Wyrokiem z dnia 26 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że umowa kredytu Fortis (BNP Paribas) jest nieważna i zasądził na rzecz kredytobiorców:
- 50 734,72 CHF
- wraz z odsetkami oraz kosztami procesu
Jednocześnie sąd uwzględnił zarzut zatrzymania banku (kapitał ok. 319 tys. zł).
To kolejny istotny wyrok Fortis / wyrok BNP Paribas, który pokazuje, że nawet konstrukcja kredytu denominowanego – przedstawiana jako „walutowa” – nie chroni banku przed nieważnością.
Kredyt Fortis nie był „czystym” kredytem walutowym
Bank twierdził, że była to umowa kredytu walutowego.
Sąd jednoznacznie wskazał, że:
- kredyt był wyrażony w CHF,
- ale wypłacony w PLN,
- spłata również następowała w PLN lub po przeliczeniach,
- każda operacja wymagała kursu ustalanego przez bank.
Wniosek był jednoznaczny:
👉 był to kredyt denominowany (waloryzowany), a nie rzeczywisty kredyt walutowy
To kluczowe dla spraw typu kredyt Fortis / kredyt BNP Paribas, bo:
- cały mechanizm opiera się na przeliczeniach,
- a więc podlega kontroli pod kątem abuzywności.
Kluczowy problem: bank sam określał wysokość zobowiązania
Sąd bardzo wyraźnie wskazał fundamentalną wadę tej umowy:
- brak było zasad ustalania kursów CHF,
- brak było jakichkolwiek obiektywnych kryteriów,
- kurs zależał wyłącznie od decyzji banku.
W praktyce oznaczało to, że:
- bank sam określał kwotę wypłaty w PLN,
- bank sam określał wysokość rat,
- bank wpływał na saldo kredytu.
Najważniejszy wniosek sądu:
👉 jedna strona (bank) nie może dowolnie określać świadczenia drugiej strony
To narusza:
- naturę stosunku zobowiązaniowego (art. 353¹ k.c.),
- podstawowe zasady prawa umów.
Brak określenia świadczenia = nieważność umowy
Sąd podkreślił coś bardzo istotnego (i często pomijanego):
- kredytobiorca nie znał kwoty, którą otrzyma w PLN,
- nie znał wysokości swojego zobowiązania,
- nie mógł przewidzieć wysokości rat.
W efekcie:
👉 świadczenie nie było określone w sposób obiektywny
A to oznacza:
👉 umowa jest sprzeczna z naturą zobowiązania i nieważna
To bardzo mocny argument w sprawach kredytów Fortis i BNP Paribas.
Dowolność kursów = ukryty mechanizm zwiększania zadłużenia
Sąd wskazał także praktyczny aspekt działania banku:
- kurs kupna przy wypłacie mógł być zaniżany,
- kurs sprzedaży przy spłacie mógł być zawyżany,
- spread działał jak ukryta prowizja.
W efekcie:
- kapitał kredytu faktycznie rósł,
- odsetki naliczano od zawyżonej kwoty,
- klient nie miał nad tym żadnej kontroli.
👉 kredyt frankowy Fortis był instrumentem jednostronnie kontrolowanym przez bank
Klauzule abuzywne – brak indywidualnych uzgodnień
Sąd ustalił, że:
- umowa była oparta na wzorcu banku,
- kredytobiorcy nie negocjowali klauzul,
- nie mieli wpływu na sposób ustalania kursów.
Dodatkowo:
- postanowienia były niejednoznaczne,
- nie pozwalały na weryfikację świadczenia.
W konsekwencji:
👉 klauzule przeliczeniowe są niedozwolone (abuzywne)
Umowy nie da się „uratować”
Sąd rozważył możliwość utrzymania umowy po usunięciu klauzul.
Wniosek:
- mechanizm denominacji jest elementem kluczowym,
- bez niego umowa nie może funkcjonować,
- strony nie zawarłyby jej w takiej formie.
👉 usunięcie klauzul = upadek całej umowy
Skutek: nieważność kredytu Fortis / BNP Paribas
Sąd przyjął, że:
- umowa jest nieważna od początku,
- świadczenia są nienależne,
- strony rozliczają się wzajemnie.
Zastosowano:
- klasyczne rozliczenie z uwzględnieniem zarzutu zatrzymania.
Znaczenie wyroku dla kredytów Fortis
Ten wyrok ma bardzo duże znaczenie dla osób posiadających:
- kredyt we frankach Fortis,
- kredyt BNP Paribas,
- kredyt denominowany do CHF.
Potwierdza on, że:
- „walutowa” konstrukcja nie chroni banku,
- brak zasad ustalania kursu = nieważność,
- dowolność banku przekreśla umowę.
👉 nawet formalnie poprawna konstrukcja kredytu może być nieważna
Kancelaria Themi – skuteczne unieważnienie kredytu Fortis
Sprawy takie jak ta wymagają precyzyjnej analizy:
- mechanizmu denominacji,
- tabel kursowych banku,
- zakresu informacji przekazanych klientowi.
Kancelaria Themi wspiera klientów w zakresie:
- unieważnienia kredytu Fortis / BNP Paribas,
- odzyskania wpłat,
- analizy umowy i ryzyka procesowego,
- prowadzenia spraw sądowych przeciwko bankom.
Ten wyrok BNP Paribas / wyrok Fortis jasno pokazuje:
👉 jeśli bank miał dowolność w ustalaniu kursu – umowa jest do podważenia
👉 a w wielu przypadkach prowadzi to do jej nieważności