Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I C 343/22, Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz Klientów Kancelarii Themi kwoty po 317.383,86 zł dla każdego z powodów wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 czerwca 2022 r. do dnia zapłaty.
Łącznie kredytobiorcom zasądzono ponad 634 tys. zł. Sąd zasądził również zwrot kosztów procesu w wysokości 11.817 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Kredyt frankowy indeksowany do CHF zawarty z Euro Bank S.A.
Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego nr KH/00003318 zawartej w dniu 17 czerwca 2008 r. z Euro Bank S.A., będącym poprzednikiem prawnym Banku Millennium S.A.
Kredyt został udzielony w kwocie 735.672,78 zł i był indeksowany do franka szwajcarskiego CHF na okres 420 miesięcy.
Środki z kredytu zostały przeznaczone m.in. na:
- wykończenie nieruchomości,
- konsolidację wcześniejszych zobowiązań,
- refinansowanie wcześniejszych kredytów mieszkaniowych.
Umowa przewidywała:
- wypłatę kredytu w PLN,
- przeliczenie salda według kursu kupna CHF ustalanego przez bank,
- spłatę rat w PLN według kursu sprzedaży CHF z tabel banku.
Sąd: frank szwajcarski miał wyłącznie charakter waloryzacyjny
W uzasadnieniu wyroku Sąd szczegółowo wyjaśnił charakter kredytu indeksowanego do CHF.
Sąd podkreślił, że:
- kredyt był wypłacany wyłącznie w złotych,
- kredyt miał być spłacany również w PLN,
- CHF pełnił wyłącznie funkcję przeliczeniową i waloryzacyjną,
- rzeczywistym celem stron było uzyskanie finansowania w polskiej walucie.
W uzasadnieniu wskazano również, że kredyt nie miał charakteru klasycznego kredytu walutowego, lecz był kredytem złotowym powiązanym z kursem CHF.
Sąd: bank mógł arbitralnie ustalać kursy CHF
Sąd uznał za abuzywne postanowienia pozwalające bankowi jednostronnie ustalać kursy walut stosowane do przeliczeń kredytu i rat.
W uzasadnieniu wskazano, że:
- umowa nie zawierała żadnych obiektywnych zasad ustalania kursów,
- bank miał pełną swobodę wyznaczania kursów kupna i sprzedaży CHF,
- konsumenci nie mogli przewidzieć wysokości swojego zobowiązania,
- mechanizm ten prowadził do nierównowagi kontraktowej stron.
Sąd podkreślił, że już sama możliwość arbitralnego ustalania kursów przez bank stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta.
Sąd: kredytobiorcy nie zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku walutowym
W toku postępowania ustalono, że powodowie zostali skierowani do kredytu CHF z uwagi na brak zdolności kredytowej do uzyskania kredytu złotowego.
Sąd ustalił, że:
- pośrednik i pracownicy banku przedstawiali CHF jako stabilną walutę,
- ryzyko kursowe było bagatelizowane,
- nie wyjaśniono sposobu ustalania kursów przez bank,
- powodowie nie otrzymali informacji pozwalających realnie ocenić skalę ryzyka.
W uzasadnieniu podkreślono, że konsumenci nie zostali uświadomieni, iż przy znacznym wzroście kursu CHF saldo zadłużenia może wzrosnąć mimo wieloletniej spłaty kredytu.
Sąd: strategia marketingowa banków wypaczała sens informacji o ryzyku
Sąd bardzo szeroko odniósł się do sposobu oferowania kredytów frankowych przez banki.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że:
- banki podkreślały stabilność franka szwajcarskiego,
- eksponowano niższe raty kredytów CHF,
- ryzyko walutowe było deprecjonowane,
- konsumenci byli przekonywani o bezpieczeństwie produktu,
- działania marketingowe prowadziły do zniekształcenia rzeczywistej oceny ryzyka przez klientów.
Sąd stwierdził wręcz, że strategia marketingowa banków prowadziła do manipulowania konsumentami w celu sprzedaży jak największej liczby kredytów frankowych.
Sąd: kredyt frankowy przypominał produkt spekulacyjny
W uzasadnieniu pojawiły się również bardzo mocne stwierdzenia dotyczące charakteru ekonomicznego kredytu indeksowanego do CHF.
Sąd wskazał, że:
- konstrukcja kredytu zawierała element losowy i quasi-spekulacyjny,
- konsumenci byli narażeni na praktycznie nieograniczone ryzyko kursowe,
- kredytobiorcy nie mieli żadnych mechanizmów zabezpieczających przed wzrostem kursu CHF,
- bank pozostawał zabezpieczony przed ryzykiem walutowym, podczas gdy konsumenci ponosili je niemal w całości.
Zdaniem Sądu prawidłowo poinformowany konsument nigdy nie zaakceptowałby takiej konstrukcji umowy.
Sąd: klauzule abuzywne nie mogły zostać zastąpione innym mechanizmem
Sąd wskazał, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień dotyczących indeksacji umowa nie mogła być dalej wykonywana.
W uzasadnieniu powołano bogate orzecznictwo:
- Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
- Sądu Najwyższego,
- Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Sąd podkreślił, że:
- nie można zastępować abuzywnych klauzul dowolnymi mechanizmami,
- sąd krajowy nie może „naprawiać” wadliwej umowy wbrew interesowi konsumenta,
- celem dyrektywy 93/13 jest przywrócenie rzeczywistej równowagi stron.
Kancelaria Themi – doświadczenie w sporach frankowych
Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sporach przeciwko bankom dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do CHF oraz EUR.
Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:
- unieważnienie umów frankowych,
- odfrankowienie kredytów,
- zwrot świadczeń nienależnych,
- analizę klauzul abuzywnych,
- zarzuty potrącenia i zatrzymania,
- dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie,
- reprezentację przed sądami wszystkich instancji.
Wyrok w sprawie I C 343/22 jest kolejnym przykładem skutecznego dochodzenia roszczeń przez Klientów Kancelarii Themi przeciwko Bankowi Millennium S.A.