzyko kursowe związane z wahaniem kursów waluty, do której jest indeksowany kredyt; ryzyko kursowe ma wpływ na wysokość zobowiązania względem banku, wynikającego z umowy o kredyt oraz na wysokość rat kredytu; kredyt zostanie wypłacony w złotych na zasadach opisanych w regulaminie; saldo zadłużenia kredytu wyrażone jest w walucie obcej, raty kredytu wyrażone są w walucie obcej i podlegają spłacie w złotych na zasadach opisanych w w/w regulaminie.
(dowód: oświadczenie k. 131, wniosek k. 127-129)
Pracownik poprzednika prawnego pozwanego poinformował powoda, że jego zdolność kredytowa pozwala jedynie na zaciągnięcie kredytu indeksowanego do CHF. Przedstawiciel zapewniał, że frank szwajcarski, jest walutą stabilną. Powodowi nie tłumaczono roli franka szwajcarskiego w tym kredycie. Powód [OSOBA] o sposobie ustalania kursu CHF stosowanego przez bank. Nie wyjaśniono ryzyka kursowego ani mechanizmów przeliczeniowych, które miały być zawarte w umowie kredytowej. Nie został też z nim omówiony sposób tworzenia tabel kursowych banku. Przedstawiciel poprzednika prawnego pozwanego nie przedstawił powodowi żadnych symulacji spłaty kredytu obrazujących wpływ wzrostu kursu CHF na wysokość raty kredytu i saldo zadłużenia w PLN. Postanowienia umowy kredytowej nie były indywidualnie negocjowane z powodem.
(dowód: zeznania powoda – k. 287-288)
W dniu 1 kwietnia 2008 roku [OSOBA] zawarł w charakterze konsumenta z EFG Eurobank Ergasias S.A. spółka akcyjna Oddział w Polsce z siedzibą w Warszawie (obecnie Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu) sporządzoną w dniu 28 marca 2008 roku umowę o kredyt hipoteczny nr 200803HL003444401976. W/w bank zobowiązał się oddać do dyspozycji powoda [OSOBA] 112 500 zł przeznaczoną na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym oraz pokrycie kosztów dodatkowych związanych z udzieleniem kredytu. Kredyt został udzielony na 480 miesięcy. Strony umówiły się, że kredyt będzie indeksowany do waluty obcej - franka szwajcarskiego (CHF) (§2 ust. 1 zd. 2). Zgodnie z § 3 ust. 1-3 umowy kredyt miał być oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która na dzień sporządzenia umowy wynosiła 4,21667% w stosunku rocznym, z zastrzeżeniem postanowień regulaminu w zakresie ustalania wysokości oprocentowania. Zmienna stopa procentowa ustalana miała być jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) oraz stałej marży banku w wysokości 1,35 punktów procentowych. Oprocentowanie kredytu miało ulegać zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF), a szczegółowe zasady naliczania odsetek, ustalania wysokości oprocentowania oraz zasady zmiany oprocentowania znajdowały się w regulaminie.
(dowód: umowa k. 135-137)
Spłata kredytu miała następować w 480 miesięcznych ratach równych, obejmujących część kapitałową oraz część odsetkową, przy czym w okresie karencji kapitału, tj. do końca okresu rozliczeniowego, w którym nastąpiła wypłata ostatniej transzy kredytu, płatne były wyłącznie raty odsetkowe. Data płatności pierwszej raty kredytu uzależniona była od daty wypłaty kredytu lub pierwszej jego transzy. Dzień miesiąca, w którym następuje uruchomienie kredytu, wyznacza dni wymagalności raty spłaty kredytu w kolejnych miesiącach (§ 6 umowy, § 10 i 12 regulaminu).
W przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następowała w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu (§ 7 ust. 4 regulaminu). Raty spłaty kredytu pobierane były z rachunku bankowego kredytobiorcy prowadzonego w złotych wskazanego w umowie (§ 9 ust. 1). Raty spłaty kredytu wyrażone były w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane były z rachunku bankowego, według kursu sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą w banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu (§ 9 ust. 2).
(dowód: umowa k. 135-137, regulamin k. 138-142)
W roku 2008 powyższy bank miał w ofercie również kredyty hipoteczne w walucie polskiej. Najczęściej udzielanymi kredytami hipotecznymi były kredyty indeksowane do franka szwajcarskiego. Negocjacji podlegały kwestie związane marżą banku i opłatami. Część klientów wynegocjowała bardziej korzystny kurs uruchomienia kredytu. Kurs spłaty kredytu nie podlegał negocjacjom.
(dowód: zeznania świadka [OSOBA] k. 352-356v)
Kredyt został wypłacony w całości w dniu 15 kwietnia 2008 roku.
