Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I ACa 1163/21, Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny, rozpoznał apelację Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt I C 2308/19.

Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku w zasadniczej części, utrzymując korzystne rozstrzygnięcie zasądzające na rzecz naszych Klientów kwotę 148.590,15 zł oraz 44.760,67 CHF. Zmiana wyroku dotyczyła odsetek oraz uwzględnienia zarzutu zatrzymania zgłoszonego przez bank.

Sąd zasądził również od PKO BP S.A. na rzecz naszych Klientów kwotę 8.100 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie

Sprawa była rozpoznawana w pierwszej instancji przez Sąd Okręgowy w Krakowie pod sygn. akt I C 2308/19. Wyrokiem z dnia 22 lipca 2021 r. Sąd Okręgowy zasądził od PKO BP S.A. na rzecz naszych Klientów łącznie kwotę 148.590,15 zł oraz 44.760,67 CHF, obie kwoty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy zasądził także na rzecz naszych Klientów kwotę 11.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Kredyt we frankach PKO BP – Własny Kąt hipoteczny

Sprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego Własny Kąt hipoteczny nr 203-121272797/99/2006, zawartej 13 lutego 2006 r. z PKO BP S.A.

Kwota kredytu została określona na 128.588,83 CHF, a kredyt był przeznaczony przede wszystkim na sfinansowanie budowy lokalu mieszkalnego w Krakowie. Nasi Klienci zawarli umowę w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny.

Był to typowy spór dotyczący kredytu we frankach w PKO BP S.A., w którym bank twierdził, że była to umowa kredytu walutowego, natomiast sądy obu instancji oceniały rzeczywisty mechanizm wypłaty i spłaty oraz abuzywność postanowień odwołujących się do tabel kursowych banku.

Umowa Własny Kąt i kolejne aneksy

Umowa przewidywała, że kredyt może zostać wypłacony w walucie polskiej na finansowanie zobowiązań w kraju. W przypadku wypłaty kredytu w złotych stosowany był kurs kupna dla dewiz z aktualnej tabeli kursów PKO BP S.A. obowiązujący w dniu realizacji zlecenia płatniczego.

Spłata kredytu miała następować przez potrącanie środków z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego w złotych. W takim przypadku bank przeliczał ratę według kursu sprzedaży dla dewiz obowiązującego w PKO BP S.A. w dniu wymagalności raty.

Strony zawarły następnie trzy aneksy podwyższające kwotę kredytu. Po tych zmianach całkowita kwota kredytu wzrosła do 212.087,90 CHF.

Wypłata kredytu w złotych

Kredyt został wypłacony naszym Klientom w transzach. Poza pierwszą transzą przeznaczoną na prowizję banku, wszystkie transze zostały wypłacone w złotych polskich.

Wnioski o wypłatę transz również wskazywały kwoty do wypłaty w złotych. To miało istotne znaczenie dla oceny, że w praktyce nasi Klienci potrzebowali i uzyskali finansowanie w PLN, natomiast CHF pełnił funkcję przeliczeniową.

Kredyt nie był klasycznym kredytem walutowym

Sąd Okręgowy wskazał, że umowa zawarta z naszymi Klientami nie była czystą umową kredytu walutowego. Wzorzec umowy Własny Kąt przewidywał różne warianty wypłaty i spłaty, ale w przypadku finansowania zobowiązań w Polsce wypłata następowała w złotych.

Sąd uznał, że umowa zawarta przez bank z naszymi Klientami była zbliżona do umowy kredytu denominowanego do waluty obcej: kwota kredytu była wyrażona w CHF, ale wypłata i spłata następowały w złotych przy zastosowaniu kursów z tabeli banku.

Kurs kupna przy wypłacie i kurs sprzedaży przy spłacie

Mechanizm umowy przewidywał zastosowanie dwóch różnych kursów: kursu kupna przy wypłacie kredytu oraz kursu sprzedaży przy spłacie rat.

Nasi Klienci zarzucali, że bank przyznał sobie prawo do jednostronnego i dowolnego ustalania wysokości świadczeń stron przez wyznaczanie kursów kupna i sprzedaży CHF w tabelach kursowych, według kryteriów nieznanych konsumentom.

Brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym

Przed zawarciem umowy naszym Klientom przedstawiono symulację wysokości rat dla kredytów w PLN, USD, EUR i CHF. Symulacja zakładała jednak niezmienność kursów walut i stóp procentowych przez cały okres kredytowania, przez co nie pokazywała rzeczywistego wpływu zmian kursu CHF na obciążenie kredytobiorców.

Kredyt w CHF został przedstawiony jako najkorzystniejszy z uwagi na najniższą wysokość raty. Jednocześnie nasi Klienci otrzymali jedynie ogólne informacje o ryzyku kursowym i stabilności franka szwajcarskiego.

Brak broszury o ryzyku przed podpisaniem umowy

Sąd Okręgowy ustalił, że przed podpisaniem umowy z 13 lutego 2006 r. naszym Klientom nie wręczono broszury informacyjnej dotyczącej ryzyka kursowego i ryzyka stopy procentowej. Broszura, na którą powoływał się bank, została opracowana dopiero w lipcu 2006 r., a więc już po zawarciu umowy.

Sąd podkreślił, że nasi Klienci nie otrzymali historii zmian kursu CHF, informacji o możliwym zakresie zmian kursu w okresie kredytowania ani symulacji pokazującej wpływ zmiany kursu waluty na wysokość rat.

