Wyrokiem z dnia 4 maja 2022 r., sygn. akt I C 1708/20, Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz Klientów Kancelarii Themi kwotę 204.086,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, uznając nieważność umowy kredytu indeksowanego do CHF.

Sąd zasądził na rzecz powodów:

• 158.144,12 zł wraz z odsetkami od 1 kwietnia 2022 r.,
• 22.336,29 zł wraz z odsetkami od 7 kwietnia 2022 r.,
• 23.606,28 zł wraz z odsetkami od 7 kwietnia 2022 r.,
• 6.417 zł tytułem kosztów procesu.

Kredyt frankowy Banku Millennium z 2008 roku

Sprawa dotyczyła umowy kredytu zawartej z Bankiem Millennium S.A. w dniu 25 lipca 2008 r.

Bank udzielił Klientom Kancelarii Themi kredytu w kwocie 102.000 zł indeksowanego do franka szwajcarskiego CHF na okres 156 miesięcy. Kredyt został przeznaczony m.in. na spłatę wcześniejszych zobowiązań mieszkaniowych.

Umowa przewidywała:

• wypłatę kredytu w PLN,
• przeliczenie kwoty kredytu na CHF według tabeli kursowej banku,
• spłatę rat w PLN według kursu sprzedaży CHF ustalanego przez bank,
• oprocentowanie oparte o LIBOR 3M CHF powiększony o marżę banku.

Sąd: bank jednostronnie określał wysokość zobowiązania kredytobiorców

Sąd uznał, że mechanizm przeliczeniowy zastosowany przez Bank Millennium miał charakter abuzywny, ponieważ bank zachował swobodę w ustalaniu kursów walut wpływających na wysokość świadczeń stron.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• umowa odwoływała się wyłącznie do tabel kursowych banku,
• nie określono zasad ustalania kursów walut,
• konsumenci nie mogli zweryfikować prawidłowości wyliczeń banku,
• bank uzyskał możliwość jednostronnego wpływania na wysokość salda kredytu i rat.

Sąd podkreślił, że już samo przyznanie bankowi takiej swobody narusza równowagę kontraktową stron i prowadzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Sąd: klauzule przeliczeniowe były niejednoznaczne i abuzywne

W uzasadnieniu wyroku szczegółowo omówiono charakter klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych stosowanych przez banki w kredytach frankowych.

Sąd wskazał, że:

• sama konstrukcja kredytu indeksowanego do CHF była co do zasady dopuszczalna,
• niedopuszczalne było jednak przyznanie bankowi prawa do dowolnego ustalania kursów walut,
• klauzule przeliczeniowe stanowiły postanowienia dotyczące głównych świadczeń stron,
• postanowienia te nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W konsekwencji Sąd uznał je za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c.

Sąd: umowa była sprzeczna z naturą stosunku prawnego i prawem bankowym

Sąd przyjął, że zastosowany mechanizm przeliczeniowy wykraczał poza granice swobody umów określone w art. 353¹ k.c. oraz pozostawał sprzeczny z art. 69 Prawa bankowego.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• umowa nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie wysokości świadczeń stron,
• bank mógł jednostronnie kształtować zakres zobowiązania kredytobiorców,
• tego rodzaju konstrukcja narusza naturę stosunku zobowiązaniowego,
• skutkiem jest nieważność umowy od chwili jej zawarcia.

Sąd: nie można zastąpić abuzywnej klauzuli średnim kursem NBP

Sąd odmówił możliwości „naprawienia” umowy poprzez zastąpienie abuzyjnych zapisów średnim kursem NBP.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• sąd nie może samodzielnie tworzyć nowej treści umowy,
• zastępowanie klauzul spreadowych kursem NBP prowadziłoby do modyfikacji stosunku prawnego,
• eliminacja abuzywnych klauzul powoduje upadek całej umowy,
• utrzymanie kredytu złotowego oprocentowanego stawką LIBOR byłoby sprzeczne z zasadami ekonomii i bankowości.

Sąd szeroko odniósł się do kredytów frankowych i ryzyka walutowego

Uzasadnienie wyroku zawiera bardzo rozbudowane rozważania dotyczące natury kredytów walutowych, ryzyka kursowego oraz sytuacji rynkowej w latach 2004–2008.

Sąd podkreślił m.in., że:

• kredyty frankowe były w tamtym okresie powszechnie dostępne i społecznie akceptowane,
• konsumenci wybierali je z uwagi na znacznie niższe oprocentowanie,
• samo ryzyko walutowe nie czyniło takich umów nieważnymi,
• problemem był przede wszystkim dowolny mechanizm ustalania kursów przez bank.

Jednocześnie Sąd wskazał, że bank miał obowiązek przejrzystego wyjaśnienia wpływu zmian kursu CHF nie tylko na wysokość rat, ale również na saldo zadłużenia kredytobiorców.

Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji

Po stwierdzeniu nieważności umowy Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• każdej ze stron przysługuje odrębne roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń,
• kredytobiorcy mogą dochodzić zwrotu wszystkich wpłat dokonanych na rzecz banku,
• roszczenie konsumenta istnieje niezależnie od ewentualnych roszczeń banku,
• podstawą rozliczeń pozostają przepisy o świadczeniu nienależnym i bezpodstawnym wzbogaceniu.

Kancelaria Themi – doświadczenie w sprawach frankowych

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sporach przeciwko największym bankom działającym w Polsce, w tym przeciwko Bankowi Millennium S.A.

Prowadzimy sprawy dotyczące:

• unieważnienia kredytów frankowych,
• odfrankowienia umów,
• rozliczeń po nieważności,
• zarzutów potrącenia i zatrzymania,
• dochodzenia odsetek ustawowych za opóźnienie,
• sporów dotyczących teorii dwóch kondykcji.

Reprezentujemy Klientów przed sądami w całej Polsce, w tym przed sądami apelacyjnymi oraz Sądem Najwyższym.