Wyrokiem z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt I ACa 466/21, Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację Banku Millennium S.A. i utrzymał w mocy korzystny dla kredytobiorczyni wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie.

Na rzecz kredytobiorczyni zasądzono:

• 48.274,10 zł,
• 24.350,30 CHF,
• odsetki ustawowe za opóźnienie,
• koszty postępowania apelacyjnego w wysokości 8.100 zł.

Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia sądu I instancji dotyczące abuzywności klauzul indeksacyjnych stosowanych przez Bank Millennium S.A.

Kredyt indeksowany do CHF zawarty z Bankiem Millennium

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego zawartej 17 września 2008 r. pomiędzy konsumentką a Bankiem Millennium S.A.

Bank udzielił kredytu w kwocie 492.600 zł indeksowanego do CHF.

Sąd podkreślił, że:

• kredyt został udzielony w PLN,
• środki wypłacono w złotówkach,
• hipoteka również została wyrażona w PLN,
• kredyt miał charakter kredytu złotowego indeksowanego do waluty obcej, a nie kredytu walutowego.

Sąd: bank nie wyjaśnił rzeczywistego ryzyka kursowego

Kredytobiorczyni wskazywała, że przedstawiano jej kredyt frankowy jako produkt bezpieczny, a pośrednik zapewniał, że kurs CHF jest stabilny i „nie ma się czego obawiać”.

Sąd Apelacyjny uznał, że informacje przekazane konsumentce były niewystarczające.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• bank nie wyjaśnił rzeczywistego mechanizmu indeksacji,
• nie przedstawiono skutków wzrostu kursu CHF dla wysokości zadłużenia,
• nie pokazano długoterminowych symulacji zmian kursowych,
• kredytobiorczyni nie została właściwie poinformowana o wpływie kursu waluty na saldo kredytu i wysokość rat.

Sąd wskazał również, że konsument powinien zostać poinformowany, iż gwałtowny wzrost kursu waluty może doprowadzić do istotnego zwiększenia zadłużenia.

Bank miał swobodę w ustalaniu kursów CHF

Sąd bardzo wyraźnie podkreślił, że umowa oraz regulamin nie określały precyzyjnych zasad ustalania kursów walut stosowanych przez bank.

W ocenie Sądu:

• bank samodzielnie tworzył tabele kursowe,
• konsument nie znał sposobu ustalania kursów,
• kredytobiorczyni nie mogła zweryfikować poprawności wyliczeń banku,
• bank przyznał sobie możliwość arbitralnego wpływania na wysokość salda kredytu i rat.

Sąd podkreślił, że:

„uprawnienie do wskazywania kursu wymiany pozostawiono jednej ze stron umowy (bankowi), nie określając nawet kryteriów, jakimi należy się kierować przy ustalaniu owego kursu”

Klauzule indeksacyjne uznane za abuzywne

Sąd Apelacyjny zgodził się z oceną Sądu Okręgowego, że postanowienia dotyczące indeksacji stanowiły niedozwolone postanowienia umowne.

Podkreślono, że:

• postanowienia te nie były indywidualnie negocjowane,
• zostały narzucone przez bank we wzorcu umownym,
• dotyczyły głównego świadczenia stron,
• zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny.

Sąd wskazał również, że brak przejrzystości mechanizmu indeksacji prowadził do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Sąd: konsument nie znał rzeczywistej wysokości zobowiązania

W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie samej treści umowy konsument nie był w stanie ustalić:

• wysokości przyszłych rat,
• sposobu tworzenia kursów walut,
• zasad wyliczania salda kredytu.

Sąd podkreślił, że mechanizm indeksacji został skonstruowany w sposób nieprzejrzysty i pozostawiał bankowi zbyt dużą swobodę.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowy nie da się wykonywać

Sąd Apelacyjny uznał, że po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień dotyczących indeksacji umowa nie może dalej obowiązywać.

W szczególności wskazano, że:

• brak jest mechanizmu pozwalającego ustalić sposób przeliczania kredytu,
• nie można zastąpić klauzul abuzywnych kursem średnim NBP,
• polskie przepisy nie zawierają regulacji pozwalających uzupełnić powstałą lukę.

Sąd odwołał się przy tym do orzecznictwa TSUE, w tym wyroku w sprawie Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG (C-260/18).

Sąd: bank przerzucił całe ryzyko na konsumentkę

W uzasadnieniu wskazano, że konstrukcja umowy powodowała całkowite przerzucenie ryzyka kursowego na kredytobiorczynię.

Sąd zwrócił uwagę, że:

• bank zabezpieczał własne ryzyko finansowe,
• jednocześnie uzyskiwał dodatkowe korzyści wynikające ze spreadu walutowego,
• konsumentka ponosiła nieograniczone ryzyko wzrostu zadłużenia.

Podkreślono także, że wzrost kursu CHF doprowadził do sytuacji, w której kwota podlegająca zwrotowi mogła stać się wielokrotnie wyższa od pierwotnie wypłaconego kapitału.

Prawomocna wygrana frankowiczki przeciwko Bankowi Millennium

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt I ACa 466/21, stanowi kolejne prawomocne orzeczenie potwierdzające abuzywność klauzul indeksacyjnych stosowanych przez Bank Millennium S.A.

Sąd potwierdził między innymi, że:

• kredyty indeksowane do CHF mogą zawierać niedozwolone postanowienia umowne,
• bank ma obowiązek rzetelnie poinformować konsumenta o ryzyku kursowym,
• konsument musi znać mechanizm ustalania kursów walut,
• po usunięciu klauzul abuzywnych umowa może okazać się niewykonalna i nieważna,
• nie ma podstaw do zastępowania abuzywnych zapisów kursem średnim NBP.