Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I C 1664/20, Sąd Okręgowy w Krakowie ustalił nieważność umowy kredytu indeksowanego do CHF zawartej pomiędzy Klientami Kancelarii Themi a Bankiem Millennium S.A. oraz zasądził na rzecz powodów kwoty 5.972,95 zł i 35.602,17 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu.

Sąd uznał, że zastosowany przez bank mechanizm indeksacji oparty o kursy ustalane jednostronnie przez bank miał charakter abuzywny, a konsumenci nie zostali prawidłowo poinformowani o rzeczywistym ryzyku kursowym związanym z kredytem frankowym.

Kredyt indeksowany do CHF zawarty z Bankiem Millennium

Klienci Kancelarii Themi zawarli z Bankiem Millennium S.A. w dniu 17 lutego 2006 r. umowę „MilleKredyt Dom” nr KH/0659/01/2006.

Bank udzielił kredytu w kwocie 220.000 zł indeksowanego do franka szwajcarskiego CHF. Następnie, na podstawie aneksu, kwota kredytu została zwiększona o kolejne 90.000 zł.

Umowa przewidywała, że:

• wypłata kredytu następowała według kursu kupna CHF z tabeli banku,
• spłata rat następowała według kursu sprzedaży CHF ustalanego przez bank,
• bank samodzielnie określał kursy walut stosowane do rozliczeń kredytu.

Kredyt był oprocentowany według stawki LIBOR 3M CHF powiększonej o marżę banku.

Sąd: klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie uzgadniane

Sąd ustalił, że powodowie zawarli umowę jako konsumenci, a postanowienia dotyczące indeksacji i ustalania kursów walut nie były z nimi indywidualnie negocjowane.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• bank przedstawił gotowy wzorzec umowy,
• konsumenci nie mieli wpływu na sposób ustalania kursów,
• nie wyjaśniono im mechanizmu działania tabel kursowych,
• bank nie wykazał, aby postanowienia te były indywidualnie uzgodnione.

Sąd podkreślił również, że nawet fakt zatrudnienia powodów w sektorze bankowym nie oznaczał automatycznie świadomości ryzyk i mechanizmów związanych z konstrukcją kredytu frankowego.

Sąd: bank mógł arbitralnie ustalać kursy CHF

Sąd uznał, że postanowienia odwołujące się do tabel kursowych banku rażąco naruszały interesy konsumentów i były sprzeczne z dobrymi obyczajami.

W szczególności wskazano, że:

• umowa nie zawierała żadnych obiektywnych zasad ustalania kursów walut,
• bank mógł jednostronnie wpływać na wysokość zadłużenia kredytobiorców,
• konsumenci nie byli w stanie przewidzieć ekonomicznych skutków umowy,
• mechanizm indeksacji prowadził do nierównowagi kontraktowej stron.

Sąd podkreślił, że dla oceny abuzywności znaczenie ma sama możliwość arbitralnego ustalania kursów przez bank, a nie to, czy bank faktycznie stosował kursy odbiegające od rynkowych.

Sąd: konsumenci nie zostali właściwie poinformowani o ryzyku walutowym

W uzasadnieniu szczegółowo omówiono również obowiązki informacyjne banku wobec konsumentów.

Sąd ustalił, że:

• bank przedstawiał kredyt frankowy jako produkt korzystny i stabilny,
• wskazywano na niewielkie wahania kursu CHF,
• nie przedstawiono symulacji znaczącego wzrostu kursu waluty,
• konsumenci nie zostali poinformowani o praktycznie nieograniczonym ryzyku kursowym,
• nie wyjaśniono rzeczywistego wpływu zmian kursów na saldo zadłużenia.

Sąd podkreślił, że prawidłowo poinformowany konsument powinien mieć świadomość, iż zawierając kredyt powiązany z walutą obcą przy uzyskiwaniu dochodów w PLN ponosi w praktyce nieograniczone ryzyko ekonomiczne.

Sąd: abuzywne klauzule prowadzą do nieważności umowy

Sąd wskazał, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień dotyczących mechanizmu indeksacji umowa nie może dalej obowiązywać.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• brak było przepisów pozwalających zastąpić wadliwe klauzule,
• sąd nie może samodzielnie tworzyć nowego mechanizmu przeliczeniowego,
• utrzymanie umowy po usunięciu klauzul indeksacyjnych nie było możliwe,
• skutkiem abuzywności jest nieważność całej umowy kredytowej.

Sąd szeroko odwołał się przy tym do orzecznictwa TSUE oraz Sądu Najwyższego dotyczącego kredytów frankowych i ochrony konsumentów.

Zwrot świadczeń spełnionych przez kredytobiorców

W konsekwencji ustalenia nieważności umowy Sąd zasądził na rzecz Klientów Kancelarii Themi:

• 5.972,95 zł,
• 35.602,17 CHF,
• odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 5 stycznia 2022 r.,
• 6.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sąd uznał, że świadczenia spełnione przez kredytobiorców na podstawie nieważnej umowy stanowią świadczenia nienależne podlegające zwrotowi.

Kancelaria Themi – doświadczenie w sprawach frankowych

Kancelaria Themi prowadzi sprawy dotyczące kredytów frankowych przeciwko największym bankom działającym w Polsce, w tym przeciwko Bankowi Millennium S.A., BNP Paribas, Santander, Raiffeisen Bank International, PKO BP czy Deutsche Bank.

Reprezentujemy kredytobiorców na wszystkich etapach postępowań dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF – zarówno w sprawach o ustalenie nieważności umowy, jak i o tzw. „odfrankowienie” kredytu.