Wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II Ca 871/22, Sąd Okręgowy w Krakowie, II Wydział Cywilny Odwoławczy, oddalił apelację Banku Millennium S.A. od korzystnego dla Klientów Kancelarii Themi wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie.

Sąd II instancji zasądził również od Banku Millennium S.A. na rzecz kredytobiorców kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sprawa dotyczyła kredytu indeksowanego do CHF zawartego z Bankiem Millennium S.A. w 2006 r. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz Klientów Kancelarii Themi kwotę 54.722,84 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami procesu.

Kredyt frankowy Banku Millennium na zakup mieszkania

Spór dotyczył umowy kredytu hipotecznego nr KH/4753/05/2006 zawartej w dniu 26 czerwca 2006 r. Kredyt został przeznaczony na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym.

Umowa przewidywała mechanizm charakterystyczny dla kredytów Banku Millennium:

• kwota kredytu została określona w PLN,
• kredyt był indeksowany do CHF,
• wypłata następowała w złotych polskich,
• przeliczenie następowało według kursu kupna CHF z tabeli banku,
• spłata rat następowała w PLN według kursu sprzedaży CHF z tabeli Banku Millennium,
• oprocentowanie było oparte o stawkę LIBOR 3M i marżę banku.

Sąd: umowa była kredytem indeksowanym, a nie kredytem walutowym

Sąd Rejonowy, którego rozstrzygnięcie zostało utrzymane przez Sąd Okręgowy, wskazał, że umowa nie była kredytem walutowym ani kredytem denominowanym, lecz kredytem indeksowanym do franka szwajcarskiego.

Wysokość kredytu została oznaczona w złotych polskich, a nie w CHF. Frank szwajcarski pełnił funkcję miernika indeksacyjnego, według którego bank przeliczał wypłaconą kwotę oraz następnie raty kredytu.

Sąd: wybór kredytu CHF nie oznacza negocjowania klauzul indeksacyjnych

Bank Millennium twierdził, że postanowienia umowy były indywidualnie uzgodnione, ponieważ kredytobiorcy wybrali kredyt indeksowany do CHF spośród kilku dostępnych produktów. Sąd Okręgowy nie podzielił tej argumentacji.

Sąd wskazał, że czym innym jest wybór jednego z produktów banku, a czym innym realny wpływ konsumenta na treść konkretnych postanowień umownych. Samo zaakceptowanie wzorca umowy przygotowanego przez bank nie oznacza indywidualnego uzgodnienia mechanizmu indeksacji.

Sąd podkreślił, że Bank Millennium nie wykazał, aby kredytobiorcy mieli rzeczywistą możliwość negocjowania zasad przeliczania kredytu, sposobu ustalania kursu CHF lub mechanizmu spłaty rat.

Sąd: bank jednostronnie określał kursy CHF

Kluczowe znaczenie miały postanowienia odsyłające do Tabeli Kursów Walut Obcych Banku Millennium. Sąd uznał, że mechanizm ten pozwalał bankowi jednostronnie określać wysokość zobowiązania kredytobiorców.

W uzasadnieniu wskazano, że kredytobiorcy nie mieli możliwości obiektywnej weryfikacji kursu stosowanego przez bank. Nie mogli przewidzieć, jaki kurs zostanie przyjęty w dniu wypłaty kredytu ani w dniu spłaty raty.

Sąd podkreślił, że narażenie konsumentów na arbitralność decyzji banku nie mieści się w standardzie uczciwości kupieckiej i narusza równowagę kontraktową stron.

Sąd: kursy rynkowe nie mają decydującego znaczenia

Bank argumentował, że kursy stosowane w tabelach miały charakter rynkowy. Sąd uznał jednak, że dla oceny abuzywności nie ma zasadniczego znaczenia, czy bank faktycznie stosował kursy zbliżone do rynkowych.

Istotne było to, że już w chwili zawarcia umowy bank zastrzegł sobie możliwość jednostronnego ustalania kursów, a konsumenci nie otrzymali jasnego i weryfikowalnego mechanizmu ich obliczania.

Sąd: mechanizm indeksacji rażąco naruszał interesy konsumentów

Sąd uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji naruszały dobre obyczaje oraz rażąco naruszały interesy konsumentów.

W uzasadnieniu wskazano, że konsumenci zostali narażeni na brak bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ nie mogli realnie przewidzieć skutków finansowych umowy. Bank jako profesjonalista dysponował przewagą informacyjną i organizacyjną, której konsumenci nie byli w stanie zrównoważyć.

Sąd zaznaczył również, że w sprawach konsumenckich nie można sprowadzać ochrony konsumenta wyłącznie do formalnej zgody na podpisanie umowy.

Sąd: ustawa antyspreadowa nie sanowała abuzywności

Sąd odniósł się także do argumentu Banku Millennium dotyczącego tzw. ustawy antyspreadowej. Uznał, że wejście w życie tej ustawy nie wyłącza możliwości powoływania się na abuzywność klauzul indeksacyjnych zawartych w umowach podpisanych wcześniej.

Ustawa antyspreadowa nie oznaczała automatycznego uzdrowienia wadliwych postanowień umownych, zwłaszcza jeśli konsumenci nie wyrazili świadomej, wyraźnej i dobrowolnej zgody na rezygnację z ochrony przysługującej im z tytułu abuzywności.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie mogła dalej obowiązywać

Po wyeliminowaniu klauzul indeksacyjnych nie było możliwe ustalenie wysokości zobowiązania kredytobiorców ani wysokości poszczególnych rat.

Sąd uznał, że utrzymanie umowy jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR prowadziłoby do wypaczenia stosunku kredytowego. Taki stosunek prawny nie odpowiadałby naturze umowy kredytu ani pierwotnej konstrukcji przyjętej przez strony.

W konsekwencji umowa została uznana za nieważną, a bank był zobowiązany do zwrotu świadczeń pobranych od kredytobiorców.

Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji

Sąd przyjął, że w polskim systemie prawnym zastosowanie znajduje teoria dwóch kondykcji. Oznacza to, że roszczenie kredytobiorców o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku należy oceniać odrębnie od ewentualnego roszczenia banku o zwrot kapitału.

Bank nie dokonał potrącenia swojego roszczenia, dlatego cała dochodzona przez kredytobiorców kwota mogła zostać zasądzona.

Sąd oddalił apelację Banku Millennium

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację Banku Millennium w całości. Oznacza to, że korzystny dla Klientów Kancelarii Themi wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany.

Na rzecz kredytobiorców zasądzono również 2.700 zł kosztów postępowania apelacyjnego.

Prawomocna wygrana Klientów Kancelarii Themi

Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie II Ca 871/22 stanowi prawomocne potwierdzenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do CHF zawartej z Bankiem Millennium S.A.

Bank przegrał apelację w całości, a Klienci Kancelarii Themi utrzymali korzystne rozstrzygnięcie obejmujące zwrot świadczeń nienależnych wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Kancelaria Themi – prawomocne wyroki frankowe

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sporach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych, w tym w postępowaniach apelacyjnych.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• nieważność umów kredytów frankowych,
• dochodzenie zwrotu świadczeń nienależnych,
• apelacje banków,
• rozliczenia po nieważności umowy,
• spory z Bankiem Millennium oraz innymi bankami.

Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie II Ca 871/22 stanowi kolejny przykład prawomocnego rozstrzygnięcia korzystnego dla Klientów Kancelarii Themi w sprawie kredytu frankowego.