(dowód: zaświadczenie k. 50-54v)
W okresie od 15 kwietnia 2008 roku do 13 grudnia 2019 roku powód [OSOBA] pozwanego, z tytułu powyższej umowy, raty w łącznej wysokości 72 809,29 zł.
(dowód: opinia biegłego k. 311-341)
Pismem z dnia 29 czerwca 2020 roku powód [OSOBA] w pozwanym [OSOBA] powyższej umowy, wzywając do zapłaty kwoty 73 703,29 zł w terminie 14 dni. W uzasadnieniu wskazano na nienależność świadczenia. Ponadto wskazano, że w przypadku uznania umowy za ważną, powodowi przysługuje roszczenie w kwocie 29 021,76 zł z tytułu nadpłaty w ratach kredytu.
(dowód: pismo powoda k. 47-48, pismo pozwanego k. 49-49v)
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowody z wymienionych wyżej dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana przez strony, zaś Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.
Sąd oparł się również o zeznania świadka [OSOBA] oraz o przesłuchanie powoda, uznając je za spójne i logiczne.
Złożoną przez biegłego sądowego opinię Sąd uznał za rzetelną i wyczerpującą.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 224 §3 k.p.c., jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozpoznania sprawy, a wyznaczanie kolejnych posiedzeń jest zbędne, sąd może zamknąć rozprawę na posiedzeniu niejawnym. Strony należy uprzedzić o możliwości zamknięcia rozprawy i umożliwić im zabranie głosu w piśmie procesowym, w terminie nie krótszym niż 7 dni. Sąd zamyka rozprawę w terminie miesiąca od dnia, w którym upłynął termin do zabrania głosu przez strony. Postanowienie może być wydane jedynie przez sędziów, przed którymi odbyło się ostatnie posiedzenie jawne poprzedzające bezpośrednio zamknięcie rozprawy.
Wyznaczanie kolejnych posiedzeń w niniejszej sprawy było zbędne, zaś wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym przyczyni się do sprawniejszego rozpoznania sprawy.
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Powód [OSOBA] postanowień umowy i regulaminu dotyczących zasad ustalania przez bank jednostronnie kursu kupna i sprzedaży CHF w tabeli banku oraz samej klauzuli indeksacyjnej. Podniesiono zarzut jednostronnego uprawnienia banku do ustalania kursów kupna i sprzedaży CHF. Abuzywność powyższych postanowień może, w ocenie powoda, prowadzić do nieważności umowy.
Jak stanowi art. 3851 i art. 3852 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 3851 § 1 k.c.). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 3851 § 3 k.c.). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 3851 § 4 k.c.). Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny (art. 3852 k.c.).
W niniejszej sprawie powód [OSOBA] w § 2 ust. 1 zdanie 2 umowy kredytu hipotecznego zawartej w dniu 1 kwietnia 2008 roku, stanowiące, że „Kredyt jest indeksowany do waluty obcej (CHF)” (klauzula indeksacyjna), w § 7 ust. 4 regulaminu kredytu hipotecznego udzielanego przez Polbank EFG, stanowiącego integralną część tej pierwszej umowy (dalej zwanego regulaminem), w myśl którego „W przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z tabelą kursów walut obcych obowiązującą w banku w momencie wypłaty środków z kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, stosuje się kurs nie niższy niż kurs kupna zgodnie z tabelą obowiązującą w momencie wypłaty poszczególnych transz. Saldo zadłużenia z tytułu kredytu wyrażone jest w walucie obcej i obliczane jest według kursu stosowanego przy uruchomieniu kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, saldo zadłużenia z tytułu kredytu obliczane jest według kursów stosowanych przy wypłacie poszczególnych transz ….” oraz w § 9 ust. 2, zgodnie z którym raty kredytu indeksowanego do waluty obcej wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego kredytobiorcy według kursu sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą w banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu (klauzule przeliczeniowe). Zgodnie z § 2 pkt 12 Regulaminu tabela oznacza tabelę kursów walut obcych obowiązującą w banku. W ocenie powoda [OSOBA] niedozwolonymi postanowienia umownymi w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., które nie wiążą powoda.
W myśl art. 221 k.c. kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Status konsumenta wynika więc z okoliczności o charakterze negatywnym, jaką jest nieprowadzenie przez konkretną osobę fizyczną działalności gospodarczej albo brak związku czynności prawnej dokonywanej przez tę osobę z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą bądź zawodową. Okoliczność negatywna to taka, która polega na braku zaistnienia jakiegoś faktu. Z dokumentacji dotyczącej kredytu mieszkaniowego udzielonego przez poprzednika prawnego pozwanego powodowi, jaka została złożona do akt niniejszej sprawy, nie wynika, aby powód w chwili zawierania umowy prowadził działalność gospodarczą.