Bank powoływał się na możliwość wypłaty i spłaty w CHF

PKO BP S.A. argumentował, że umowa była kredytem walutowym w CHF, a nasi Klienci mieli możliwość wyboru waluty wypłaty oraz waluty spłaty. Bank twierdził, że wyklucza to abuzywność postanowień przeliczeniowych.

Sądy nie podzieliły tego stanowiska. W realiach sprawy cel kredytu był krajowy, cena nieruchomości była wyrażona w złotych, dochody naszych Klientów również były uzyskiwane w złotych, a wypłata kredytu nastąpiła w PLN.

Sąd: kredyt został zawarty na potrzeby mieszkaniowe

Sąd Okręgowy wskazał, że nasi Klienci potrzebowali środków na zakup i wyposażenie mieszkania, czyli na inwestycję związaną ze spełnianiem podstawowych potrzeb życiowych rodziny.

Zawarcie umowy było poprzedzone rozmową z pracownikiem banku, który przedstawił warianty kredytu w różnych walutach. Najkorzystniejszy, według przedstawionej symulacji, był kredyt w CHF, ale symulacja nie pokazywała realnego ryzyka wzrostu kursu waluty.

Sąd Okręgowy: umowa była nieważna

Sąd Okręgowy uznał, że umowa kredytu była nieważna. Podstawą tej oceny było m.in. naruszenie obowiązku rzetelnego poinformowania konsumentów o ryzyku walutowym, a także zastosowanie mechanizmu przeliczeniowego opartego na tabelach kursowych banku.

Sąd wskazał, że gdyby nasi Klienci zostali należycie poinformowani o obciążającym ich ryzyku walutowym, nie zawarliby umowy kredytu w takim kształcie.

Abuzywność klauzul przeliczeniowych

Sąd Okręgowy uznał również, że umowę można ocenić jako nieważną na podstawie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych.

Klauzule przeliczeniowe odwoływały się do kursów z tabeli banku, bez wskazania w umowie obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów ustalania tych kursów. Bank mógł więc jednostronnie wpływać na wysokość świadczeń stron.

Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok co do należności głównych

PKO BP S.A. zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, ale Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację banku w zasadniczej części.

Oznacza to, że korzystne dla naszych Klientów rozstrzygnięcie co do zasądzenia kwot 148.590,15 zł oraz 44.760,67 CHF zostało utrzymane.

Zmiana dotycząca odsetek i zarzutu zatrzymania

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie odsetek, eliminując z punktów I i II sentencji słowa dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia 17 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Jednocześnie Sąd Apelacyjny zastrzegł, że zapłata przez PKO BP S.A. na rzecz naszych Klientów zasądzonych kwot nastąpi za jednoczesnym zaoferowaniem przez nich zwrotu na rzecz banku kwoty 506.367,86 zł albo zabezpieczenia roszczenia o zwrot tej kwoty.

Koszty postępowania apelacyjnego

Sąd Apelacyjny zasądził od PKO BP S.A. na rzecz naszych Klientów kwotę 8.100 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Rozstrzygnięcie to potwierdza, że bank przegrał postępowanie apelacyjne w zasadniczym zakresie.

Prawomocna wygrana naszych Klientów

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I ACa 1163/21 stanowi prawomocne, korzystne rozstrzygnięcie dla naszych Klientów w sporze z PKO BP S.A.

Sąd drugiej instancji utrzymał zasądzenie na rzecz naszych Klientów kwot 148.590,15 zł oraz 44.760,67 CHF, oddalając apelację banku w zasadniczej części. Zmiana rozstrzygnięcia dotyczyła jedynie odsetek oraz zastrzeżenia prawa zatrzymania na rzecz banku.

Zasądzone i utrzymane kwoty

Po rozpoznaniu apelacji PKO BP S.A. na rzecz naszych Klientów utrzymano zasądzenie:

• 148.590,15 zł,
• 44.760,67 CHF,
• 11.817 zł tytułem kosztów procesu przed Sądem Okręgowym,
• 8.100 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Zapłata świadczeń głównych została powiązana z jednoczesnym zaoferowaniem przez naszych Klientów zwrotu kwoty 506.367,86 zł albo zabezpieczenia roszczenia banku o jej zwrot.

Kancelaria Themi – kredyt we frankach, PKO BP i sprawy apelacyjne

Kancelaria Themi reprezentuje kredytobiorców w sporach dotyczących kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego, w tym umów zawieranych z PKO BP S.A.

Prowadzimy sprawy obejmujące m.in.:

• kredyt we frankach w PKO BP,
• umowy Własny Kąt hipoteczny,
• kredyty denominowane do CHF,
• apelacje banków od korzystnych wyroków,
• abuzywność klauzul przeliczeniowych,
• brak rzetelnej informacji o ryzyku kursowym,
• rozliczenia po nieważności umowy,
• zarzut zatrzymania w sprawach frankowych,
• dochodzenie zwrotu świadczeń w PLN i CHF.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie I ACa 1163/21 potwierdza, że apelacja banku od korzystnego wyroku frankowego nie musi prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W tej sprawie Sąd Apelacyjny utrzymał zasądzenie świadczeń na rzecz naszych Klientów, modyfikując wyrok jedynie w zakresie odsetek i prawa zatrzymania.