Wyrokiem z dnia 9 września 2021 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, sygn. akt I C 2705/19/P, uwzględnił powództwo klientki Kancelarii Themi przeciwko Bankowi Millennium S.A. i zasądził na jej rzecz:

• 37.434,03 zł,
• odsetki ustawowe za opóźnienie,
• zwrot kosztów procesu w kwocie 5.812,19 zł.

Sprawa dotyczyła kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego zawartego w 2008 r.

Kredyt indeksowany do CHF w Banku Millennium

Klientka Kancelarii Themi zawarła z Bankiem Millennium umowę kredytu hipotecznego nr KH/1259/05/2008 na kwotę 170.000 zł przeznaczoną na zakup mieszkania w Krakowie. Kredyt był indeksowany do CHF według tabel kursowych banku.

Sąd ustalił, że:

• kredyt został udzielony i wypłacony w PLN,
• kurs CHF ustalany był jednostronnie przez bank,
• wysokość zadłużenia zależała od tabel kursowych Banku Millennium.

Jednocześnie klientka otrzymywała wynagrodzenie w złotych polskich i poszukiwała finansowania właśnie w PLN.

Sąd: klientka nie miała wpływu na mechanizm indeksacji

Jednym z najważniejszych elementów wyroku było ustalenie, że postanowienia dotyczące indeksacji nie były indywidualnie uzgodnione.

Sąd wskazał, że:

• klientka mogła wybrać walutę kredytu,
• ale nie miała realnego wpływu na sam mechanizm indeksacji,
• bank nie wykazał możliwości negocjowania tych postanowień.

W uzasadnieniu podkreślono również, że sama możliwość wyboru między kredytem „złotowym”, „euro”, „USD” lub „CHF” nie oznacza jeszcze indywidualnego uzgodnienia klauzul umownych.

Bank samodzielnie ustalał kurs franka

Sąd bardzo wyraźnie odniósł się do mechanizmu tabel kursowych stosowanych przez Bank Millennium.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• bank miał realny wpływ na wysokość kursu CHF,
• konsument nie mógł przewidzieć rzeczywistego poziomu zobowiązania,
• kredytobiorca był narażony na arbitralność decyzji banku.

Sąd podkreślił także, że konsument nie miał możliwości obiektywnej weryfikacji sposobu ustalania kursów walut przez bank.

Kredyt frankowy nie był rzeczywistym kredytem walutowym

W uzasadnieniu sąd szczegółowo wyjaśnił różnicę pomiędzy kredytem walutowym a kredytem indeksowanym.

Sąd wskazał, że:

• umowa była kredytem indeksowanym do CHF,
• kredyt został określony w PLN,
• wypłata nastąpiła w PLN,
• wysokość zadłużenia w CHF była ustalana dopiero po uruchomieniu kredytu.

Jednocześnie sąd podkreślił, że umowa nie była „zakładem o kurs franka”, ale klasyczną umową kredytu podlegającą kontroli z punktu widzenia ochrony konsumenta.

Sąd: klauzule indeksacyjne były abuzywne

Sąd uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji stanowiły niedozwolone postanowienia umowne.

W szczególności wskazano, że:

• bank wykorzystał swoją przewagę informacyjną,
• klientka nie mogła przewidzieć skutków ekonomicznych umowy,
• mechanizm indeksacji rażąco naruszał interes konsumenta.

Sąd podkreślił także, że:

„Narażenie konsumenta na arbitralność decyzji banku i brak możliwości obiektywnej weryfikacji ustalonego przez bank kursu niewątpliwie nie mieści się w ramach uczciwości kupieckiej.”

Informowanie o ryzyku kursowym nie wystarczyło

Bank argumentował w toku procesu, że klientka została poinformowana o ryzyku walutowym.

Sąd uznał jednak, że samo formalne podpisanie oświadczeń o ryzyku:

• nie eliminuje abuzywności klauzul,
• nie przywraca równowagi kontraktowej,
• nie legalizuje mechanizmu jednostronnego ustalania kursów przez bank.

W uzasadnieniu podkreślono również, że w relacjach konsumenckich ograniczone znaczenie ma zasada „volenti non fit iniuria”, ponieważ konsument wymaga realnej, a nie wyłącznie formalnej ochrony.

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i TSUE

W uzasadnieniu wyroku sąd odwołał się zarówno do:

• Dyrektywy 93/13,
• orzecznictwa TSUE,
• jak i orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego kredytów frankowych.

Sąd wskazał między innymi, że klauzule spreadowe nie dotyczą głównych świadczeń stron i mogą podlegać kontroli abuzywności.

Klientka Kancelarii Themi odzyskała nadpłacone środki

Na potrzeby procesu sporządzona została opinia biegłego, z której wynikało, że po wyeliminowaniu mechanizmu indeksacji klientka uiściła na rzecz banku znacznie wyższe kwoty niż powinna.

W efekcie sąd zasądził na rzecz klientki zwrot nadpłaconych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wyrok Millennium – znaczenie dla frankowiczów

Wyrok w sprawie I C 2705/19/P potwierdza, że:

• kredyty indeksowane do CHF mogą zawierać klauzule abuzywne,
• bank nie może dowolnie ustalać wysokości zobowiązania konsumenta,
• formalne podpisanie informacji o ryzyku walutowym nie pozbawia konsumenta ochrony prawnej,
• kredytobiorca może skutecznie dochodzić zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

To kolejny korzystny wyrok uzyskany dla klienta Kancelarii Themi w sprawie przeciwko Bankowi Millennium S.A.