Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt V Ca 165/22, Sąd Okręgowy w Warszawie, V Wydział Cywilny Odwoławczy, w zasadniczej części oddalił apelację Banku Millennium S.A. od korzystnego dla Klientki Kancelarii Themi wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie.

Zmiana wyroku dotyczyła jedynie niewielkiego zakresu odsetek ustawowych za opóźnienie. W pozostałym zakresie apelacja banku została oddalona, a Bank Millennium został obciążony kosztami postępowania odwoławczego w kwocie 2.700 zł.

Wyrok ma charakter prawomocny i potwierdza nieważność umowy kredytu frankowego zawartej z Bankiem Millennium S.A.

Sąd II instancji: umowa kredytu była nieważna

Sąd Okręgowy w Warszawie wprost wskazał, że podziela ocenę Sądu Rejonowego, zgodnie z którą wskutek zawarcia w umowie niedozwolonych postanowień umownych umowa kredytu stała się nieważna.

Sąd II instancji uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe, a zarzuty apelacji Banku Millennium miały w znacznej części charakter polemiczny.

Klauzule przeliczeniowe Banku Millennium nie były indywidualnie uzgodnione

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy podkreślił, że postanowienia dotyczące sposobu spłaty kredytu i przeliczania walut nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentką.

Sąd wskazał, że:

• bank przedstawił gotowy formularz i gotowy tekst umowy,
• kredytobiorczyni nie miała realnego wpływu na treść klauzul przeliczeniowych,
• samo wybranie kredytu powiązanego z CHF nie oznaczało negocjowania mechanizmu indeksacji,
• ciężar wykazania indywidualnego uzgodnienia spoczywał na banku,
• Bank Millennium temu obowiązkowi nie sprostał.

Sąd trafnie zauważył, że realny wpływ konsumenta powinien dotyczyć nie tylko kwoty kredytu czy daty spłaty, ale również sposobu przeliczania zadłużenia i rat.

Sąd: bank jednostronnie ustalał kursy CHF

Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie odwołujące się do Tabeli Kursów Walut Obcych Banku Millennium było abuzywne.

W ocenie Sądu:

• bank przyznał sobie prawo do jednostronnego tworzenia tabel kursowych,
• umowa nie wyjaśniała mechanizmu ustalania kursów,
• konsument nie mógł przewidzieć ekonomicznych skutków umowy,
• brak było transparentnych kryteriów pozwalających zweryfikować wysokość zobowiązania.

Sąd podkreślił, że bank jako profesjonalista powinien szczegółowo wyjaśnić konsumentowi mechanizm waloryzacji, pojęcie spreadu walutowego oraz zasady tworzenia tabel kursowych.

Spread walutowy jako ukryte wynagrodzenie banku

Na szczególną uwagę zasługuje fragment uzasadnienia dotyczący spreadu walutowego.

Sąd wskazał, że bank stosował kurs kupna CHF przy przeliczeniu wypłaconego kredytu, a następnie kurs sprzedaży CHF przy spłacie rat. Oznaczało to, że nawet przy niezmienionym kursie waluty kredytobiorczyni byłaby zobowiązana do zwrotu wyższej kwoty niż ta, którą otrzymała od banku.

Sąd uznał, że pobieranemu spreadowi nie odpowiadało żadne realne świadczenie banku, a waloryzacja miała charakter umowny i była oderwana od rzeczywistych transakcji rynkowych.

Sąd: sposób wykonywania umowy nie ma znaczenia dla oceny abuzywności

Bank Millennium próbował bronić umowy, powołując się m.in. na sposób ustalania kursów w praktyce. Sąd Okręgowy jednoznacznie wskazał jednak, że dla oceny abuzywności istotny jest stan z chwili zawarcia umowy.

Nie miało więc znaczenia:

• czy kursy banku odbiegały od kursów NBP,
• jak bank faktycznie wykonywał umowę,
• czy wewnętrzne procedury banku miały charakter rynkowy.

