Wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt I C 3098/20, Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz Klientów Kancelarii Themi kwoty 135.756,49 CHF oraz 8.220,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Sąd zasądził również na rzecz powodów zwrot kosztów procesu w wysokości 11.817 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Kredyt frankowy Banku Millennium dotyczący nieruchomości w Krakowie

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego nr KH/0398/03/2007 zawartej w dniu 27 marca 2007 r. pomiędzy Klientami Kancelarii Themi a Bankiem Millennium S.A.

Kredyt został udzielony w kwocie 531.000 zł i przeznaczony na:

• zakup mieszkania od dewelopera,
• refinansowanie wcześniejszych kosztów mieszkaniowych,
• spłatę innego kredytu hipotecznego.

Umowa przewidywała indeksację do franka szwajcarskiego CHF, przy czym:

• kredyt wypłacano w PLN,
• saldo zadłużenia ustalano według kursu kupna CHF z tabeli banku,
• raty spłacano w złotówkach według kursu sprzedaży CHF ustalanego przez bank.

Sąd: bank arbitralnie ustalał wysokość zobowiązania kredytobiorców

Sąd bardzo szeroko przeanalizował mechanizm indeksacji stosowany przez Bank Millennium i uznał, że klauzule dotyczące przeliczeń walutowych miały charakter abuzywny.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• wszystkie przeliczenia opierały się na tabelach kursowych tworzonych jednostronnie przez bank,
• umowa nie zawierała żadnych obiektywnych zasad ustalania kursów,
• zarząd banku mógł w praktyce dowolnie wpływać na wysokość zadłużenia kredytobiorców.

Sąd podkreślił, że sama możliwość arbitralnego ustalania kursu waluty przez bank stanowiła rażące naruszenie interesów konsumentów – niezależnie od tego, czy kursy były później zbliżone do rynkowych.

Sąd: kredytobiorcy nie zostali właściwie poinformowani o ryzyku

Jednym z kluczowych elementów uzasadnienia była bardzo szczegółowa analiza obowiązków informacyjnych banku.

Sąd ustalił, że:

• powodowie byli zapewniani o stabilności franka szwajcarskiego,
• kredyt CHF przedstawiano jako korzystniejszy i tańszy od kredytu złotowego,
• nie przedstawiono rzeczywistych scenariuszy gwałtownego wzrostu kursu waluty,
• konsumenci nie otrzymali informacji pozwalających oszacować rzeczywistą skalę ryzyka.

Sąd wyraźnie wskazał, że przekazywane przez bank informacje tworzyły u klientów fałszywe poczucie bezpieczeństwa.

Sąd: strategia marketingowa banków wypaczała sens ostrzeżeń o ryzyku

W uzasadnieniu znalazły się bardzo mocne stwierdzenia dotyczące sposobu oferowania kredytów frankowych przez banki.

Sąd wskazał, że:

• banki eksponowały wyłącznie zalety kredytów CHF,
• podkreślano bezpieczeństwo i stabilność franka,
• ryzyko walutowe było bagatelizowane,
• działania marketingowe prowadziły do wypaczenia sensu informacji o ryzyku kursowym.

Sąd stwierdził wręcz, że stosowana strategia marketingowa stanowiła formę manipulacji mającej na celu sprzedaż jak największej liczby produktów frankowych.

Sąd: kredyt frankowy miał element quasi-spekulacyjny

Na szczególną uwagę zasługuje rozbudowana analiza charakteru ekonomicznego kredytu frankowego.

Sąd wskazał, że konstrukcja umowy prowadziła do sytuacji, w której:

• wysokość zobowiązania mogła rosnąć mimo wieloletniej spłaty kredytu,
• kredytobiorcy byli obciążeni praktycznie nieograniczonym ryzykiem kursowym,
• umowa przypominała mechanizm quasi-spekulacyjny oparty o przyszłe zmiany kursu waluty.

W uzasadnieniu podkreślono, że konsumenci nie zawierali umowy w celu podejmowania ryzyka spekulacyjnego, lecz w celu bezpiecznego finansowania potrzeb mieszkaniowych.

Sąd: bank nie zabezpieczył konsumentów przed ryzykiem walutowym

Sąd zwrócił uwagę, że bank jako profesjonalista był zabezpieczony przed ryzykiem walutowym poprzez własne mechanizmy finansowe, natomiast konsumenci nie otrzymali żadnej realnej ochrony.

W ocenie Sądu:

• kredytobiorcy zostali pozostawieni z nieograniczonym ryzykiem wzrostu kursu CHF,
• umowa nie przewidywała mechanizmów ograniczających skutki gwałtownych zmian kursowych,
• brak zabezpieczenia interesów konsumentów naruszał dobre obyczaje i rażąco godził w ich interesy ekonomiczne.

Sąd: postanowienia umowy były niejednoznaczne

Sąd uznał również, że klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji oraz ryzyka walutowego nie zostały sformułowane w sposób prosty i zrozumiały dla przeciętnego konsumenta.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• sama świadomość zmienności kursów walut nie była wystarczająca,
• bank powinien przedstawić realne konsekwencje ekonomiczne wieloletniego wzrostu kursu CHF,
• konsument powinien zostać poinformowany o możliwości praktycznie nieograniczonego wzrostu zadłużenia.

Sąd: abuzywne klauzule nie mogą zostać „naprawione”

Sąd odniósł się również do kwestii dalszego obowiązywania umowy po eliminacji klauzul abuzywnych.

W uzasadnieniu szeroko przywołano orzecznictwo TSUE, w tym wyrok w sprawie C-260/18 (Dziubak), wskazując, że:

• sąd nie może samodzielnie tworzyć nowego mechanizmu przeliczeń,
• niedozwolonych postanowień nie można zastępować dowolnymi rozwiązaniami,
• ochrona konsumenta wymaga eliminacji nieuczciwych warunków z umowy.

Kancelaria Themi – doświadczenie w sprawach frankowych

Kancelaria Themi od lat reprezentuje kredytobiorców w sporach przeciwko bankom dotyczącym kredytów frankowych, kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• unieważnienie umów kredytowych,
• odfrankowienie kredytów,
• dochodzenie zwrotu świadczeń od banków,
• analizę klauzul abuzywnych,
• spory dotyczące teorii dwóch kondykcji,
• zarzuty zatrzymania i potrącenia,
• dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

Reprezentujemy Klientów przed sądami w całej Polsce, w tym przed sądami apelacyjnymi oraz Sądem Najwyższym.