Kredyt Fortis (BNP Paribas) nieważny – bank dowolnie ustalał kurs CHF, umowa upadła (XXVIII C 2811/21)

Wyrokiem z dnia 26 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że umowa kredytu Fortis (BNP Paribas) jest nieważna i zasądził na rzecz kredytobiorców:

  • 50 734,72 CHF
  • wraz z odsetkami oraz kosztami procesu

Jednocześnie sąd uwzględnił zarzut zatrzymania banku (kapitał ok. 319 tys. zł).

To kolejny istotny wyrok Fortis / wyrok BNP Paribas, który pokazuje, że nawet konstrukcja kredytu denominowanego – przedstawiana jako „walutowa” – nie chroni banku przed nieważnością.

 

Kredyt Fortis nie był „czystym” kredytem walutowym

Bank twierdził, że była to umowa kredytu walutowego.

Sąd jednoznacznie wskazał, że:

  • kredyt był wyrażony w CHF,
  • ale wypłacony w PLN,
  • spłata również następowała w PLN lub po przeliczeniach,
  • każda operacja wymagała kursu ustalanego przez bank.

Wniosek był jednoznaczny:

👉 był to kredyt denominowany (waloryzowany), a nie rzeczywisty kredyt walutowy

To kluczowe dla spraw typu kredyt Fortis / kredyt BNP Paribas, bo:

  • cały mechanizm opiera się na przeliczeniach,
  • a więc podlega kontroli pod kątem abuzywności.

Kluczowy problem: bank sam określał wysokość zobowiązania

Sąd bardzo wyraźnie wskazał fundamentalną wadę tej umowy:

  • brak było zasad ustalania kursów CHF,
  • brak było jakichkolwiek obiektywnych kryteriów,
  • kurs zależał wyłącznie od decyzji banku.

W praktyce oznaczało to, że:

  • bank sam określał kwotę wypłaty w PLN,
  • bank sam określał wysokość rat,
  • bank wpływał na saldo kredytu.

Najważniejszy wniosek sądu:

👉 jedna strona (bank) nie może dowolnie określać świadczenia drugiej strony

To narusza:

  • naturę stosunku zobowiązaniowego (art. 353¹ k.c.),
  • podstawowe zasady prawa umów.

Brak określenia świadczenia = nieważność umowy

Sąd podkreślił coś bardzo istotnego (i często pomijanego):

  • kredytobiorca nie znał kwoty, którą otrzyma w PLN,
  • nie znał wysokości swojego zobowiązania,
  • nie mógł przewidzieć wysokości rat.

W efekcie:

👉 świadczenie nie było określone w sposób obiektywny

A to oznacza:

👉 umowa jest sprzeczna z naturą zobowiązania i nieważna

To bardzo mocny argument w sprawach kredytów Fortis i BNP Paribas.


Dowolność kursów = ukryty mechanizm zwiększania zadłużenia

Sąd wskazał także praktyczny aspekt działania banku:

  • kurs kupna przy wypłacie mógł być zaniżany,
  • kurs sprzedaży przy spłacie mógł być zawyżany,
  • spread działał jak ukryta prowizja.

W efekcie:

  • kapitał kredytu faktycznie rósł,
  • odsetki naliczano od zawyżonej kwoty,
  • klient nie miał nad tym żadnej kontroli.

👉 kredyt frankowy Fortis był instrumentem jednostronnie kontrolowanym przez bank


Klauzule abuzywne – brak indywidualnych uzgodnień

Sąd ustalił, że:

  • umowa była oparta na wzorcu banku,
  • kredytobiorcy nie negocjowali klauzul,
  • nie mieli wpływu na sposób ustalania kursów.

Dodatkowo:

  • postanowienia były niejednoznaczne,
  • nie pozwalały na weryfikację świadczenia.

W konsekwencji:

👉 klauzule przeliczeniowe są niedozwolone (abuzywne)


Umowy nie da się „uratować”

Sąd rozważył możliwość utrzymania umowy po usunięciu klauzul.

Wniosek:

  • mechanizm denominacji jest elementem kluczowym,
  • bez niego umowa nie może funkcjonować,
  • strony nie zawarłyby jej w takiej formie.

👉 usunięcie klauzul = upadek całej umowy


Skutek: nieważność kredytu Fortis / BNP Paribas

Sąd przyjął, że:

  • umowa jest nieważna od początku,
  • świadczenia są nienależne,
  • strony rozliczają się wzajemnie.

Zastosowano:

  • klasyczne rozliczenie z uwzględnieniem zarzutu zatrzymania.

Znaczenie wyroku dla kredytów Fortis

Ten wyrok ma bardzo duże znaczenie dla osób posiadających:

  • kredyt we frankach Fortis,
  • kredyt BNP Paribas,
  • kredyt denominowany do CHF.

Potwierdza on, że:

  • „walutowa” konstrukcja nie chroni banku,
  • brak zasad ustalania kursu = nieważność,
  • dowolność banku przekreśla umowę.

👉 nawet formalnie poprawna konstrukcja kredytu może być nieważna


Kancelaria Themi – skuteczne unieważnienie kredytu Fortis

Sprawy takie jak ta wymagają precyzyjnej analizy:

  • mechanizmu denominacji,
  • tabel kursowych banku,
  • zakresu informacji przekazanych klientowi.

Kancelaria Themi wspiera klientów w zakresie:

  • unieważnienia kredytu Fortis / BNP Paribas,
  • odzyskania wpłat,
  • analizy umowy i ryzyka procesowego,
  • prowadzenia spraw sądowych przeciwko bankom.

Ten wyrok BNP Paribas / wyrok Fortis jasno pokazuje:

👉 jeśli bank miał dowolność w ustalaniu kursu – umowa jest do podważenia
👉 a w wielu przypadkach prowadzi to do jej nieważności

Pozywane banki

Prowadzimy procesy przeciwko niemal wszystkim polskim bankom, które oferowały kredyty indeksowane i denominowane do franka szwajcarskiego, w szczególności:

Raiffeisen Bank International (w tym Polbank EFG), PKO BP (w tym Nordea), Bank Pekao, Bank BPH, Santander Bank Polska (w tym Bank Zachodni WBK), Getin Noble Bank, mBank (w tym BRE Bank i MultiBank), Bank Millenium, Credit Agricole, Deutsche Bank Polska, ING Bank Śląski, BOŚ, BNP Paribas Bank Polska (w tym Fortis Bank i BGŻ), Eurobank, Santander Consumer Bank.

Siedziba Kancelarii frankowej Themi mieści się w Krakowie. Prowadzimy sprawy sądowe w Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Wrocławiu i na terenie całego kraju.