Wyrokiem z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt XXVII Ca 1865/19, Sąd Okręgowy w Warszawie jako sąd II instancji prawomocnie zmienił wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie i zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz Klientów Kancelarii Themi dodatkową kwotę 31.390,57 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty.

Jednocześnie Sąd Okręgowy oddalił apelację Banku Millennium S.A. oraz zasądził na rzecz kredytobiorców 4.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

W praktyce oznaczało to prawomocne zwiększenie kwoty należnej frankowiczom oraz potwierdzenie, że argumentacja banku zmierzająca do podważenia korzystnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji była bezzasadna.

Sprawa dotyczyła kredytu frankowego Banku Millennium

Spór dotyczył roszczeń kredytobiorców przeciwko Bankowi Millennium S.A. wynikających z umowy kredytu powiązanego z kursem franka szwajcarskiego. Klienci Kancelarii Themi domagali się zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez bank, wskazując na abuzywność postanowień dotyczących waloryzacji kredytu, stosowania tabel kursowych oraz ubezpieczenia pomostowego.

Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił powództwo i zasądził na rzecz kredytobiorców 30.814,45 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Obie strony złożyły apelacje, jednak skuteczna okazała się apelacja kredytobiorców, natomiast apelacja Banku Millennium została oddalona.

Sąd II instancji: klauzule przeliczeniowe Banku Millennium były abuzywne

Sąd Okręgowy w Warszawie podzielił stanowisko Sądu I instancji, że postanowienia umowne dotyczące przeliczania kredytu i rat według tabel kursowych Banku Millennium miały charakter niedozwolony.

W uzasadnieniu podkreślono, że:

• umowa nie odwoływała się do obiektywnego kursu CHF,
• bank mógł kształtować kurs waluty według własnych tabel,
• kredytobiorcy nie mieli realnego wpływu na sposób ustalania kursów,
• mechanizm ten zaburzał równowagę kontraktową stron,
• bank mógł jednostronnie wpływać na wysokość zobowiązania konsumentów.

Sąd wskazał również, że bez znaczenia pozostawało to, czy bank faktycznie stosował kursy zbliżone do rynkowych. Dla oceny abuzywności istotna była sama możliwość jednostronnego i nieweryfikowalnego ustalania kursu przez bank.

Sąd: kredytobiorcy nie zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku

W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy zaakcentował także obowiązki informacyjne banku wobec konsumentów.

Sąd wskazał, że prawidłowa informacja o ryzyku kursowym powinna obejmować nie tylko ogólne ostrzeżenie o możliwości zmiany kursu, ale również realne skutki ekonomiczne wzrostu kursu CHF dla:

• wysokości rat,
• wysokości kapitału pozostałego do spłaty,
• całkowitego kosztu kredytu,
• sytuacji konsumenta w długim okresie wykonywania umowy.

W ocenie Sądu kredytobiorcy nie zostali w sposób właściwy poinformowani o faktycznych skutkach mechanizmu indeksacji i ryzyka walutowego.

Sąd: mechanizm indeksacji dotyczył głównego przedmiotu umowy

Sąd Okręgowy podkreślił, że mechanizm indeksacji należy oceniać kompleksowo, jako element głównego przedmiotu umowy kredytu frankowego.

Oznaczało to, że po usunięciu abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie można było utrzymać umowy w dotychczasowym kształcie. Sąd odwołał się w tym zakresie m.in. do orzecznictwa TSUE oraz Sądu Najwyższego, wskazując, że klauzule dotyczące ryzyka kursowego i indeksacji określają główne świadczenia stron.

Sąd II instancji: umowa nie mogła dalej obowiązywać po usunięciu klauzul abuzywnych

Istotnym elementem wyroku było odmienne stanowisko Sądu Okręgowego wobec skutków abuzywności niż to, które przyjął Sąd I instancji. Sąd Rejonowy uznał bowiem, że umowa może być dalej wykonywana po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień. Sąd Okręgowy nie podzielił tego poglądu.

