Wyrokiem z dnia 13 października 2021 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, sygn. akt I C 58/19, uwzględnił powództwo klientów Kancelarii Themi przeciwko Bankowi Millennium S.A. i zasądził na ich rzecz:

• 57.744,36 zł,
• odsetki ustawowe za opóźnienie,
• zwrot kosztów procesu w wysokości 6.417 zł.

Sprawa dotyczyła kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego zawartego pierwotnie z Euro Bank S.A., którego następcą prawnym został Bank Millennium S.A.

Kredyt indeksowany do CHF na zakup mieszkania

Klienci Kancelarii Themi zawarli w 2008 r. umowę kredytu hipotecznego nr KH/00006447 na kwotę 270.055 zł przeznaczoną na zakup mieszkania w Krakowie przy ul. Mazowieckiej.

Kredyt został przedstawiony jako kredyt indeksowany do CHF. Jednocześnie:

• środki wypłacono w PLN,
• saldo kredytu przeliczano według kursu kupna CHF,
• raty spłacane były w złotówkach według kursu sprzedaży CHF ustalanego przez bank.

Sąd zwrócił uwagę, że kredytobiorcy nie mieli realnego wpływu na sposób ustalania kursów walut stosowanych przez bank.

Sąd: umowa została zawarta na wzorcu banku

W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że umowa została zawarta z wykorzystaniem gotowego wzorca przygotowanego przez bank.

Klienci Kancelarii Themi:

• nie mogli negocjować mechanizmu indeksacji,
• nie otrzymali pełnych informacji o sposobie tworzenia tabel kursowych,
• nie wyjaśniono im szczegółowo ekonomicznych skutków indeksacji.

Sąd ustalił również, że powodowie zdecydowali się na kredyt frankowy dlatego, że nie posiadali zdolności kredytowej do uzyskania kredytu złotowego w wymaganej wysokości.

Klauzule indeksacyjne uznane za abuzywne

Sąd szczegółowo przeanalizował postanowienia dotyczące indeksacji i uznał je za niedozwolone postanowienia umowne.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• bank jednostronnie ustalał kursy walut,
• umowa nie zawierała jasnych zasad ustalania kursów,
• konsument nie był w stanie samodzielnie zweryfikować wysokości swojego zobowiązania.

Sąd podkreślił, że umowa:

„w części w jakiej normuje zasady ustalania kursów walut na potrzeby obsługi kredytu – jest niekonkretna, niejasna i w istocie ma charakter normy blankietowej”

Dowolność banku w ustalaniu kursów CHF

Sąd bardzo wyraźnie wskazał, że mechanizm tabel kursowych dawał bankowi zbyt daleko idącą swobodę.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• umowa nie zawierała żadnego wzoru ani algorytmu ustalania kursu,
• bank mógł dowolnie kształtować spread walutowy,
• konsument nie miał wpływu na wysokość swojego zadłużenia.

Jednocześnie sąd zaznaczył, że nawet jeśli bank faktycznie nie nadużywał swojej pozycji, to sama konstrukcja umowy dawała mu taką możliwość, co już naruszało interes konsumenta.

Sąd skrytykował mechanizm spreadu walutowego

W uzasadnieniu szczególnie mocno wybrzmiała krytyka stosowania dwóch różnych kursów walut:

• kursu kupna przy uruchomieniu kredytu,
• kursu sprzedaży przy spłacie rat.

Sąd wskazał, że taki mechanizm generował dodatkowy, ukryty koszt kredytu w postaci spreadu walutowego.

Podkreślono również, że:

• klientom wypłacano złotówki,
• bank nie dokonywał rzeczywistej sprzedaży CHF na rzecz klientów,
• konsumenci nie byli odpowiednio poinformowani o dodatkowym koszcie spreadu.

Informacje o ryzyku kursowym były niewystarczające

Bank podnosił w toku procesu, że kredytobiorcy podpisali oświadczenia o świadomości ryzyka kursowego.

Sąd uznał jednak, że:

• podpisanie standardowego oświadczenia nie oznacza jeszcze świadomej zgody na nieograniczone ryzyko,
• konsumenci nie zostali właściwie poinformowani o rzeczywistych skutkach ekonomicznych indeksacji,
• bank nie wyjaśnił mechanizmu działania spreadu walutowego.

Sąd: umowa naruszała równowagę stron

W uzasadnieniu sąd szeroko odniósł się do standardów ochrony konsumenta wynikających z art. 385¹ k.c.

Podkreślono, że:

• bank jako profesjonalista miał przewagę informacyjną,
• umowa została skonstruowana w sposób naruszający równowagę kontraktową,
• konsument został obciążony ryzykiem, którego nie mógł realnie oszacować.

Sąd wskazał również, że dobre obyczaje w obrocie wymagają lojalności i transparentności wobec konsumenta.

Klienci Kancelarii Themi odzyskali nienależnie pobrane świadczenia

Sąd uznał, że świadczenia spełnione przez powodów na podstawie wadliwych postanowień umownych miały charakter świadczeń nienależnych.

W efekcie zasądził na rzecz klientów Kancelarii Themi zwrot dochodzonych kwot wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Wyrok Millennium – znaczenie dla frankowiczów

Wyrok w sprawie I C 58/19 stanowi kolejny przykład korzystnego rozstrzygnięcia dla frankowiczów posiadających kredyty indeksowane do CHF.

Sąd potwierdził między innymi, że:

• bank nie może dowolnie ustalać kursów walut wpływających na wysokość zobowiązania konsumenta,
• brak przejrzystości mechanizmu indeksacji może prowadzić do abuzywności postanowień umownych,
• stosowanie spreadu walutowego bez jasnego wyjaśnienia jego mechanizmu narusza interesy konsumenta,
• kredytobiorcy mogą skutecznie dochodzić zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

To kolejny korzystny wyrok uzyskany dla klientów Kancelarii Themi w sporze z Bankiem Millennium S.A.