Możliwość uznania danego postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowania go z obrotu jest zależna od spełnienia następujących przesłanek: postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, a więc nie podlegało negocjacjom, ukształtowane w ten sposób prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta. Dodatkowo postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przyjętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 3851 § 3 k.c.). W myśl art. 3851 § 4 k.c., ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż powód [OSOBA] poprzednika prawnego pozwanego banku kwotę 112 500 zł z przeznaczeniem na zakup lokalu mieszkalnego oraz zobowiązał się do zwrotu tej kwoty w ciągu [DZIAŁKA] miesięcy wraz z odsetkami według zmiennej stopy procentowej.
Zakwestionowane przez powoda [OSOBA] § 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 regulaminu nie dotyczą tych postanowień umowy, w których określone zostały główne świadczenia stron w rozumieniu art. 3851 § 1 zdanie drugie k.c. Postanowienia powyższe nie odnoszą się bezpośrednio do samych elementów przedmiotowo istotnych umowy kredytu tj. do oddania i zwrotu podstawowej sumy kredytowej, a kształtują jedynie dodatkowy, zawarty we wzorcu umownym, mechanizm wypłaty i spłaty kredytu, tj. sposób określania rynkowej wartości kredytu w złotych w relacji do walut obcych.
Z kolei postanowienie dotyczące samej indeksacji kredytu uznać należy za przedmiotowo istotny element treści umowy kredytu, określający podstawowe świadczenia umowy kredytu indeksowanego do CHF i charakteryzujący tę umowę (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 11 grudnia 2019 roku w sprawie V CSK 382/18 i w wyroku z 04 kwietnia 2019 roku w sprawie III CSK 159/15 oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 14 marca 2019 roku w sprawie [OSOBA]118/17 i w wyroku z 12 lutego 2014 roku w sprawie [OSOBA]26/13). W ocenie sądu badanie powyższej klauzuli indeksacyjnej pod kątem abuzywności było możliwe w niniejszej sprawie, gdyż nie została ona sformułowana w sposób jednoznaczny.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-26/13 wskazano, że ocena tego, czy warunek umowny został wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności informacje udzielone konsumentowi przy zawarciu umowy oraz nie powinna ograniczać się do aspektów ściśle formalnych i językowych, a uwzględniać również konsekwencje ekonomiczne zastosowania warunku i jego ewentualny stosunek do pozostałych warunków umownych.
Z kolei w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 września 2018 roku w sprawie C-51/17 warunki umowy powinny być wyrażone prostym i zrozumiałym językiem, co zobowiązuje instytucje finansowe do dostarczenia kredytobiorcom informacji wystarczających do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji. Warunek dotyczący ryzyka kursowego musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości spadku wartości waluty krajowej względem waluty obcej, w której kredyt był denominowany, ale również oszacować – potencjalnie istotne – konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. W wyroku w sprawie C-609/19, wydanym w dniu 10 czerwca 2021 roku, TSUE potwierdził wyrażane już we wcześniejszych wyrokach stanowisko, że wymogu przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do zrozumiałości tych warunków pod względem formalnym i gramatycznym. Ponieważ ustanowiony przez dyrektywę 93/13 system ochrony opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, między innymi ze względu na stopień poinformowania, ów wymóg wyrażania warunków umownych prostym i zrozumiałym językiem, a więc wymóg przejrzystości ustanowiony w tej dyrektywie, musi podlegać wykładni rozszerzającej (wyrok TSUE z dnia 03 marca 2020 roku w sprawie C125/18).
Z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wynika, aby bank przed zawarciem przedmiotowej umowy, przedstawił powodowi w rzetelny sposób informację o przyjmowanym na siebie przez powoda [OSOBA] jego skali. Powodowi nie został wyjaśniony mechanizm i pojęcie indeksacji, zaś definicja kredytu indeksowanego zawarta w regulaminie jest krótka, lakoniczna. Pozwany [OSOBA], aby konsumenta poinformowano, że ryzyko walutowe jakie na siebie przyjmuje ma charakter praktycznie nieograniczony. Nie przedstawiono powodowi wahań kursu CHF z ostatnich lat przed zawarciem umowy, jak również nie poinformowano go, że może wystąpić znaczne wahania kursu waluty CHF, do której kredyt indeksowano, co może mieć znaczący wpływ nie tylko na wysokość raty kredytowej, ale również wysokość salda jego zadłużenia. Nie przedstawiono powodowi symulacji spłaty rat kredytu, jak również przedstawiających wysokość salda zadłużenia, przy założeniu znacznego wzrostu kursu CHF, co ukazywałoby powodowi skalę możliwych ekonomicznych konsekwencji zawieranej umowy, w szczególności że kwota w złotych kredytu pozostałego do spłaty może rosnąć zamiast maleć w razie wzrostu kursu franka szwajcarskiego.
