Wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie ustalił nieważność umowy kredytu zawartej z Fortis Bank Polska S.A. (obecnie BNP Paribas) oraz zasądził na rzecz kredytobiorców ponad 44.767 CHF i 7.768 zł

To kolejny ważny wyrok Fortis / wyrok BNP Paribas, który potwierdza możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń przez osoby posiadające kredyt we frankach Fortis.

Kredyt we frankach Fortis – stan sprawy

Sprawa dotyczyła umowy kredytu budowlano-hipotecznego zawartej w 2008 r.:

• kredyt został określony w CHF,
• środki wypłacono faktycznie w złotówkach,
• spłata następowała początkowo w PLN, a później częściowo w CHF,
• mechanizm przeliczeń oparty był na kursach ustalanych przez bank.

Sąd podkreślił, że taki model jest typowy dla produktów określanych jako kredyt frankowy Fortis, mimo formalnego oznaczenia jako kredyt walutowy.

Kredyt Fortis jako kredyt denominowany – kluczowe ustalenie sądu

Jednym z najważniejszych elementów wyroku było ustalenie, że:

• kredyt nie był klasycznym kredytem walutowym,
• lecz kredytem denominowanym do CHF.

Oznacza to, że:

• kwota była wyrażona w CHF,
• ale faktycznie wypłata i ekonomiczny ciężar kredytu były związane z PLN.

Sąd wyraźnie wskazał, że:

• frank szwajcarski pełnił funkcję miernika wartości,
• a nie realnej waluty świadczenia.

Kredyt we frankach – brak określenia rzeczywistej kwoty wypłaty

Szczególnie istotne było ustalenie, że:

• kredytobiorcy w momencie podpisania umowy nie wiedzieli, ile dokładnie złotówek otrzymają,
• kwota wypłaty zależała od kursu ustalanego przez bank w dniu uruchomienia,
• umowa nie zawierała żadnych obiektywnych zasad ustalania tego kursu.

W efekcie:

• wysokość świadczenia banku była nieoznaczona,
• zależała od jednostronnej decyzji banku.

Dowolność banku – fundament nieważności

Sąd bardzo wyraźnie podkreślił, że:

• bank miał pełną swobodę w ustalaniu kursów walut,
• kursy mogły zmieniać się nawet kilka razy dziennie,
• klient nie miał żadnego wpływu ani możliwości kontroli.

To oznaczało, że:

• bank mógł jednostronnie kształtować wysokość zadłużenia,
• a także wysokość rat kredytu.

Takie ukształtowanie umowy zostało uznane za:

• sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego,
• rażąco naruszające interesy konsumenta.

Kredyt frankowy Fortis – brak informacji o ryzyku

Sąd ustalił również, że:

• kredyt był przedstawiany jako bezpieczny i korzystny,
• podkreślano stabilność CHF,
• nie przedstawiono symulacji wzrostu kursu,
• nie wyjaśniono rzeczywistej skali ryzyka.

W szczególności:

• kredytobiorcy nie wiedzieli, jak bardzo może wzrosnąć ich zadłużenie,
• nie byli świadomi, że ryzyko jest w praktyce nieograniczone.

Abuzywność klauzul – mechanizm przeliczeń

Sąd uznał, że:

• klauzule przeliczeniowe były niejednoznaczne,
• nie były indywidualnie uzgodnione,
• pozwalały bankowi osiągać dodatkowe korzyści kosztem klienta.

Mechanizm oparty na:

• kursie kupna przy wypłacie,
• kursie sprzedaży przy spłacie,

prowadził do:

• systemowego zwiększania zadłużenia kredytobiorcy.

Unieważnienie kredytu Fortis

W konsekwencji sąd uznał, że:

• eliminacja klauzul abuzywnych uniemożliwia dalsze wykonywanie umowy,
• umowa nie może istnieć bez tych mechanizmów,
• dlatego należy ją uznać za nieważną w całości.

To klasyczny przykład, w którym unieważnienie kredytu frankowego jest jedynym możliwym rozwiązaniem.

Wyrok BNP Paribas – skutki finansowe

W wyniku wyroku:

• umowa została uznana za nieważną,
• kredytobiorcy odzyskali ponad 44.767 CHF,
• dodatkowo ponad 7.768 zł,
• zasądzono także koszty procesu.

Podstawą rozliczenia było:

• świadczenie nienależne (art. 410 k.c.),
• teoria dwóch kondykcji.

Znaczenie wyroku dla kredytów Fortis

Wyrok ma szczególne znaczenie dla osób posiadających:

• kredyt we frankach Fortis,
• kredyt Fortis przejęty przez BNP Paribas,
• kredyt frankowy Fortis z lat 2005–2008.

Potwierdza on, że:

• nawet kredyty określane jako walutowe mogą być nieważne,
• kluczowe znaczenie ma sposób ustalania kursów,
• brak przejrzystości i dowolność banku prowadzą do unieważnienia kredytu.

Kancelaria Themi – kredyt Fortis i unieważnienie kredytu

Sprawy dotyczące takich produktów jak kredyt Fortis czy kredyt we frankach BNP Paribas należą do najbardziej wymagających.

Kancelaria Themi prowadzi analizy i sprawy obejmujące:

• kredyty frankowe Fortis,
• kredyty BNP Paribas (po Fortis i BGŻ),
• unieważnienie kredytu i dochodzenie roszczeń.

W praktyce analiza obejmuje:

• mechanizm przeliczeń,
• sposób ustalania kursów,
• zakres informacji przekazanych klientowi,
• możliwość stwierdzenia nieważności umowy.

Powyższy wyrok Fortis potwierdza, że unieważnienie kredytu jest realne i skuteczne – także w sprawach, które na pierwszy rzut oka wydają się bardziej złożone.