Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt VIII C 861/18, Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz Klientów Kancelarii Themi kwotę 38.340,67 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 22 marca 2018 r. do dnia zapłaty.

Sąd zasądził również na rzecz powodów zwrot kosztów procesu w wysokości 4.617 zł.

Kredyt frankowy indeksowany do CHF zawarty z Euro Bank S.A.

Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego nr KH/00005791 zawartej w dniu 16 października 2008 r. z Euro Bank S.A., którego następcą prawnym został Bank Millennium S.A.

Kredyt został udzielony w kwocie 266.398,96 zł i był indeksowany do franka szwajcarskiego CHF. Środki przeznaczono na:

• konsolidację zobowiązań finansowych,
• remont nieruchomości.

Umowa przewidywała:

• wypłatę kredytu w PLN,
• przeliczenie salda według kursu kupna CHF z tabeli banku,
• spłatę rat w PLN według kursu sprzedaży CHF ustalanego przez bank.

Sąd: bank miał pełną swobodę ustalania kursów CHF

Sąd szczegółowo przeanalizował mechanizm indeksacji zastosowany w umowie i uznał, że postanowienia odsyłające do tabel kursowych banku miały charakter abuzywny.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• umowa nie określała żadnych obiektywnych zasad ustalania kursów walut,
• wysokość kursów była całkowicie pozostawiona swobodzie banku,
• konsumenci nie mogli zweryfikować sposobu ustalania kursów,
• bank uzyskał możliwość jednostronnego wpływania na wysokość zobowiązania kredytobiorców.

Sąd podkreślił, że już sama możliwość dowolnego ustalania kursu przez bank prowadziła do rażącego naruszenia interesów konsumentów.

Sąd: konsumenci nie rozumieli mechanizmu indeksacji

W toku postępowania ustalono, że powodowie poszukiwali przede wszystkim bezpiecznego kredytu z możliwie niską ratą i zdali się na rekomendacje pracowników banku.

Sąd ustalił, że:

• powodowie byli zapewniani o stabilności franka szwajcarskiego,
• kredyt CHF przedstawiano jako bezpieczny i korzystny,
• kredytobiorcy nie rozumieli mechanizmu indeksacji,
• nie wyjaśniono im sposobu tworzenia tabel kursowych banku,
• nie byli w stanie oszacować rzeczywistego ryzyka ekonomicznego.

Sąd uznał, że konsumenci otrzymali jedynie ogólne informacje o ryzyku walutowym, które nie pozwalały na świadome podjęcie decyzji kredytowej.

Sąd: klauzule indeksacyjne były niejednoznaczne i nietransparentne

W uzasadnieniu szeroko omówiono brak przejrzystości mechanizmu przeliczeniowego zastosowanego przez bank.

Sąd wskazał, że:

• kredytobiorcy nie znali zasad ustalania tabel kursowych,
• nie mogli przewidzieć wysokości przyszłego zadłużenia,
• umowa nie pozwalała ustalić rzeczywistej wysokości świadczeń stron,
• konsumenci byli uzależnieni od jednostronnych decyzji banku.

Zdaniem Sądu taka konstrukcja umowy naruszała równowagę kontraktową stron oraz dobre obyczaje.

Sąd: nie ma znaczenia, czy kursy banku były „rynkowe”

Pozwany bank próbował wykazywać, że stosowane kursy miały charakter rynkowy. Sąd jednoznacznie odrzucił tę argumentację.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• abuzywność postanowień ocenia się według chwili zawarcia umowy,
• nie ma znaczenia sposób późniejszego wykonywania umowy,
• niedozwolony charakter ma już sama możliwość arbitralnego działania banku,
• klauzula abuzywna nie przestaje być abuzywna tylko dlatego, że przedsiębiorca korzystał z niej umiarkowanie.

Sąd powołał się przy tym na uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego III CZP 29/17.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie mogła dalej obowiązywać

Sąd uznał, że mechanizm indeksacji stanowił element głównego świadczenia stron.

W ocenie Sądu:

• usunięcie klauzul indeksacyjnych eliminowałoby ryzyko kursowe,
• prowadziłoby to do zmiany charakteru całej umowy,
• nie było możliwe utrzymanie umowy jako kredytu złotowego oprocentowanego według LIBOR.

Sąd wskazał również, że brak było przepisów pozwalających „uzupełnić” umowę innym kursem walutowym, w tym kursem średnim NBP.

Sąd: konsumenci świadomie zgodzili się na nieważność umowy

W uzasadnieniu podkreślono również znaczenie stanowiska kredytobiorców po wyroku TSUE w sprawie C-260/18 (Dziubak).

Powodowie wyraźnie wskazali, że:

• są świadomi skutków nieważności umowy,
• uznają nieważność za rozwiązanie korzystniejsze niż dalsze obowiązywanie abuzywnych postanowień,
• domagają się rozliczenia nieważnej umowy.

Sąd uznał więc, że nie było przeszkód do przyjęcia nieważności całej umowy kredytowej.

Sąd: kredytobiorcom przysługuje zwrot nienależnych świadczeń

Po stwierdzeniu nieważności umowy Sąd przyjął, że świadczenia spełnione przez kredytobiorców stanowiły świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 k.c.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• nieważna umowa nie może stanowić podstawy prawnej świadczeń,
• każdej ze stron przysługuje odrębne roszczenie o zwrot spełnionych świadczeń,
• zastosowanie znajduje teoria dwóch kondykcji.

Sąd powołał się również na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 6/21 dotyczącą rozliczeń nieważnych umów frankowych.

Kancelaria Themi – doświadczenie w sporach z bankami

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach przeciwko bankom dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF oraz EUR.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• unieważnienie umów frankowych,
• odfrankowienie kredytów,
• zwrot świadczeń nienależnych,
• analizę klauzul abuzywnych,
• spory dotyczące teorii dwóch kondykcji,
• zarzuty potrącenia i zatrzymania,
• dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

Reprezentujemy Klientów przed sądami w całej Polsce, w tym przed sądami apelacyjnymi oraz Sądem Najwyższym.