Samo odebranie od powoda [OSOBA] o tym, że jest świadomy ryzyka kursowego, nie spełnia wymogu udzielenia powodowi jako konsumentowi rzetelnej, jasnej i konkretnej informacji w powyższym zakresie. Nie można uznać, że powód w oparciu o przedstawione mu informacje mógł zakładać, że istnieje realne ryzyko gwałtownego i radykalnego wzrostu kursu CHF wobec waluty PLN oraz jaki będzie miało to wpływ na zawartą przez niego umowę kredytu.
Powyższe argumenty uzasadniają również uznanie, iż postanowienia dotyczące klauzuli indeksacyjnej zawarte w umowie były postanowieniami w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszającymi interesy konsumenta.
Pozwany [OSOBA], aby postanowienia dotyczące klauzuli indeksacyjnej jak również dotyczące kursów wymiany walut, odsyłające do tabel banku, przy uruchamianiu oraz przy spłacie kredytu były indywidualnie wynegocjowane z konsumentem. Przeciwnie zostały one przejęte z przygotowanego przez pozwany [OSOBA] (jego poprzednika prawnego) wzorca umowny – ściślej umowy oraz regulaminu kredytu. Wprawdzie bank (zgodnie z prawdą) twierdził, że powód [OSOBA] o zawarcie umowy kredytu indeksowanego, ale wnioskowanie o kredyt indeksowany nie oznacza, że postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione. Inicjatywa zawarcia umowy kredytu pochodziła od powoda, ale sama treść postanowień umownych została opracowana przez bank i nie była modyfikowana w drodze negocjacji. Należy odróżnić świadomość strony zawarcia w umowie określonego postanowienia, od samej możliwości negocjowania jego treści. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż postanowienie zawarte w § 2 ust. 1 zdanie 2 umowy zostało indywidualnie uzgodnione z powodem, przez co nie może być ono uznane za klauzule abuzywną.
Podobnie ocenić należy postanowienia zawarte w § 7 ustęp 4 oraz § 9 ustęp 2 regulaminu. Postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione z powodem. Regulamin ten stanowił wzorzec, który został opracowany przez pozwanego i przedstawiony powodowi. Z art. 3851 § 3 k.c. wynika domniemanie, iż zawarte we wzorcu postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem. Do obowiązków pozwanego należało zatem udowodnienie czy kwestionowane przez powoda [OSOBA] z nim indywidualnie uzgodnione, przy czym nie ma tutaj żadnego znaczenia, czy istniała potencjalna możliwość negocjowania treści postanowień zawartych w regulaminie, tylko czy kwestionowane postanowienia regulaminu rzeczywiście były przedmiotem uzgodnień pomiędzy stronami. Pozwany [OSOBA], aby postanowienia zawarte w § 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2 regulaminu zostały indywidualnie uzgodnione z powodem. Nic takiego nie wynika ani z zeznań świadka ani z zeznań powoda. Świadek w swoich zeznaniach wskazywał na możliwość negocjowania warunków umowy, co jednak dotyczyło parametrów cenowych umowy, tj. wysokości kredytu, marży, oprocentowania. Fakt, czy istniała potencjalna możliwość negocjowania warunków, nie ma zasadniczo znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne jest bowiem to, czy umowa zawarta przez powoda, a w szczególności postanowienia zawarte w regulaminie kredytu (§ 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2) były faktycznie negocjowane pomiędzy kredytobiorcą a bankiem EFG Eurobank Ergasias S.A., a nie to, czy istniała możliwość negocjacji warunków umowy. Tym samym uznać należało, iż postanowienia zawarte w § 7 ust. 4 oraz § 9 ust. 2 regulaminu nie zostały indywidualnie uzgodnione z powodem.
„Dobre obyczaje" to reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać także działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, a więc o działanie potocznie określane, jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające od przyjętych standardów postępowania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 roku, VI ACa 771/10, LEX nr 824347).
W wyroku z dnia 13 lipca 2005 roku (I CK 832/04, Pr. Bank. 2006, nr 3, s. 8) Sąd Najwyższy stwierdził, że „działanie wbrew dobrym obyczajom" w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Podobnie w wyroku z dnia 3 lutego 2006 roku (I CK 297/05, Wokanda 2006, nr 7–8, s. 18), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 3851 § 1 zdanie pierwsze k.c. jest odpowiednikiem art. 3 ust. 1 dyrektywy nr 93/13/WE, stanowiącym, że klauzulę umowną, która nie została uzgodniona indywidualnie, należy uznać za niedozwoloną, jeżeli naruszając zasadę dobrej wiary, powoduje istotną i nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków kontraktowych na niekorzyść konsumenta, przy czym rzeczą sądu jest ocena, czy nierównowaga jest „istotna", czyli „rażąca" w rozumieniu odpowiedniego przepisu prawa polskiego ([OSOBA] do art. 3851 Kodeksu cywilnego, stan prawny 2014.05.01).
