Kolejny prawomocny wyrok potwierdzający nieważność umowy kredytu denominowanego do CHF

Sąd Okręgowy w Warszawie, XXVIII Wydział Cywilny, wyrokiem z dnia 25 listopada 2024 r. (sygn. akt XXVIII C 4782/22) ustalił nieważność umowy kredytu zawartej w 2008 r. z Deutsche Bank PBC S.A. (następcą prawnym jest Deutsche Bank Polska S.A.) oraz zasądził na rzecz kredytobiorców zwrot świadczeń spełnionych na podstawie tej umowy.

Wyrok ten wpisuje się w ugruntowaną już linię orzeczniczą dotyczącą tzw. kredytów we frankach szwajcarskich, w szczególności umów denominowanych do CHF, w których bank zastrzegł sobie dowolność w ustalaniu kursów walutowych.

Istota sprawy – kredyt denominowany, wypłacony w złotych

Sprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego zawartej w maju 2008 r. Kwota kredytu została określona w walucie CHF, natomiast:

• wypłata kredytu następowała w złotych polskich,

• spłata rat również następowała w PLN,

• przeliczenia dokonywane były według kursów ustalanych jednostronnie przez bank w jego tabelach kursowych.

Sąd jednoznacznie zakwalifikował sporną umowę jako kredyt denominowany, a nie kredyt walutowy, podkreślając, że powodowie nigdy nie dysponowali frankami szwajcarskimi ani przy wypłacie, ani przy spłacie kredytu. Waluta CHF pełniła w tej konstrukcji funkcję miernika wartości, a mechanizm przeliczeniowy stanowił kluczowy element umowy.

Kluczowe przyczyny nieważności umowy

W obszernym uzasadnieniu Sąd wskazał na kilka niezależnych podstaw nieważności umowy, z których najistotniejsze to:

1. Abuzywność klauzul przeliczeniowych

Umowa odwoływała się do tabel kursowych banku, nie określając żadnych obiektywnych kryteriów ustalania kursu CHF. Kredytobiorcy nie mieli możliwości:

• weryfikacji sposobu ustalania kursu,

• przewidzenia ekonomicznych skutków umowy,

• ani wpływu na mechanizm przeliczeń.

Sąd podkreślił, że taka konstrukcja przyznaje bankowi niczym nieograniczoną swobodę, co narusza równowagę kontraktową stron i rażąco godzi w interes konsumentów.

2. Brak możliwości utrzymania umowy po eliminacji klauzul abuzywnych

Po usunięciu niedozwolonych postanowień dotyczących przeliczeń walutowych umowa:

• nie zawierała mechanizmu pozwalającego ustalić wysokość zobowiązania,

• nie mogła być wykonywana,

• nie nadawała się do „uzdrowienia” poprzez zastąpienie klauzul innymi regulacjami.

W konsekwencji Sąd uznał, że skutkiem abuzywności jest nieważność całej umowy.

3. Naruszenie art. 69 Prawa bankowego

Sąd zwrócił uwagę, że umowa nie spełniała wymogów określenia kwoty kredytu w sposób jednoznaczny i weryfikowalny. Mechanizm konwersji walutowej powodował, że rzeczywista kwota oddana do dyspozycji kredytobiorców była zmienna i zależna wyłącznie od decyzji banku.

Skutki wyroku – zwrot świadczeń i wykreślenie hipoteki

Sąd:

• ustalił nieważność umowy kredytu,

• zasądził od Deutsche Bank Polska S.A. na rzecz kredytobiorców:

  • 89 476,38 zł oraz

  • 45 791,94 CHF
    wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

• obciążył bank w całości kosztami procesu.

Wyrok ustalający nieważność umowy otwiera również drogę do:

• wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości,

• definitywnego zakończenia stosunku prawnego między stronami.

Znaczenie wyroku dla kredytobiorców Deutsche Banku

Orzeczenie to ma istotne znaczenie dla osób posiadających kredyt frankowy w Deutsche Banku, zwłaszcza zawarty w oparciu o wzorce umowne z lat 2006–2010. Sąd szczegółowo odniósł się do:

• konstrukcji kredytu denominowanego,

• mechanizmu wypłaty i spłaty w PLN,

• oraz braku transparentności klauzul kursowych.

Argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu w pełni koresponduje z dominującym obecnie kierunkiem orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego.

Komentarz Kancelarii Themi

W Kancelarii Themi od 2014 r. prowadzimy sprawy dotyczące kredytów we frankach szwajcarskich, w tym kredytów denominowanych udzielanych przez Deutsche Bank. Już na wczesnym etapie sporów frankowych wskazywaliśmy, że tego rodzaju umowy – z uwagi na dowolność banku w ustalaniu kursów oraz brak realnej informacji o ryzyku – nie spełniają wymogów ważnej umowy kredytu.

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 25 listopada 2024 r. po raz kolejny potwierdza, że kredyt we frankach, w którym mechanizm waloryzacji opiera się na nieprzejrzystych tabelach bankowych, nie może zostać utrzymany w obrocie prawnym.