Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II Ca 1364/22, Sąd Okręgowy w Krakowie, II Wydział Cywilny Odwoławczy, w zasadniczej części oddalił apelację Banku Millennium S.A. od korzystnego dla Klientki Kancelarii Themi wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie.

Sprawa dotyczyła umowy kredytu „Millekredyt Dom” nr KH/1038/08/2005 z dnia 14 września 2005 r. Sąd Rejonowy zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz kredytobiorczyni kwotę 34.835,29 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, uznając, że umowa kredytu była nieważna z uwagi na abuzywność klauzul indeksacyjnych.

Sąd Okręgowy utrzymał korzystne rozstrzygnięcie co do zasady, zmieniając je jedynie w zakresie odsetek oraz uwzględniając zgłoszony przez bank zarzut zatrzymania. Bank został również obciążony kosztami postępowania apelacyjnego w kwocie 1.800 zł.

Sąd II instancji: klauzule indeksacyjne Banku Millennium były abuzywne

Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Rejonowego, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu do CHF miały charakter niedozwolony. Chodziło przede wszystkim o postanowienia, które pozwalały bankowi jednostronnie ustalać kursy stosowane do przeliczenia kredytu i rat.

Sąd wskazał, że postanowienia umowy:

• nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentką,
• dawały bankowi możliwość arbitralnego ustalania kursów,
• prowadziły do nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron,
• rażąco naruszały interes konsumenta,
• były sprzeczne z dobrymi obyczajami.

W konsekwencji Sąd przyjął, że abuzywność kluczowych postanowień umownych prowadziła do nieważności całej umowy kredytu.

Sąd: wybór kredytu CHF nie oznacza indywidualnego uzgodnienia klauzul

Bank Millennium próbował wykazywać, że kredytobiorczyni sama wybrała kredyt powiązany z frankiem szwajcarskim, a zatem warunki umowy miały być z nią uzgodnione. Sąd Okręgowy nie podzielił tej argumentacji.

W uzasadnieniu podkreślono, że czym innym jest wybór jednego z produktów oferowanych przez bank, a czym innym realny wpływ konsumenta na treść konkretnych postanowień umownych.

Sąd wskazał, że bank nie wykazał, aby kredytobiorczyni miała rzeczywistą możliwość negocjowania zasad indeksacji, sposobu ustalania kursu CHF albo mechanizmu przeliczania rat. Samo zawarcie umowy na wzorcu przygotowanym przez bank nie świadczy o indywidualnym uzgodnieniu jej postanowień.

Sąd: Bank Millennium jednostronnie ustalał wysokość zobowiązania

Sąd Okręgowy przypomniał, że postanowienia pozwalające bankowi jednostronnie ustalać kursy walut są nietransparentne i naruszają równowagę stron.

W sprawie Bank Millennium mógł samodzielnie określać:

• kurs kupna CHF stosowany przy wypłacie kredytu,
• kurs sprzedaży CHF stosowany przy spłacie rat,
• wysokość zadłużenia wyrażonego w CHF,
• wysokość rat płaconych przez konsumentkę w PLN.

Umowa nie zawierała przejrzystych i obiektywnych kryteriów ustalania tych kursów. W konsekwencji konsumentka nie była w stanie samodzielnie oszacować ekonomicznych skutków zawarcia umowy.

Sąd: kredyt nie był kredytem walutowym

Sąd Okręgowy odniósł się również do argumentu banku, jakoby strony zawarły umowę kredytu walutowego we franku szwajcarskim. Sąd uznał ten argument za niezasadny.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z umową:

• kwota kredytu została określona w złotych polskich,
• kredyt był wypłacany w PLN,
• spłata miała następować w PLN,
• CHF pełnił funkcję mechanizmu indeksacyjnego,
• kursy stosowane do przeliczeń były ustalane przez bank.