W § 2 ust 1 zdaniu drugim umowy strony wskazały jedynie, iż kredyt jest indeksowany do waluty obcej. W paragrafie tym, jak również w pozostałych postanowieniach tej umowy brak jest dodatkowych postanowień, w których ustalono by stały kurs waluty szwajcarskiego w stosunku do złotego polskiego, czy też wskazano by, w jaki sposób każdorazowo następować będzie ustalanie wartości franka szwajcarskiego w odniesieniu do złotego. Postanowienia regulaminu wskazują jedynie, iż w przypadku wypłaty kredytu zastosowanie będzie miał kurs nie niższy niż kurs kupna zgodnie z tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków czy poszczególnych transz, a w przypadku spłaty kredytu kurs sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą u pozwanego na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Wynika stąd, że w dniu wypłaty kredytobiorcom kredytu wypłacana im kwota była przeliczana na franki szwajcarskie po kursie kupna z tabeli obowiązującej w dniu wypłaty, zaś suma przeliczonych w ten sposób kwot pieniężnych we frankach szwajcarskich stanowiła saldo zadłużenia powodów [OSOBA] pozwanego banku. Co natomiast oznaczała treść § 9 ust. 2 regulaminu, zostało wyjaśnione powyżej w wywodach poświęconych ważności umowy stron.
Z treści umowy i regulaminu w żaden sposób nie wynika, w jaki sposób nastąpić ma ustalenie przez pozwany [OSOBA] i sprzedaży franka szwajcarskiego. W żaden sposób nie precyzuje tego samo odwołanie się do tabeli banku, gdyż w dalszym ciągu nie wiadomo, w jaki sposób następuje ustalenie przez pozwany [OSOBA] i sprzedaży franka szwajcarskiego publikowanych w tabelach banku. Tym samym pozwany [OSOBA] kursy w sposób jednostronny, dowolnie, wedle swojej tylko woli. Umożliwiało to pozwanemu bankowi dowolne i wiążące dla kredytobiorcy ustalanie kursów kupna i sprzedaży franka szwajcarskiego, co wpływało jednocześnie na wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Przyznanie sobie takiego prawa, z jednoczesnym pozbawieniem kredytobiorcy jakiegokolwiek wpływu w tym zakresie, jak również pozbawieniem go możliwości poznania sposobu kształtowania przez bank kursu CHF, bez wątpienia narusza interesy konsumentów i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Zakwestionowane przez powoda [OSOBA] w regulaminie nie odwołują się do obiektywnych, sprawdzalnych i niezależnych od banku kryteriów, o których wiedza byłaby dostępna dla kredytobiorcy. Z jednej strony konsument nie mając żadnego wpływu na sposób ustalania kursu kupna i sprzedaży franka szwajcarskiego publikowany w tabeli, nie wie, w jaki sposób kursy te są ustalane przez bank. Z drugiej strony bank nie ma wyznaczonych kontraktowo żadnych ram i ograniczeń przy ustalaniu kursu waluty. W konsekwencji umowa przyznaje mu w tym zakresie pełną dowolność. Kwestionowane przez powoda [OSOBA] uczciwości i rzetelności, mają na celu ochronę interesu tylko jednej strony kontraktu, która może kształtować dowolnie treść zobowiązania konsumenta, w przez to przerzucić na niego całe ryzyko. Pozwany [OSOBA] przeliczenia zobowiązania konsumenta według dowolnie obranego kursu, nie wskazując żadnych kryteriów, wedle których ustalenie tego kursu miałoby następować. Należy przy tym zaznaczyć, że na kurs waluty określony tabelą banku tylko częściowo wpływają czynniki obiektywne, zawiera on bowiem również marżę ustalaną przez bank.
Niejasny i niepoddający się weryfikacji mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, pozostawiający bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, a klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z 4 kwietnia 2019 roku w sprawie III C 159/17, wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 roku w sprawie I CSK 1049/14, z dnia 24 października 2018 roku w sprawie II CSK 632/17, z dnia 13 grudnia 2018 roku w sprawie V CSK 559/17, z dnia 27 lutego 2019 roku w sprawie II CSK 19/18, z dnia 4 kwietnia 2019 roku w sprawie III CSK 159/17, z dnia 29 października 2019 roku w sprawie IV CSK 309/18).
