Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt I C 468/20, Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz naszych Klientów kwotę 8.946,77 zł oraz 50.211,96 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, uznając zawartą umowę kredytu frankowego za nieważną.

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego „Millekredyt Dom” indeksowanego do CHF, zawartej w 2005 r.

Kredyt indeksowany do CHF zawarty z Bankiem Millennium

Powodowie zawarli z Bankiem Millennium S.A. w dniu 27 kwietnia 2005 r. umowę kredytu hipotecznego „Millekredyt Dom” nr KH/0561/04/2005.

Kredyt został udzielony w kwocie 280.450,86 zł i był indeksowany do franka szwajcarskiego. Okres kredytowania wynosił 240 miesięcy.

Umowa przewidywała między innymi, że:

• wypłata kredytu następowała według kursu kupna CHF z tabeli banku,
• spłata rat następowała według kursu sprzedaży CHF z tabeli banku,
• saldo kredytu i wysokość rat zależały od kursów ustalanych jednostronnie przez bank.

Kredyt oprocentowano według stawki LIBOR 3M CHF powiększonej o marżę banku.

Sąd: umowa dawała bankowi możliwość dowolnego ustalania kursów walut

Sąd uznał, że mechanizm indeksacji zastosowany w umowie miał charakter abuzywny.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• umowa nie określała zasad ustalania kursów CHF,
• bank samodzielnie ustalał kursy w tabelach kursowych,
• kredytobiorcy nie mogli zweryfikować sposobu ustalania wysokości swojego zadłużenia,
• bank posiadał możliwość jednostronnego wpływania na wysokość rat i salda kredytu.

Sąd podkreślił, że zastosowany mechanizm spreadu walutowego powodował dodatkowe, ukryte wynagrodzenie banku.

Sąd: klauzule indeksacyjne były niejednoznaczne i naruszały interes konsumentów

W ocenie Sądu klauzule indeksacyjne określały główne świadczenia stron, ale zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny.

Sąd zaznaczył, że:

• umowa nie zawierała obiektywnych kryteriów ustalania kursów,
• konsumenci nie mogli samodzielnie ustalić wysokości przyszłego zobowiązania,
• postanowienia odsyłały wyłącznie do tabel kursowych ustalanych przez bank,
• mechanizm indeksacji był całkowicie zależny od decyzji banku.

Sąd wskazał również, że taka konstrukcja umowy pozostawała sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco naruszała interes konsumentów.

Sąd: powodowie nie zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku kursowym

Z ustaleń Sądu wynikało, że kredyt frankowy był przedstawiany kredytobiorcom jako produkt bezpieczny i korzystniejszy od kredytu złotowego.

Powodowie rozumieli sam mechanizm indeksacji, ale – jak ustalił Sąd – nie zostali poinformowani, że wzrost kursu CHF wpłynie nie tylko na wysokość rat, lecz także na saldo zadłużenia.

Sąd ustalił ponadto, że:

• przedstawione symulacje wskazywały, iż nawet przy znacznym wzroście kursu CHF kredyt nadal będzie korzystniejszy od złotowego,
• powodowie od początku chcieli spłacać kredyt bezpośrednio w CHF,
• bank odmówił im takiej możliwości i nie poinformował o możliwości prowadzenia rachunku walutowego.

Sąd: postanowienia umowy nie były indywidualnie negocjowane

Pozwany bank twierdził, że kredytobiorcy mogli wybierać sposób spłaty kredytu i zaakceptowali warunki umowy świadomie.

Sąd nie podzielił tej argumentacji.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• umowa została zawarta na podstawie gotowego wzorca bankowego,
• konsumenci mogli jedynie zaakceptować przedstawione warunki albo zrezygnować z kredytu,
• bank nie wykazał, aby postanowienia indeksacyjne były rzeczywiście negocjowane,
• sama możliwość wyboru rodzaju kredytu nie oznacza indywidualnego uzgodnienia klauzul umownych.

Sąd zwrócił również uwagę, że z samej treści umowy wynikała wyłącznie możliwość spłaty kredytu w PLN.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie może dalej obowiązywać

Sąd uznał, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych dalsze wykonywanie umowy nie jest możliwe.

W szczególności wskazano, że:

• brak jest możliwości ustalenia wysokości zobowiązania kredytobiorców,
• nie można określić wysokości rat kredytu,
• umowa po usunięciu klauzul indeksacyjnych nie zawiera essentialia negotii umowy kredytu,
• nie istnieją przepisy dyspozytywne pozwalające zastąpić wadliwy mechanizm indeksacji.

Sąd podkreślił również, że niedopuszczalne byłoby zastępowanie oprocentowania LIBOR stawką WIBOR.

W konsekwencji Sąd uznał, że umowa jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c.

Sąd: zastosowanie znajduje teoria dwóch kondykcji

Po stwierdzeniu nieważności umowy Sąd przyjął, że każda ze stron posiada odrębne roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• kredytobiorcy mogą dochodzić zwrotu wszystkich zapłaconych rat,
• bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału,
• roszczenia stron są od siebie niezależne,
• wzajemne rozliczenie może nastąpić wyłącznie w drodze potrącenia.

Sąd podkreślił również, że bank w toku procesu nie złożył skutecznego oświadczenia o potrąceniu.

Sąd oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez bank

Bank podnosił zarzut przedawnienia roszczeń kredytobiorców.

Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny, wskazując, że:

• roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter jednorazowy,
• termin wymagalności rozpoczyna się dopiero po skutecznym wezwaniu do zapłaty,
• wezwanie do zapłaty zostało skierowane do banku w kwietniu 2020 r.

Kolejna wygrana frankowiczów przeciwko Bankowi Millennium

Wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt I C 468/20, stanowi kolejne orzeczenie potwierdzające abuzywność mechanizmów indeksacyjnych stosowanych przez Bank Millennium S.A.

Sąd potwierdził między innymi, że:

• bank nie może jednostronnie ustalać kursów walut,
• konsument musi zostać rzetelnie poinformowany o ryzyku kursowym,
• klauzule indeksacyjne mogą prowadzić do nieważności całej umowy,
• po usunięciu abuzywnych postanowień umowa nie może dalej obowiązywać,
• w sprawach frankowych zastosowanie znajduje teoria dwóch kondykcji.