Sąd podkreślił, że kredytobiorczyni była zobowiązana do spłaty kredytu w złotych polskich, a wysokość świadczenia zależała od kursu jednostronnie określanego przez bank.

Sąd: pouczenie o ryzyku kursowym było niewystarczające

Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że bank nie przekazał kredytobiorczyni informacji pozwalających realnie ocenić skalę ryzyka związanego z kredytem indeksowanym do CHF.

W szczególności bank nie przedstawił konkretnych przykładów obrazujących, jak wzrost kursu CHF wpłynie na wysokość raty oraz całego zobowiązania. Samo ogólne poinformowanie o możliwości zmiany kursu waluty było niewystarczające.

Sąd wskazał, że konsument powinien zostać poinformowany o ryzyku w sposób umożliwiający zrozumienie realnych, ekonomicznych konsekwencji zawieranej umowy.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie mogła dalej obowiązywać

Sąd Okręgowy uznał, że klauzule indeksacyjne określały główne świadczenia stron i nie zostały sformułowane jednoznacznie. Ich usunięcie uniemożliwiało dalsze wykonywanie umowy.

W uzasadnieniu wskazano, że po wyeliminowaniu abuzywnych postanowień nie da się określić:

• wysokości kwoty kredytu po indeksacji,
• wysokości zadłużenia,
• zasad spłaty rat,
• ekonomicznej treści zobowiązania stron.

W konsekwencji umowa kredytu została uznana za nieważną ex tunc, a kredytobiorczyni przysługiwało roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.

Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji

W sprawie Sąd Okręgowy podzielił stanowisko, że w przypadku nieważności umowy kredytu zastosowanie znajduje teoria dwóch kondykcji.

Oznacza to, że roszczenie konsumenta o zwrot wpłat dokonanych na rzecz banku jest niezależne od ewentualnego roszczenia banku o zwrot wypłaconego kapitału. Sąd wskazał, że każde z tych roszczeń należy oceniać oddzielnie.

Sąd uwzględnił zarzut zatrzymania banku

Istotnym elementem tego wyroku jest rozstrzygnięcie dotyczące zarzutu zatrzymania. W odróżnieniu od części innych orzeczeń apelacyjnych, w tej sprawie Sąd Okręgowy uznał zarzut zatrzymania Banku Millennium za skuteczny.

Sąd zastrzegł, że wykonanie świadczenia zasądzonego od banku będzie uzależnione od jednoczesnej zapłaty przez kredytobiorczynię na rzecz banku kwoty 150.490 zł albo od zabezpieczenia roszczenia banku o jej zwrot.

Z tego względu Sąd ograniczył również bieg odsetek ustawowych za opóźnienie do dnia 25 maja 2022 r., tj. w związku z doręczeniem oświadczenia banku o skorzystaniu z prawa zatrzymania.

Prawomocna wygrana Klientki Kancelarii Themi

Pomimo uwzględnienia zarzutu zatrzymania, apelacja Banku Millennium została oddalona w pozostałej części. Sąd Okręgowy potwierdził nieważność umowy kredytu oraz zasadność roszczenia kredytobiorczyni o zwrot świadczeń nienależnych.

Bank został również zobowiązany do zapłaty na rzecz Klientki Kancelarii Themi kwoty 1.800 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Kancelaria Themi – prawomocne wyroki w sprawach frankowych

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach frankowych zarówno przed sądami I instancji, jak i w postępowaniach apelacyjnych.

Prowadzimy sprawy dotyczące:

• nieważności umów kredytów frankowych,
• zwrotu świadczeń nienależnych,
• apelacji banków,
• teorii dwóch kondykcji,
• zarzutu zatrzymania,
• rozliczeń po prawomocnym zakończeniu sprawy.

Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie II Ca 1364/22 stanowi kolejny przykład prawomocnego rozstrzygnięcia korzystnego dla Klientki Kancelarii Themi w sporze z Bankiem Millennium S.A.