Powyższe wcale nie oznacza, że sąd uznał, że tak właśnie było w trakcie wykonywania umowy kredytu z dnia 1 kwietnia 2008 roku, że pozwany [OSOBA] franka podane w tabeli na przestrzeni obowiązywania powyższej umowy w oderwaniu od jakichkolwiek obiektywnych, ekonomicznych kryteriów, jednakże w niniejszej sprawie kluczowe jest to, że gdyby pozwany [OSOBA], w postanowieniach umowy i regulaminu nie było ku temu żadnych przeszkód. Bez znaczenia jest też, jak kształtował się kurs franka szwajcarskiego w trakcie wykonywania powyższej umowy, i czy istotnie odbiegał on od kursów funkcjonujących na rynku, czy też średniego kursu NBP, który w istocie nie ma charakteru kreacyjnego, a pochodny między innymi od danych przedstawianych przez pozwanego. Liczy się bowiem sposób umownego ukształtowania praw i obowiązków konsumenta, a nie sposób wykonywania danej umowy (uchwała [OSOBA] Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt III CZP 29/17, OSNC 2019 nr 1, poz. 2, str. 9). Dlatego właśnie za chybione musiały zostać uznane wszystkie te zarzuty zgłoszone przez pozwany [OSOBA], które były oparte na twierdzeniach, że przez cały okres spłacania kredytu udzielonego powodowi kursy sprzedaży publikowane przez poprzedników prawnych pozwanego banku, a następnie przez pozwany [OSOBA] w tabelach, o których mowa w treści § 2 pkt 12 regulaminu, były kursami rynkowymi, których wysokość zależała od obiektywnych czynników o charakterze ekonomicznym. Raz jeszcze należy podkreślić, że istotne w niniejsze sprawie jest nie to, jak strony realizowały umowę kredytu hipotecznego zawartą w dniu 1 kwietnia 2008 roku w zakresie indeksacji kredytu, lecz to, co jest zawarte w postanowieniach tej umowy dotyczących waloryzacji rat kapitałowych.
Reasumując powyższe wywody sąd uznał, że postanowienia § 2 ust. 1 zdanie drugie umowy oraz § 7 ust. 4 i § 9 ust. 2 regulaminu kredytów hipotecznych są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. Ustalona przez sąd bezskuteczność klauzuli indeksacyjnej prowadzi do niemożności wykonywania umowy, pozbawionej postanowienia dotyczącego głównego jej przedmiotu.
TSUE w wyroku C-260/18 rozważył szczegółowo konsekwencje usunięcia z umowy postanowień określających mechanizm indeksacji. Potwierdzając stanowisko polskiego sądu odsyłającego, Trybunał Sprawiedliwości wskazał w w/w wyroku, że po usunięciu uznanego za abuzywne odesłania do kursów kupna i sprzedaży z tabeli kursowej banku niemożliwe jest określenie kursu wymiany, a tym samym wykonanie przedmiotowej umowy, a zatem że skuteczne zakwestionowanie kursów wymiany walut jest równoznaczne z usunięciem postanowień o indeksacji w całości (pkt 24 i 36). Tym samym w świetle przepisów prawa krajowego utrzymanie umowy bez zawartych w niej warunków nie jest możliwe, co musi prowadzi do jej nieważności, czemu nie sprzeciwia się art. 6 Dyrektywy (pkt. 43). Dzieje się tak w szczególności, gdy – jak w sprawie niniejszej – usunięcie postanowień dotyczących kursów oznacza pośrednie usunięcie z umowy ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z tego rodzaju umową (o kredyt denominowany do waluty obcej). Skoro warunek ryzyka kursowego jest traktowany jako określający główny przedmiot umowy kredytu (pkt 44), to bez niego utrzymanie obowiązywania umowy nie jest możliwe, gdyż powoduje to zmianę charakteru umowy.
Natomiast zgodnie z wyrokiem TSUE z dnia 18 listopada 2021 roku w sprawie C-212/20 w przypadku stwierdzenia przez sąd krajowy nieważności nieuczciwego warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w taki sposób, iż niezgodny z tym artykułem jest przepis prawa krajowego dający sądowi krajowemu możliwość uzupełnienia tej umowy poprzez zmianę treści owego warunku. Gdyby bowiem sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w takich umowach, to takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniałoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez sam brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal mogliby oni dostrzegać korzyść w stosowaniu rzeczonych warunków, wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców. TSUE w wyroku tym wskazał, że jedynie w wypadku, gdyby stwierdzenie nieważności nieuczciwego warunku zobowiązywało sąd do unieważnienia umowy w całości, narażając tym samym konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje, w związku z czym unieważnienie to skutkowałoby niejako ukaraniem konsumenta, sąd krajowy mógłby zastąpić ten warunek przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym. Ponadto TSUE dodał, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 stoi na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane przez skutki wynikające również z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, w przypadku gdy strony umowy wyrażą na to zgodę.