Istotne było to, że umowa pozostawiała bankowi swobodę jednostronnego ustalania kursu bez jasnych i weryfikowalnych ograniczeń.

Sąd: nie można zastąpić klauzul abuzywnych średnim kursem NBP

Sąd Okręgowy odrzucił możliwość „naprawienia” umowy poprzez zastąpienie abuzywnych postanowień innym miernikiem, w tym średnim kursem NBP.

W uzasadnieniu wskazano, że:

• art. 358 § 2 k.c. nie mógł mieć zastosowania do umowy zawartej przed wejściem tego przepisu w życie,
• brak było przepisu dyspozytywnego pozwalającego uzupełnić lukę po klauzulach abuzywnych,
• sąd nie może samodzielnie zmieniać treści nieuczciwego warunku umownego,
• zastępowanie klauzul abuzywnych osłabiałoby odstraszający efekt dyrektywy 93/13.

Nieograniczone ryzyko kursowe po stronie konsumenta

Sąd Okręgowy podkreślił również, że Bank Millennium nie wykazał, aby przed zawarciem umowy przedstawił konsumentce rzetelne symulacje dotyczące możliwego wzrostu rat i zadłużenia w przypadku wzrostu kursu CHF.

W ocenie Sądu narzucenie konsumentowi zarabiającemu w PLN nieograniczonego ryzyka walutowego, zwłaszcza w wieloletniej umowie kredytu hipotecznego, rażąco naruszało jego interesy.

Sąd wskazał, że bank nie mógł rozsądnie oczekiwać, iż konsument zaakceptowałby takie ryzyko, gdyby zostało mu ono uczciwie i przejrzyście przedstawione.

Po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie mogła dalej obowiązywać

Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia przeliczeniowe dotyczą głównych świadczeń stron i nie zostały sformułowane jednoznacznie.

Po ich wyeliminowaniu nie było możliwe dalsze utrzymanie umowy, ponieważ usunięcie ryzyka kursowego prowadziłoby do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy. W konsekwencji umowa kredytu musiała zostać uznana za nieważną.

Sąd oddalił zarzut zatrzymania Banku Millennium

W postępowaniu apelacyjnym Bank Millennium zgłosił zarzut zatrzymania. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego zarzutu.

Sąd wskazał, że:

• prawo zatrzymania dotyczy umów wzajemnych,
• umowa kredytu nie jest umową wzajemną,
• świadczenia obu stron polegają na świadczeniu pieniędzy,
• interes banku dostatecznie zabezpiecza możliwość potrącenia.

To kolejny korzystny dla frankowiczów wyrok, w którym sąd odmówił bankowi prawa do blokowania wypłaty zasądzonych kwot poprzez zarzut zatrzymania.

Prawomocna wygrana Klientki Kancelarii Themi

Wyrok w sprawie V Ca 165/22 stanowi prawomocne potwierdzenie nieważności umowy kredytu frankowego zawartej z Bankiem Millennium S.A. Apelacja banku została oddalona niemal w całości, a zmiana wyroku dotyczyła wyłącznie ograniczonego zakresu odsetek.

Bank Millennium został również zobowiązany do zapłaty 2.700 zł kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

Kancelaria Themi – apelacje i prawomocne wyroki w sprawach frankowych

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach frankowych zarówno przed sądami I instancji, jak i w postępowaniach apelacyjnych.

Prowadzimy sprawy dotyczące:

• unieważnienia kredytów frankowych,
• dochodzenia zwrotu świadczeń nienależnych,
• apelacji banków,
• zarzutu zatrzymania,
• rozliczeń po nieważności umowy,
• obrony przed roszczeniami Banku Millennium i innych banków.

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie V Ca 165/22 jest kolejnym prawomocnym rozstrzygnięciem korzystnym dla Klientów Kancelarii Themi w sporze z Bankiem Millennium S.A.