Wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt I ACa 552/22, Sąd Apelacyjny w Katowicach, I Wydział Cywilny, oddalił apelację Banku Millennium S.A. od korzystnego dla Klientów Kancelarii Themi wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach.

Sąd Apelacyjny zasądził również od Banku Millennium S.A. na rzecz kredytobiorców kwotę 8.100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sprawa dotyczyła umowy Millekredyt Dom nr KH/0561/04/2005, zawartej w dniu 27 kwietnia 2005 r., indeksowanej kursem CHF. Kredyt został udzielony w kwocie 280.450,86 zł, m.in. na spłatę linii debetowej, spłatę innego kredytu mieszkaniowego oraz inne potrzeby konsumenckie.

Sąd I instancji zasądził ponad 50 tys. CHF i prawie 9 tys. zł

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt I C 468/20, Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od Banku Millennium S.A. na rzecz kredytobiorców:

• 8.946,77 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 maja 2020 r.,
• 50.211,96 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 maja 2020 r.,
• 11.834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelacja Banku Millennium została następnie oddalona w całości przez Sąd Apelacyjny w Katowicach.

Kredyt indeksowany do CHF, nie klasyczny kredyt walutowy

W sprawie bank twierdził, że umowa miała charakter kredytu walutowego. Sąd nie podzielił jednak tej argumentacji.

Z ustaleń wynikało, że kredyt został udzielony w złotych polskich, ale był indeksowany do CHF. Zgodnie z umową wypłacona kwota miała być przeliczana według kursu kupna CHF z Tabeli Kursów Walut Obcych Banku Millennium, a spłata rat miała następować w PLN według kursu sprzedaży CHF z tabeli banku.

Frank szwajcarski pełnił więc funkcję miernika indeksacyjnego, natomiast sama kwota kredytu została określona w PLN.

Sąd: Bank Millennium jednostronnie ustalał kursy CHF

Kluczowe znaczenie miały postanowienia dotyczące tabel kursowych Banku Millennium. Sąd uznał, że umowa nie określała obiektywnych zasad ustalania kursu CHF, a tym samym pozwalała bankowi jednostronnie kształtować wysokość zobowiązania kredytobiorców.

W uzasadnieniu wskazano, że kurs kupna CHF stosowany przy przeliczeniu wypłaconej kwoty kredytu oraz kurs sprzedaży CHF stosowany przy spłacie rat były ustalane przez bank w tabelach kursowych, bez wskazania w umowie jasnych, weryfikowalnych kryteriów.

Taki mechanizm naruszał równowagę kontraktową stron i pozwalał bankowi decydować o ekonomicznym ciężarze umowy.

Sąd: kredytobiorcy nie zostali prawidłowo poinformowani o ryzyku

Z ustaleń Sądu wynikało, że kredyt indeksowany do CHF przedstawiano jako bezpieczny i korzystny, zwracając uwagę przede wszystkim na niższą ratę. Kredytobiorcy rozumieli sam mechanizm indeksacji, ale nie zostali należycie poinformowani o tym, że wzrost kursu CHF może wpływać nie tylko na wysokość rat, lecz także na saldo zadłużenia.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że przy wieloletniej umowie kredytu bank powinien w sposób szczególnie staranny wyjaśnić konsumentowi konsekwencje ekonomiczne ryzyka kursowego. Samo podpisanie ogólnego oświadczenia o świadomości ryzyka nie wystarcza, jeżeli konsument nie otrzymał realnej informacji o możliwej skali wzrostu zadłużenia.

Sąd: umowa została zawarta na wzorcu banku

Sąd uznał, że postanowienia dotyczące indeksacji nie zostały indywidualnie uzgodnione z kredytobiorcami. Umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca stosowanego przez Bank Millennium.

Sąd Apelacyjny wskazał, że sam wybór kredytu indeksowanego do CHF nie oznacza negocjowania klauzul indeksacyjnych. Kredytobiorcy mogli zdecydować się na określony produkt, ale nie mieli rzeczywistego wpływu na treść mechanizmu przeliczania kredytu i rat.

Sąd: sposób wykonywania umowy nie usuwa abuzywności

Bank powoływał się na to, że kursy stosowane w tabelach były powiązane z realiami rynku walutowego. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że nie ma to decydującego znaczenia dla oceny abuzywności.

Umowę należy oceniać na moment jej zawarcia, a nie przez pryzmat późniejszego sposobu jej wykonywania. Istotne było to, że konsumenci nie otrzymali w umowie jasnych zasad ustalania kursów i nie mogli zweryfikować sposobu działania banku.

Sąd: po usunięciu klauzul abuzywnych umowa nie mogła dalej obowiązywać

Sąd Okręgowy uznał, a Sąd Apelacyjny podzielił tę ocenę, że po usunięciu klauzul indeksacyjnych umowa nie może być dalej wykonywana.

Eliminacja mechanizmu indeksacji powodowała, że nie dało się ustalić wysokości zobowiązania kredytobiorców ani zasad dalszego rozliczania rat. Jednocześnie utrzymanie kredytu jako złotowego, ale oprocentowanego według stawki LIBOR właściwej dla CHF, prowadziłoby do niedopuszczalnego przekształcenia charakteru umowy.

Sąd zastosował teorię dwóch kondykcji

Sąd przyjął, że po stwierdzeniu nieważności umowy każdej ze stron przysługuje odrębne roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.

Bank nie dokonał potrącenia swojej ewentualnej wierzytelności z wierzytelnością kredytobiorców, dlatego na rzecz Klientów Kancelarii Themi zasądzono zwrot świadczeń nienależnych w kwotach wskazanych w wyroku Sądu Okręgowego.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację Banku Millennium

Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał apelację Banku Millennium za bezzasadną i oddalił ją w całości. Tym samym korzystny dla Klientów Kancelarii Themi wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach stał się prawomocny.

Na rzecz kredytobiorców zasądzono także 8.100 zł kosztów postępowania apelacyjnego.

Prawomocna wygrana Klientów Kancelarii Themi

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie I ACa 552/22 stanowi kolejne prawomocne rozstrzygnięcie korzystne dla kredytobiorców reprezentowanych przez Kancelarię Themi w sporze z Bankiem Millennium S.A.

Sprawa potwierdza, że wadliwe klauzule indeksacyjne odsyłające do tabel kursowych banku mogą prowadzić do nieważności całej umowy kredytu frankowego oraz obowiązku zwrotu świadczeń pobranych od konsumentów.

Kancelaria Themi – prawomocne wyroki w sprawach frankowych

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych i denominowanych do walut obcych, zarówno przed sądami I instancji, jak i w postępowaniach apelacyjnych.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• nieważność umów kredytów frankowych,
• dochodzenie zwrotu świadczeń nienależnych,
• apelacje banków,
• rozliczenia po nieważności umowy,
• spory z Bankiem Millennium oraz innymi bankami.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie I ACa 552/22 jest kolejnym przykładem prawomocnej wygranej Klientów Kancelarii Themi w sprawie kredytu frankowego