W wyroku TSUE z dnia 14 czerwca 2012 roku w sprawie C-618/10 stwierdzono, że: „z brzmienia ust. 1 art. 6 dyrektywy 93/13 wynika, że sądy krajowe są zobowiązane wyłącznie do zaniechania stosowania nieuczciwego warunku umownego, aby nie wywierał on obligatoryjnych skutków wobec konsumenta, przy czym nie są one uprawnione do zmiany jego treści. Umowa powinna bowiem w zasadzie nadal obowiązywać, bez jakiejkolwiek zmiany innej niż wynikająca z uchylenia nieuczciwych warunków, o ile takie dalsze obowiązywanie umowy jest prawnie możliwe zgodnie z zasadami prawa wewnętrznego. Dyrektywa 93/13 zobowiązuje państwa członkowskie, jak wynika z jej art. 7 ust. 1 w związku z jej motywem 24, do zapewnienia stosownych i skutecznych środków „mających na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców i dostawców z konsumentami”. W tym kontekście należy zatem stwierdzić, że gdyby sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w takich umowach, takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 dyrektywy 93/13. Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy, tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców”.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż niedopuszczalne jest uzupełnienie abuzywnych postanowień umowy przez sąd poprzez zmianę treści tych postanowień, gdyż mogłoby to zagrażać realizacji długoterminowych celów stawianych przez Dyrektywę 93/13 (wyrok TSUE C-19/20 pkt 67 i 68). Jeśli umowa po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków nie może obowiązywać, sąd może – jedynie w celu uniknięcia penalizujących konsumenta konsekwencji – uzupełnić umowę przepisami dyspozytywnymi (wyrok C-26/13 Kasler pkt 82-85). Niezależnie od wątpliwości co do możliwości zastąpienia kursu banku kursem średnim NBP, należy zauważyć, że tego rodzaju zabieg nie usunąłby znaczącej nierównowagi między stronami, jaka powstała ze szkodą dla konsumenta na skutek włączenia do umowy klauzuli indeksacyjnej. W dalszym ciągu bowiem konsumenta obciążałoby ryzyko kursowe, na które konsument świadomie nie wyraził zgody.
Po wyeliminowaniu z umowy klauzuli indeksacyjnej uznanej za abuzywną, nie jest możliwe uzupełnienie powstałych na skutek tego w umowie luk, a umowa nie może nadal obowiązywać, gdyż zakwestionowana klauzula indeksacyjna stanowi element określający główne świadczenie stron umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej. Usunięcie postanowienia określającego główne świadczenia stron spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.
Klauzula indeksacyjna wprowadzała do umowy stawkę referencyjną LIBOR, ściśle powiązaną z walutą CHF. W zamian za przyjęcie ryzyka kursowego, kredytobiorcy otrzymywali niższe oprocentowanie. Wyeliminowanie w takiej sytuacji ryzyka kursowego, które uzasadnia powiązanie stawki oprocentowania ze stawką LIBOR, oznacza tak znaczne przekształcenie umowy, że należałoby ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu o inny wariant umowy kredytu (por. powołany wyżej wyrok SN z dnia 22 stycznia 2015 roku, I CSK 1049/14).
Reasumując stwierdzenie abuzywności postanowień umowy określających mechanizm indeksacji prowadzi do upadku całej umowy.
Wobec stwierdzenia abuzywności powyższych postanowień i wynikającej z niej nieważności umowy, nie było możliwe utrzymanie umowy z jednoczesnym wyeliminowaniem postanowień indeksacyjnych.
Wobec ustalenia, że przedmiotowa umowa jest nieważne strony powinny zwrócić sobie – zgodnie z teorią dwóch kondykcji – kwoty świadczone na podstawie tej umowy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku, w sprawie III CZP 11/20 oraz uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 07 maja 2021 roku w sprawie III CZP 6/21). Przypomnieć należy jedynie, że teoria dwóch kondykcji polega na tym, że każda ze stron ma własne roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia: bank o zwrot kwoty wypłaconego nominalnie kredytu, a kredytobiorca o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku.
Podstawę prawną żądania zapłaty powoda [OSOBA]. 405 k.c. i art. 410 § 1 i § 2 k.c. Zgodnie z art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Stosownie do art. 410 § 1 k.c. przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Przepis art. 410 § 2 k.c. stanowi zaś, że świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zgłoszony na rozprawie w dniu 15 listopada 2021 roku zarzut zatrzymania.
Zgodnie z treścią art. 496 k.c., jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot. Przepis art. 497 k.c. stanowi natomiast, że przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.
Umowa kredytu nie jest umową wzajemną. Jest to umowa dwustronnie zobowiązująca i odpłatna. Umowa kredytu nie spełnia kryteriów wyrażonych w art. 487 par. 2 k.c. Istotą umowy wzajemnej jest bowiem to że strony spełniają różne świadczenia o ekwiwalentnej wartości. Przedmiotem umowy wzajemnej nie mogą być świadczenia identyczne. Tymczasem w przypadku umowy kredytu świadczenia obu stron tej umowy mają charakter jednorodzajowy – pieniężny. Do umowy kredytu nie mogą mieć również zastosowania przepisy kodeksu cywilnego określające wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych, tj. art. 488 k.c., 490 k.c., 493-495 k.c. W przypadku umowy kredytu nie znajduje zastosowania art. 496 k.c., gdyż stronom umowy kredytu, w przypadku stwierdzenia jej nieważności przysługuje dalej idących środek prawny, tj. potrącenie wzajemnych wierzytelności (szerzej w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2021 roku, w sprawie I ACa 155/21).