W uzasadnieniu wskazano, że po usunięciu klauzul indeksacyjnych:

• brak jest mechanizmu przeliczenia świadczeń,
• nie można ustalić wysokości zobowiązania kredytobiorców,
• nie ma podstaw do zastąpienia klauzul przepisami ogólnymi,
• dalsze wykonywanie umowy byłoby niemożliwe,
• skutkiem abuzywności jest upadek całej umowy.

Sąd powołał się przy tym na wyrok TSUE w sprawie C-260/18, wskazując, że jeżeli po usunięciu nieuczciwych warunków umowa nie może funkcjonować, sąd krajowy może stwierdzić jej nieważność.

Sąd zasądził dodatkowo ponad 31 tys. zł

Uwzględniając apelację kredytobiorców, Sąd Okręgowy zasądził na ich rzecz dodatkową kwotę 31.390,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 grudnia 2016 r.

Sąd uznał, że skoro umowa była nieważna, to również dalsze świadczenia spełnione przez kredytobiorców stanowiły świadczenia nienależne. Dotyczyło to także rat kapitałowych uiszczonych w CHF oraz opłat związanych z ubezpieczeniem pomostowym.

Sąd: ubezpieczenie pomostowe również miało charakter abuzywny

Na uwagę zasługuje także fragment uzasadnienia dotyczący ubezpieczenia pomostowego. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia umowy w tym zakresie również miały charakter niedozwolony.

W szczególności Sąd wskazał, że postanowienia te:

• nie określały jednoznacznie warunków ubezpieczenia,
• nie wyjaśniały sposobu obliczania kosztów,
• zabezpieczały wyłącznie interes banku,
• przerzucały koszt ryzyka banku na konsumentów,
• naruszały zasadę lojalnego kontraktowania.

Sąd oddalił zarzut zatrzymania Banku Millennium

Bank Millennium podniósł w postępowaniu apelacyjnym zarzut zatrzymania. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego zarzutu.

Sąd wskazał, że umowa kredytu nie jest umową wzajemną w rozumieniu przepisów o prawie zatrzymania. W ocenie Sądu sama odpłatność kredytu nie oznacza jeszcze, że świadczenia stron pozostają w stosunku bezpośredniej wymiany właściwej dla umów wzajemnych.

To rozstrzygnięcie jest szczególnie istotne, ponieważ banki w wielu sprawach frankowych próbowały ograniczać skutki korzystnych dla konsumentów wyroków właśnie poprzez zarzut zatrzymania.

Prawomocna wygrana Klientów Kancelarii Themi

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XXVII Ca 1865/19 był wyrokiem prawomocnym. Sąd II instancji nie uchylił sprawy do ponownego rozpoznania, lecz zmienił wyrok na korzyść kredytobiorców i oddalił apelację banku.

W efekcie Klienci Kancelarii Themi uzyskali prawomocne rozstrzygnięcie przeciwko Bankowi Millennium S.A., obejmujące zarówno dodatkową kwotę zasądzoną w II instancji, jak i korzystne rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Kancelaria Themi – sprawy frankowe przeciwko Bankowi Millennium

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sporach dotyczących kredytów frankowych przeciwko Bankowi Millennium S.A. oraz innym bankom.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• unieważnienie kredytów frankowych,
• dochodzenie zwrotu świadczeń nienależnych,
• apelacje w sprawach frankowych,
• zarzuty dotyczące klauzul abuzywnych,
• rozliczenia po nieważności umowy,
• spory dotyczące zarzutu zatrzymania,
• roszczenia związane z ubezpieczeniem pomostowym i innymi kosztami kredytu.

Wyrok w sprawie XXVII Ca 1865/19 stanowi kolejny przykład prawomocnej wygranej Klientów Kancelarii Themi w sporze z Bankiem Millennium S.A.