Niezasadny był zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego.
Zgodnie z art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Choć powyższe świadczenie pieniężne, było spełniane w periodycznych odstępach czasu, brak jest uzasadnienia dla poglądu, że roszczenie przysługujące powodowi z tegoż tytułu jest roszczeniem o świadczenie okresowe. Przeciwnie, z tytułu spełnienia świadczenia nienależnego na rzecz pozwanego powodowi przysługuje roszczenie o jednorazowy zwrot zapłaconej kwoty.
Odwołać należy się do przyjętego orzecznictwa SN, w którym wskazano, powołując się na orzecznictwo TSUE, że bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych konsumenta nie może się rozpocząć zanim dowiedział się on lub, rozsądnie rzecz ujmując, powinien dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowienia. Należy bowiem uznać, że dopiero wówczas mógł wezwać przedsiębiorcę do zwrotu świadczenia, tj. podjąć czynność, o której mowa w art. 120 § 1 k.c. (por. uchwała SN 7 z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21, Lex 3170921). Mając na uwadze, jak poglądy dotyczące oceny umów o kredyt waloryzowany się zmieniały i ewoluowały, najwcześniejszym momentem, od którego w ogóle możemy rozważać wiedzę konsumenta o abuzywności klauzul waloryzacyjnej – klauzuli ryzyka, jest moment, w którym klauzula ta została wyodrębniona przez orzecznictwo na gruncie umów waloryzowanych kursem CHF i której wadliwość przez orzecznictwo została powiązana z nieważnością umowy. Zdaniem Sądu momentem tym będzie orzeczenie TSUE z dnia 20 września 2017 roku w sprawie C-186/16 Andriciuc i in. przeciwko [OSOBA]ânească. To w tej sprawie po raz pierwszy rozważano skutki obciążenia konsumenta w całości ryzykiem kursowym wynikającym z wprowadzonej klauzuli waloryzacyjnej. Zdaniem Sądu skoro orzecznictwo TSUE, sądów powszechnych, Sądu Najwyższego potrzebowało czasu, aby w swych rozważaniach zidentyfikować i ocenić właściwie zawarte w umowach kredytu waloryzowanych kursem CHF klauzule umowne, to tym bardziej potrzebował tego konsument. Pozwany [OSOBA], aby u powoda [OSOBA] postanowień zawartych w umowie występowała wcześniej niż przed zawezwaniem pozwanego do próby ugodowej, z powołaniem się na nieważność umowy, co nastąpiło wnioskiem z dnia 23 marca 2018 roku. Od tego dnia, do dnia wniesienia pozwu, nie upłynął 6-letni termin przedawnienia. W tym stanie rzeczy zarzut przedawnienia nie mógł zostać uwzględniony.
W okresie od 15 kwietnia 2008 roku do 13 grudnia 2019 roku powód [OSOBA] pozwanego, z tytułu powyższej umowy, raty w łącznej wysokości 72 809,29 zł. Powództwo o zapłatę kwoty 29 021,76 zł zasługiwało zatem na uwzględnienie.
Okres od którego zasądzone zostały odsetki od zasądzonej kwoty wynika z uregulowań art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Roszczenie przysługujące powodowi należało do kategorii roszczeń bezterminowych. Zgodnie z treścią art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W niniejszej sprawie powód [OSOBA] próby ugodowej w sprawie o zapłatę z tytułu niedozwolonych postanowień umowy kredytu łączącej strony oraz nieważności umowy kredytu. Na posiedzeniu w dniu 17 maja 2018 r. nie doszło do zawarcia ugody. Termin początkowego naliczania odsetek z tytułu opóźnienia pozwanego wskazany w pozwie nie budził zatem żadnych wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe na podstawie wyżej powołanych przepisów w tym art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. orzeczono jak w pkt 1sentencji.
O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji, na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia [OSOBA] z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Strona pozwana została zobowiązana do zwrotu poniesionych przez powoda [OSOBA] w postaci: opłaty od pozwu w kwocie 1.000 zł, części wynagrodzenia biegłego w kwocie 1500 zł, wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3 600,00 zł oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.
W punkcie 3 wyroku sąd obciążył pozwanego jako przegrywającego postępowanie obowiązkiem zwrotu poniesionych tymczasowo ze [OSOBA] wydatków na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 735,87 zł (postanowienie, k. 345) na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dn. 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Z tych wszystkich względów, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji.
Zarządzenie:
- Odpis uzasadnienia doręczyć pełnomocnikom stron bez pouczenia.
- Kal. 14 dni.